Connect with us

Aktuale

Historia e gurëve 4000 vjeçar në Spanjë

Published

on

Mendohet se ishin më shumë se 4000 vjet të vjetër, gurët ‘Dolmen i Guadalperal’ ishin të “padukshëm” për gati 60 vjet – derisa u shfaqën papritur.

Evropa pësoi një verë jashtëzakonisht të nxehtë në vitin 2019. Shtatë stacionet e motit në Spanjë regjistruan temperaturat e tyre më të larta ndonjëherë në qershor, përfshirë temperaturat më të larta se mesatarja dhe thatësira që u regjistruan në të gjithë vendin në korrik dhe gusht.

Sidoqoftë, kushtet e ngrohta atmosferike zbuluan një pamje të papritur në provincën të Caceres, pasi thatësira bëri që të tërhiqet vija bregdetare e lumit Tagus, ndërkaq një monument rreth 4,000-7000 vjeçar doli në mes të rezervuarit të Valdecanas.

I njohur si Dolemen i Guadalperal ose “gurët spanjollë”, monument megalitik që përbëhet me më shumë se 100 gurë graniti, qëndrojnë në këmbë me lartësi deri në 1.2 metra dhe me diametër prej 26 metrave.

Ekspertët pohojnë se ka të ngjarë që gurët paraqesin një lloj tempulli, apo edhe varreza, madje dyshojnë se është një vend tregtar për shkak të vendndodhjes së tij origjinale në brigjet e lumit, që më vonë besohet të jetë plaçkitur nga romakët.

Sipas mediave të huaja, përcjell Telegrafi, në vitet 20-ta, studiuesi gjerman Hugo Obermaier drejtoi një gërmim të këtyre gurëve, dhe mori disa mostra për t’i studiuar dhe ekspozuar në Berlin.

Megjithëse studimet nuk u botuan deri në vitin 1960, tre vjet më vonë zona u përmbyt nga ndërtimi rezervuarit të Valdecanos, projekt ky që kishte për qëllim të sigurojë ujë dhe energji elektrike në pjesë më pak të zhvilluara të rajonit.

Mirëpo historia nuk përfundon me kaq.

Varret megalitike u shfaqën kur nivelet e ujit filluan të zbrisnin gjatë verës me thatësirën e vitit 2019, atëherë ishte edhe hera e parë në 60 vite që “thesari i Guadalperal” u shfaq përsëri.

Pamja e gurëve të lashtë tërhoqi vëmendjen e turistëve dhe ngjalli madje edhe shqetësime.

Thesari ishte pa mbikëqyrje, ndërsa vizitorët u lanë të lirë të prekin monumentin kurse dëmtuan megalitët.

Pas dekadash nën ujë, gurët porozë të granitit kanë filluar të gërryhen; disa janë plasaritur, dhe të tjerët kanë rënë përmbysë.

Kjo nxiti edhe reagimin e banorëve të asaj zone, duke i bërë thirrje qeverisë spanjolle për zhvendosjen e tyre në një vend më të sigurt në mënyrë që të ruhen e të studiohen.

Ata krijuan një peticion në internet për të shpëtuar monumentin, i cili ka tërhequr më shumë se 44,000 nënshkrime.

Mirëpo, Ministria e Kulturës dhe Sportit dhe ajo e Tranzicionit Ekologjik, së bashku me një grup nga Universiteti i Ekstremadura, e konsideruan transportin e megalitëve potencialisht të dëmshëm.

Kështu që institucionet do t’i shpallin gurët si “Pasuri e Interesit Kulturor”, dhe do të ketë mbrojtje maksimale nga shteti i Spanjës.

Me kthimin e shiut në vjeshtën e kaluar, nivelet e ujit të Valdecanas u kthyen në normalitet, ndërsa me gjithë përpjekjet, thesari i Guadalperal është kthyer përsëri nën ujë.

Click to comment

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

Aktuale

Gjykimi ndaj ish-pronarit të kompanisë ‘Sallahu’, dëshmon ish-zyrtarja e prokurimit

Published

on

Drejtori i Njësisë së Auditimit të Brendshëm në Ministrinë e Infrastrukturës, Begzad Musliu, dhe ish-pronari i kompanisë “Sallahu” SH.P.K, Naim Sallahu, kanë dalë  para Gjykatës së Prishtinës më 27.02.2024 për t’u përballur me akuzat që u ngarkohen.

Sipas aktakuzës, i pandehuri Begzat Musliu në nëntor të vitit 2020 i ka tejkaluar kompetencat e tij në cilësinë e drejtorit të Njësisë së Auditimit të Brendshëm në Ministrinë e Infrastrukturës ashtu që ka kryer auditimin e lëndës së prokurimit vetëm me kërkesën e operatorit ekonomik “Sallahu” SH.P.K., gjë që është e ndaluar me ligj, raporton Kallxo.com

Në gjykimin ndaj dy të akuzuarve është dëgjuar në cilësi të dëshmitares, Valmira Bllaca në cilësinë e zyrtares së prokurimit në kohën për të cilën akuzohen Sallahu e Musliu.

Dëshmitarja duke u përgjigjur në pyetjet e të akuzuarit Naim Sallahu, tha se edhe sekretari i Ministrisë së Infrastrukturës edhe ministri kanë qenë të njoftuar lidhur me kërkesën për futjen në n’listën e zezë kompaninë e të akuzuarit “Sallahu” SH.P.K.

Bllaca tha tutje se fillimisht lidhur me shkresat njoftohet ministri dhe sekretari ku pastaj vepron zyra e prokurimit në mënyrë direket e pastaj njoftohet edhe policia.

Dëshmitarja tha se nuk kishte dijeni  në pyetjen e anëtarit të trupit gjykues, Alban Ajvazi i cili e pyeti nëse kishte ndonjë rast kur sekretari i ministrisë ka kërkuar nga auditori të bëjë auditim të jashtëzakonshëm.

“Jo nuk e di. Nuk më kujtohet nëse ka pasë auditime të shpeshta, të jashtëzakonshme”- tha Bllaca.

Auditimi i lëndës së prokurimit është bërë për projektin me emrin “Ndërtimi i urës në zgjerimin e rrugës nacionale N9, segmenti Pejë-Kuqishtë me lokacionin Drelaj”.

Sipas aktakuzës, Musliu jashtë procedurave ligjore të auditimit të brendshëm ka përpiluar edhe një raport të auditimit në favor të operatorit ekonomik “Sallahu” SH.P.K me qëllim të krijimit të dobisë pasurore për kompaninë në fjalë, pa i vërtetuar provat në lëndën e iniciuar kundër këtij operatori, përkundër asaj që nuk kishte pasur autorizim.

Përmes këtij raporti që ka përpiluar Musliu e që ishte dërguar jashtë procedurës në arkivat e OSHP-së, ka ndikuar që ky organ t’i falë besimin si provë këtij raporti e të mos e fusë në listën e zezë të OSHP-së kompaninë “Sallahu” SH.P.K.

Aktakuza thotë se i pandehuri tjetër, Naim Sallahu, pronar atë kohë i kompanisë “Sallahu” SH.P.K., në gusht të vitit 2020 me vetëdije ka shkelur rregullat e prokurimit publik, pasi kishte paraqitur dokumentacion të rrejshëm me qëllim të mashtrimit me procedura e prokurimit.

Tutje, sipas Prokurorisë, Sallahu në cilësinë e pronarit të kompanisë ka ofertuar me dokumentacion të falsifikuar, ashtu që lëndë ka paraqitur referenca për gjeodetin Fadil Shehu se i njëjti kinse ka punuar në projektin “Ndërtimi i urës në zgjerimin e rrugës nacionale N9 segmenti Balincë” dhe në projektin “Zgjerimi i rrugës nacionale N2, segmenti hyrja në qytetin e Prishtinës (Veternik) “lot 1”, por që në projekt nuk ka qenë i angazhuar ky gjeodet.

Musliu akuzohet për keqpërdorim të detyrës zyrtare, ndërsa Sallahu për keqpërdorim dhe mashtrim në prokurim publik.

Në këtë rast ka qenë i akuzuar edhe Fadil Shehu për deklarim të rremë nën betim për këtë rast, por i njëjti e kishte pranuar fajësinë./Media Ndërtimi

Continue Reading

Aktuale

Amerika dhe Turqia, partnerë kryesorë të Kosovës për eksport dhe import

Published

on

Kosova vazhdon të këtë deficitin e lartë tregtar. Në muajin janar 2024 deficiti ka shkuar në 319,7 milionë euro, krahasuar me deficitin prej 291,5 milionë euro në vitin 2023. Eksporti i mallrave në muajin janar ishe 60,3 milionë euro, ndërsa importi 380,0 milionë euro.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës mbeten partneri më i rëndësishëm për raporte tregtare me Kosovën.

Amerika përveç si aleat strategjik është edhe partneri kryesor për eksport të mallrave të Kosovës, raporton Revista Monitor.

Në janar të këtij viti, vlera e mallrave të eksportuara me vendet e botës arritën në 20.1 milionë euro, ose 33.4 për qind.

Eksportet e mallrave me këto shtete kanë një shifër simbolike, mirëpo siç bën të ditur Agjencia e Statistikave të Kosovë, partnerë më të rëndësishëm me vendet e botës për eksport ishin SHBA-të me 14,6 për qind dhe Zvicra me 9,3 për qind në muajin janar 2024.

Të dhënat nga Tregtia e Jashtme të Mallrave në Kosovë tregojnë se eksportet e Kosovës në vendet e BE-së arritën në 18,4 milionë euro, ose rreth 30,5% e eksporteve të përgjithshme, me një rënie prej 6,9%.

“Partnerët kryesorë për eksportin e mallrave në BE ishin: Gjermania (8,8%), Italia (4,7%), Holanda (3,1%), etj”.

Ndërsa, importet e Kosovës nga vendet e BE-së ishin rreth 164,4 milionë euro, ose 43,3% e importeve të përgjithshme, me një rritje prej 10,1%.

“Importet me pjesëmarrje me të lartë ishin nga: Gjermania (12,8%), Greqia (7,2%), Italia (3,7%), etj.”.

Ndërsa, Turqia edhe këtë vit vazhdon të mbetet partner kryesor për import të mallrave.

Vetëm gjatë muajit janar 2024, importet e Kosovës me vendet e tjera të botës arritën në 158 milionë euro, ose 41.6 për qind.

“Vendet me pjesëmarrje më të lartë për import në këtë grup ishin: Turqia (15,4%) dhe Kina (11,3%)”, thuhet në raportin ASK-së për Tregti me jashtë.

Ndërsa, eksportet e Kosovës me vendet e CEFTA-s arritën në 21.8 milionë euro, ose 36,1 për qind të eksporteve të përgjithshme, me një rënie prej 16,2 për qind.

“Partnerë kryesorë për eksport nga vendet e CEFTA-s ishin: Maqedonia e Veriut (12,4%), Shqipëria (11,8%), Serbia (6,3%), Mali i Zi (3,9%)”, thuhet në raportin e ASK-së për muajin janar.

Ndërsa, importet nga vendet e CEFTA-s arritën në 57,7 milionë euro, ose 15,2% të importeve të përgjithshme, me një rënie prej 5,8 për qind.

“Vendet me pjesëmarrje më të lartë për import ishin: Shqipëria (7,6%), Maqedonia e Veriut (4,7%), Serbia (1,9%)”, thuhet në raport.

Ndërkaq, ajo që mbetët shqetësues është se edhe këtë vit ka nis një rënie e vlerës së mallrave të eksportuara në vend.

Eksporti i mallrave në muajin janar të këtij viti kishte vlerën 60.3 milionë euro, ndërsa importi 380 milionë euro, që është një rënie prej 3 për qind për eksport, si dhe një rritje prej 7.4 për qind për import, duke krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit 2023.

Sipas të dhënave të grupeve kryesore të eksportit: 25,4% e përbëjnë metalet bazë dhe artikujt prej tyre; 19,3% e përbëjnë artikuj të ndryshëm të prodhuar; 13,1% e përbëjnë plastika, goma dhe artikujt prej tyre; 8,3% e përbëjnë ushqimet e përgatitura, pijet dhe duhani; 6,2% e përbëjnë makineria dhe pajisjet mekanike dhe elektrike, etj”, thuhet në raportin “Statistikat e Tregtisë së Jashtme (STJ), Janar 2024”.

Sipas raportit të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, të dhënat nga Tregtia e Jashtme të Mallrave në Kosovë tregojnë për një deficit tregtar më të lartë për 9.9 për qind në muajin janar 2024, në raport me periudhën e njëjtët të vitit 2023, gjegjësisht në vlerë prej 319,7 milionë euro, krahasuar me deficitin prej 291,5 milionë euro në vitin 2023. Sipas ASK-së, eksporti mbulon importin me 15.9 për qind.

Sipas të dhënave të grupeve kryesore për import: 17,2% e përbëjnë produktet minerale; 11,6% e përbëjnë ushqimet e përgatitura, pijet dhe duhani; 11,6% e përbëjnë makineria dhe pajisjet mekanike dhe elektrike; 11,2% e përbëjnë mjetet e transportit; 9,3% e përbëjnë metalet bazë dhe artikujt prej tyre, etj./Media Ndërtimi

Continue Reading

Aktuale

Suedia interesohet për fushën e minierave të Kosovës

Published

on

Suedia interesohet për fushën e minierave të Kosovës

Ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli ka pritur sot në takim ambasadorin e Suedisë në Kosovë, Jonas Westerlund dhe zëvendësshefin e Misionit, Henrik Riby.

Gjatë takimit, Ministrja Rizvanolli dhe përfaqësuesit e ambasadës suedeze, kanë diskutuan për zhvillimin ekonomik të Kosovës dhe rritjen e bashkëpunimit ekonomik mes dy vendeve.

Me theks të veçantë diskutuan për potencialin ekonomik që ofron Kosova në fushën e minierave dhe forcimin e lidhjeve të Kosovës dhe Suedisë në këtë sektor.

Republika e Kosovës qysh nga kohët më të vjetra ka qenë e njohur për pasuritë e saj të nëntokës. Pasuritë minerale të Republikës së Kosovës janë te shumëllojshme në sasi dhe në cilësi dhe kanë rëndësi të madhe ekonomike.

Rezervat e resurseve minerale kryesore janë linjiti me 12.5 miliardë ton,plumbi dhe zinku 59 milionë ton, nikeli 13 milionë ton, boksitet 2.7 milionë ton, magnezitet 4.1 milion ton./Media Ndërtimi

Continue Reading

Trending