Connect with us

Infrastrukturë

Alban Zogaj, shef i kabinetit të ministrit të Infrastrukturës dhe Ambientit

Published

on

Alban Zogaj është e mëruar shef i kabinetit në ministrit të Infrastrukturës dhe Ambientit, Lumir Abdixhiku.

Këtë e ka bërë të ditur ministri Abdixhiku, derisa ka treguar një biografi të shkurtër të Zogajt.

“Albani ka të përfunduar magjistraturën në Britani të Madhe e doktoraturën për ekonomi, në Itali. Është i specializuar në politikat makroekonomike, ekonomiksin e zhvillimit, politikat industriale, financat publike e në menaxhment. Ka të publikuara një sërë punimesh ekonomike në revistat më prestigjioze ndërkombëtare. Së fundmi ishte ekonomist kryesor në organizatën prestigjioze amerikane MCC, zyra në Kosovë. Si ekspert i ekonomisë, si ligjërues universitar, si menaxhues i jashtëzakonshëm, Albani me përvojën e tij 15- vjeçare në projekte brenda e jashtë vendit, do t’i sjellë ekipit tim koordinimin e energjinë e domosdoshme. Vlerat e tij të punës, etika e dija që në vete bartë ai, do të jenë asete për gjithë ekipin tim; për ministrinë, shoqërinë e Republikën. Albani është i martuar me Rinën dhe është babë i dy fëmijëve”, ka shkruar Abdixhiku në Facebook.

Infrastrukturë

Ndërtimi, paraja gri dhe boja e zezë

Published

on

A e kanë shkaktuar “paratë e krimit” rritjen e çmimit të pronave në Shqipëri?

Përgjigja përfundimtare është “JO”.

A është sektori ndërtimit një flluskë financiare?

Përgjigja përfundimtare është “JO”.

A është financuar ndërtimi nga para GRI?

Përgjigja përfundimtare është “PO”.

Duke analizuar tregues si kursi i këmbimit të lekut, inflacioni, interesat e kredive, oferta, lejet e ndërtimit të miratuara, kërkesa, të ardhurat, rritja dhe stabiliteti makroekonomik kupton se tregu i pasurive të patundshme është tërësisht në normalitetin e vet dhe nuk ka ndodhur asnjë çudi nga magjia e zezë e parave të krimit apo spekulime që mund të çojnë në flluskë financiare, shkruan Monitor.al

Është fakt se krahasuar me 4 vite më parë çmimi apartamenteve është rritur nga 25% deri në 40% në zonat e lakmuara. Si shpjegohet kjo rritje kaq e lartë dhe e shpejtë?

Po t’i marrim elementët një e nga një na rezulton se në 3 vitet e fundit kemi:

Rritje në fuqisë blerëse të lekut me 23%. Në vitin 2020 kursi mesatar i këmbimit euro/lek ishte 123. Ndërsa në vitin 2024 kemi një kurs mesatar prej 100 lek për euro. Dihet se transaksionet e pasurive në Shqipëri bëhen kryesisht me euro. Kjo do të thotë se një apartament që në 2020 kushtonte 100 mijë euro për të duheshin 12.3 milion lekë. Ndërsa sot i njëjti apartament kushton 10 milion lekë ose 23 mijë euro më pak. Me rritjen e çmimit në euro shitësit e pasurive kanë menduar të “marrin” diçka nga fitimi i blerësit për shkak të kursit të këmbimit. E thënë ndryshe çmimi në lek i pasurive nuk ka ndryshuar aq shumë sa duket në euro.

Inflacioni mesatar për periudhën 2020 – 2023 është 3.8%.

Kostot e ndërtimit janë rritur 13.3% krahasuar me 2020.

Për vitin 2023 vetëm rritja e inflacionit dhe kostove të ndërtimit japin një efekt rritës prej 18.1% në çmimet e pasurive. Bashkë me efektin e kursit të këmbimit efekti shumator shkon në 41%, aq sa në zonat e preferuara.

PBB për frymë është rritur me 4.43% për 3 vjet, por PPP për frymë është rritur 35% (nëse pranojmë teorinë e zbrazjes së vendit për shkak të emigrimit). Ky është një faktor që bën presion në kahun e rritjes së kërkesës dhe për pasojë të çmimeve.

Kredia bankare (disbursimet vjetore) për blerje pasurie është rritur nga 210 milion euro në vitin 2020 (26.5 miliard lekë me kursin mesatar 123 lek/euro) në 414 milion euro në vitin 2023 (48,5 miliard lekë me kursin mesatar 117 lek/euro). Kjo do të thotë se kemi një dyfishim të kërkesës për efekt të kredisë bankare. Sipas Bankës së Shqipërisë 60% e blerjeve të vrojtuara prej saj për 2023 janë financuar nga kredia bankare. Kjo do të thotë se kemi një shtim të kërkesës që ndikon në kahjen e rritjes së çmimeve.

Blerja e pronave nga të huajt (jo rezidentët) për 2023 ka rezultuar në 26% të totalit. Tjetër faktor që ndikon në rritjen e kërkesës dhe presionit ndaj çmimeve me kah rritjen.

Po të analizojmë nga krahu i ofertës vërejmë se mesatarja vjetore e lejeve të ndërtimit për banesa për vitet 2020 – 2023 është 1.7 milion metra katrore me një rënie 25% në 2023 krahasuar me 2022.

Duke shtuar këtu faktin se mbi 30% e ndërtimeve të reja e përfitojnë pronarët e truallit që përgjithësisht e mbajnë për vete, sasia e metrave që dalin në treg është edhe më e vogël se lejet që jepen.

Po të kemi parasysh se 30% e lejeve të ndërtimit janë dhënë në Tiranë dhe se për shkak të migracionit të brendshëm Tirana rritet me 15 mijë vetë çdo vit duket se oferta dhe kërkesa janë në ekuilibër.

Pa asnjë diskutim që në Shqipëri ka para informale dhe të zeza. Paraja jashtë bankave vlerësohet në 4 miliard euro. Informaliteti në ekonomi vlerësohet në rreth 30% ose në vlerë nominale rreth 6 miliard euro në vit. Vetëm bujqësia që jep rreth 20% të PBB (3.6 miliard euro) është thuajse tërësisht informale. Dhe duke pranuar faktin se fshati po zbrazet me shpejtësi me kahje jashtë ose drejt qyteteve është mëse evidente kërkesa e shtuar për banesa në qytet e shoqëruar me blerje cash për shkak të informalitetit në bujqësi. Pa asnjë dyshim që ndërtimi ka shumë peshë në ekonominë informale, por vjen e dyta pas bujqësisë dhe mbledh para informale nga gjithë sektorët e tjerë si tregtia, shërbimet etj.

Nëse pranojmë pretendimet se tregu vjetor imobiliar në Shqipëri është 3.7 miliard euro dhe e krahasojmë me ekonominë gri që vlerësohet në 6 miliard euro në vit, me blerje nga jo rezidentët që vlerësohet në 26% ose rreth 1 miliard euro dhe kredia e re që për psh 2023 ishte rreth 500 milion euro duket se tregu imobiliar nuk ka shumë nevojë dhe nuk është ndikuar nga para e zezë e drogës dhe krimit.

Kjo analizë më shtyn të bëj thirrje për të ndaluan praktikën e hedhjes bojë të zezë mbi Shqipërinë dhe shqiptarët si komb dhe shtet trafikantësh. Aq më shumë të marrësh për model shtetet ku paraja kriminale krijohet (BE) dhe të anatemosh kombin dhe shtetin tënd se i pranon këto para mendoj se nuk ka të bëj me injorancën në fushën e tregjeve, por me një ligësi njerëzore.

Personalisht bëj pjesë tek ata ekonomistë që besojnë se ekonomia dhe paraja informale bëjnë më shumë dëme se mirë pasi cenojnë konkurencën e ndershme dhe reduktojnë ndjeshëm aksesin në paranë e bardhë që zotërohet nga bankat. Për ta kuptuar efektin negativ të informalitetit në ekonomi mjafton të kujtojmë se kredia për ekonominë është rreth 30% e PBB ndërkohë kur në Evropë është rreth 100%. Vetëm ky tregues thotë se sistemi bankar ka kapacitet për të kredituar ekonominë me edhe rreth 6 miliard euro.

Nëse e adresojmë problemin e informalitetit drejt do gjejmë edhe zgjidhjet që me vullnet të fortë politik mund të realizohen. Doktorët do thoshin se një diagnozë e gabuar jep kurë të gabuar dhe përkeqësim në vend të shërimit./Media Ndërtimi

Continue Reading

Infrastrukturë

Hekurudha Prishtinë-Durrës, shndërron Kosovën në një vend kryesor të transitit

Published

on

Ministri i Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës, Liburn Aliu tregon se cili do të jetë fati i projektit për hekurudhën Prishtinë-Durrës. Derisa ka dhënë më shumë detaje për përfitimet që do të ketë Kosova nga ky projekt madhor ndër shqiptar.

Ministri Aliu në një intervistë për KosovaPress ka treguar si po realizohen projektet infrastrukturore për zgjerimin e rrugës Prishtinë-Podujevë, projektin për Bujanoc, dhe rrugën tjetër për Pejë.

Ndërsa, ai thotë se projekti për hekurudhën Prishtinë-Durrës, e shndërron Kosovën në një vend kryesor të transitit dhe një pikë shpërndarëse të mallrave.

Ministri Aliu shprehet se janë duke punuar të përfundojë çështja e fizibilitettit në mënyrë që të realizohet sa më shpejtë projekti për hekurudhën Prishtinë-Durrës.

Ndërsa, tregon edhe për projektet infrastrukturore që janë duke u kryer në nivel vendi, atë për Llap, Dukagjin dhe Luginë.

Ndërkaq, ai thekson se janë duke punuar të menaxhojnë ujin që shkaktohet nga vërshime, për të cilën thotë, se në këtë mënyrë do të tejkalohet situata e thatesirave e cila Kosovën e pret pashmangshëm.

Në anën tjetër, kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama gjatë qëndrimit në Kosovë, ka thënë se po punohet për projektin e hekurudhës Prishtinë-Durrës për opsionet më të mira. Ndërsa, ka shtuar se janë duke pritur studimin e fizibilitetit.

Continue Reading

Infrastrukturë

Jetesa bëhet gjithnjë e më e papërballueshme në Azi dhe Europë

Published

on

Për shumë njerëz, mendimi për të lëvizur anembanë globit për punë është emocionues dhe tronditës. Të qenit emigrant vjen me një sërë sfidash unike, por vitet e fundit një çështje ka dalë në plan të parë më shumë se të tjerat: globalisht, kostoja e jetesës po rritet dhe shumë nga qytetet më ndërkombëtare në botë po bwhen gjithnjë e më të shtrenjta.

Kjo është veçanërisht e vërtetë për punëtorët ndërkombëtarë në Azinë Lindore dhe Europën Perëndimore, me analistët që tregojnë kostot e larta për strehim, transport dhe mallra si pengesa të mundshme për të huajt që banojnë në këto qytete.

Firma konsulente Mercer kohët e fundit analizoi çmimin krahasues të mallrave, shërbimeve dhe banesave në 226 qytete në gjashtë kontinente për të përcaktuar se ku punëtorët e huaj kanë nevojë për paga më të larta për të përballuar koston lokale të jetesës.

Bazeli është një nga disa qytete zvicerane që renditet ndër komunat më të shtrenjta për emigrantët. Bazeli është epiqendra e industrisë kimike zvicerane dhe shtëpia e disa kompanive të mëdha farmaceutike. Ndërsa renditja e përgjithshme e qytetit mbeti e njëjtë në sondazhin e këtij viti si në vitin 2023, kostoja e qirasë është rritur 4%, sipas analizës së Mercer.

Për të dytin vit radhazi, Gjeneva ishte qyteti i katërt më i shtrenjtë në renditjen e Mercer. Qyteti i dytë më i madh i Zvicrës është shtëpia e disa organizatave të mëdha ndërkombëtare, duke përfshirë Kryqin e Kuq, Organizatën Botërore të Shëndetësisë dhe Organizatën Botërore të Tregtisë. Kostoja e jetesës në qytetin shumë ndërkombëtar është në rritje, me qiratë që rriten me 4% midis 2023 – shit dhe 2024-ws./Media Ndërtimi

Continue Reading

Trending