Connect with us

Arkitekturë

Shqiptarët që ndërtuan Stambollin

Published

on

Kur viziton Stambollin mbushesh me krenari shqiptare. Në ato xhami të bukura që sundojnë kryeqendrën e Turqisë nuk ke si të mos ndiesh dorën e arkitektëve shqiptarë. Të atyre njerzve të ditur që jo vetëm udhëhoqën Perandorinë Osmane por i dhanë dhe frutin e diturisë së tyre arkitekturës së këtij qyteti ndër më të bukurit në botë.

Vepra e këtyre shqiptarëve të mëdhenj të frymëzon. Edhe pse dilema që ata s’bënë asgjë për Shqipërinë mbetet një dilemë tronditëse. Por i tillë ishte fati i shqiptarit ndër shekuj. Truri dhe krenaria e tij gjithnjë emigruan jashtë kufijve të atdheut amë për të dhënë kontribut në vende të tjera.

Por le të mbetemi tek vepra e këtyre arkitektëve që mbetet e mahnitshme për të na brejtur disi krenaria shqiptare. Ndër arkitektët më të njohur të perandorisë osmane është ai që hyri në histori si Arkitekt Sinani

Mimar Sinani lindi në vitin 1490 dhe vdiq në vitin 1588.

Sipas të dhënave që jep për të Sami Frashëri thuhet se ai lindi në Qesarat, në fshatin Sinanaj të rrethit të Tepelenës, ku kaloi fëmijërinë e tij dhe iu nënshtrua ligjeve të Devshirmesë. Do të rekrutohet fillimisht si jeniçer dhe do të bëjë karrierë ushtarake.

Jeta e tij ishte me të vërtet e çuditshme. Do ta fillonte dizajnin në moshën 50 vjeçare. Ai la trashëgimi 364 vepra artistike dhe të gjithë artistët e Rilindjes italiane mësuan nga ai. Gjeramënt nuk sulmuan Stambollin gjatë luftës së Dytë Botërore nga frika e shkatërrimit të artit të tij të bukur.

Ndër veprat që i kanë rezistuar kohës dhe që njihen të projektuara e të ndërtuara nga dora e tij janë 400 vepra mbrojtëse ushtarake, 84 xhami të mëdha, 58 xhami të vogla, 7 spitale, 22 mauzoleume, 17 streha për të varfër, 5 rrjete ujësjellësash dhe shumë vepra të tjera publike.

Po vepra e tij më e mahnitshme është xhamia “Sulejmanie” të cilën e ndërtoi për shtatë vjet, dhe ia kushtoi sulltan Sulejmanit.

Edhe nxënësi i tij, arkitekt Kasemi do të hynte në historinë e arkitektëve të mëdhenj të Turqisë. I lindur në fshatin Grëmsh të krahinës së Tomoricës ai do e kalojë rininë e parë në Berat dhe më pas i ati do e dërgojë në Stamboll për studime profesionale. Do bëhej asistent pranë arkitekt Sinanit dhe Sedefqar Mehmet Elbasanit. Ndërtoi xhaminë e re të Stambollit dhe la dhe shumë vepra të tjera.

Në historinë e arkitekturës së Stambollit do të hynte dhe një shqiptar tjetër nga Elbasani, Sedfqar Mehmet Agai. Pasi kreu studimet në Rumeli dhe Lindje të Mesme në vitet 1597-1598 ai ishte drejtor i krojeve të Stambollit, ku shërbeu 8 vjet. Më 1606 u bë kryearkitekt, ndërtoi dhe zbukuroi mjaft faltore dhe pallate. Kryvepra e tij është Xhamia Blu. /KultPlus.com

Arkitekturë

Rizhvillimi “i shëmtuar” në Liverpool, fiton çmimin për ndërtesën më të keqe të Britanisë

Published

on

Rizhvillimi i Lime Street në Liverpool nga studio britanike Broadway Malyan është emëruar ndërtesa e re më e keqe në vend në Kupën Carbuncle të këtij viti.

Organizuar nga revista e Mbretërisë së Bashkuar The Fence, gjyqtarët zgjodhën rizhvillimin e Lime Street si “ndërtesën e re shumë të keqe në Britani”, që kur konkursi u zhvillua për herë të fundit në 2018.

“Që nga shikimi i parë, dy nga paneli ynë e kishin këtë si përzgjedhjen e tyre numër një, dhe ndërsa lista e gjatë u ngushtua në një listë të ngushtë, kjo pjesë e tmerrshme e fatkeqësisë arkitekturore vazhdoi të qëndronte jashtë,” tha The Fence në njoftimin e çmimit.

Përfunduar në vitin 2019, dizajni i rizhvillimit të Broadway Malyan përmban panele metalike të gdhendura që përfshijnë një fasadë të rrugës që çon nga stacioni i trenit Liverpool Lime Street.

Panelet e gdhendura përshkruajnë ndërtesat shekullore që u shkatërruan për t’i hapur rrugë rizhvillimit, i cili tani përmban një hotel dhe strehim studentësh.

I ringjallur nga The Fence për vitin 2024, Carbuncle Cup synon të identifikojë ndërtesat më të këqija të Mbretërisë së Bashkuar. Ajo u drejtua çdo vit midis 2006 dhe 2018 nga revista e arkitekturës Building Design (BD)./Media Ndërtimi

Continue Reading

Arkitekturë

Arkitektura e kontrollit: Peizazhet e çuditshme postmoderne të Koresë së Veriut

Published

on

Rrokaqiejt postmodern bashkëjetojnë me monumente socialiste në shtetin e izoluar. Shumë prej fotografive janë të publikuara nga Agjencia Qendrore Koreane e Lajmeve dhe nuk kanë datë se kur janë bërë.

Ndërtesat e larta e shumëngjyrëshe shihen përreth një monumenti të vjetër në Phenian në Korenë e Veriut, 11 shtator 2018, shkruan Radio Evropa e Lirë.

Pamje gjatë natës e distriktit Songhua në lindje të Phenianit, në Korenë e Veriut. Fotoja është publikuar nga Agjencia Qendrore Koreane e Lajmeve (KCNA), por nuk ka datë se kur është bërë.

Udhëheqësi i Koresë së Veriut, Kim Jong Un, gjatë një vizite në një zonë të zhvilluar banimi në rrethin Huaseong në Korenë e Veriut, në këtë foto të publikuar më 6 prill 2024 nga Agjencia Qendrore Koreane e Lajmeve, KCNA.

Pamje e përgjithshme gjatë ceremonisë së hapjes së Fermës së Serës Ryonpho për të shënuar përvjetorin e themelimit të Partisë së Punëtorëve në pushtet, në Korenë e Veriut, në këtë foto pa datë, e cila u publikua më 11 tetor 2022 nga KCNA-ja./Media Ndërtimi

Continue Reading

Arkitekturë

Historia e teknikave të hartimit të hartave në arkitekturë

Published

on

Duke u angazhuar me teknika të ndryshme, hartimi arkitektonik është një hetim ndërdisiplinor në të cilin rrëfimet hapësinore dhe vizuale kryqëzohen për të prodhuar njohuri arkitekturore. Duke ofruar njohuri të zgjeruara për qytetin, hartat alternative shfaqin lidhjen midis topologjisë, hapësirë-kohës dhe kujtesës kolektive për të kuptuar më tej gjërat, konceptet, kushtet, proceset ose ngjarjet që lidhen me atë vend specifik. Si proces i konvertimit të të dhënave në paraqitje hapësinore, hartimi arkitektonik është një hetim urban.

Hartbërja arkitekturore është tregimi i hapësirave kalimtare që shpalosen në kohë brenda sferave urbane. Mënyrat e rrëfimit hartografik janë shfaqur, evoluar dhe avancuar në kërkim të një kuptimi më të thellë hapësinor të qytetit që nga fillimi i praktikës arkitekturore. Megjithatë, ky artikull ka të bëjë me hartën moderne hapësinore dhe teknikat alternative të krijimit të hartave.

E përmendur si puna pioniere në hartimin hapësinor modern nga Felix Mayer, The Nuova Pianta di Roma dokumenton të gjitha ndërtimet e qytetit me një metodë të veçantë por me ndikim. Duke përdorur një perspektivë ortogonale në planimetrinë e tij të figurës, me përdorimin e çeljes dhe konturimit të detajuar, Nolli arrin të krijojë një fluks midis ndërtesave dhe rrugëve, shesheve dhe oborreve të lëna në të bardhë. Përtej regjistrimit të hapësirave pozitive dhe negative, dallimi midis ndërtesave antike dhe postantike dhe dallimet në lartësi midis strukturave tregohen thellësisht.

Hartbërja arkitekturore në studimin e hapësirës shkon përtej përshkrimit të gjendjes ekzistuese; në të kundërt, është një shprehje imagjinative e angazhimit brenda procesit hartografik. Një shembull i jashtëzakonshëm i një angazhimi të tillë mund të shihet në hartën kognitive të Guy Debord, një seri hartash ose udhërrëfyes psikogjeografikë të Parisit, që ilustron leximin e alternuar të qytetit dhe mënyrën e rrëfimit të realitetit të tij imagjinativ. Hartat janë rezultate të të dhënave të Debordit për bredhjet e tij përgjatë qytetit.

Një teknikë bashkëkohore për krijimin e hartave është shtresimi, i cili përfshin mbivendosjen e shtresave të ndryshme të pavarura mbi njëra-tjetrën. Sipas Corner, fokusi i ngushtë i masterplanit të vetëm ose i planit të zonimit, të cilat të dyja grupojnë, prioritizojnë dhe izolojnë elementët përbërës të tyre, nuk mund të japin një thellësi dhe kompleksitet të tillë. Çdo shtresë ka një kornizë, informacion dhe strukturë organizative specifike për përdorimin ose funksionin e synuar.

Nga ana tjetër, një larmi e konsiderueshme burimesh në internet përfshijnë cadmapper.com, mapacad.com dhe schwarzplan.eu, osm2world.org dhe Google Earth përdoren shumë në metodat e hartimit të hartave që mundësojnë përfaqësime me cilësi të lartë në hartimin e hartave arkitekturore. Arritjet në teknologji dhe përparimet në AI do të lejojnë dizajnerët urbanë, arkitektët, arkitektët e peizazhit dhe studentët e fushave të tejkalojnë teknikat e hartimit të hartave dhe të shtyjnë kufijtë e krijimtarisë në mënyrat e përfaqësimit./Media Ndërtimi

Continue Reading

Trending