Connect with us

Arkitekturë

Vendet historike të Stambollit me kryevepra të mrekullueshme

Published

on

Stambolli gjithmonë ka qenë qytet shumë i rëndësishëm për civilizimin për disa arsye, duke përfshirë edhe vendndodhjen strategjike që lidh Europën me Azinë.

Qyteti ka qenë kryeqytet i perandorive kryesore në histori, si e asaj Bizantine dhe Osmane. Pas pushtimit të tij nga Mehmedi II i cili ndryshe njihet si Mehmed Pushtuesi, Stambolli u bë qytet i tolerancës dhe shtëpi për religjione, kultura dhe komunitete të ndryshme.

Përderisa ka strehuar njerëz të kulturave të ndryshme, ai përmban ndërtesa të nërtuara nga ata njerëz në vendin unik gjeografik të tij.

Zona e qytetit është e kufizuar me Bririn e Artë në very, Bosforin në lindje dhe Detin Marmara në jug, e njohur si “gadishulli historik”. Katër zona të gadishullit historik janë të përfshira në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s që nga viti 1985. Këto zona janë Zona e Përbërësit Arkeologjik Urban të Sultanahmetit, Xhamia Suleymaniye dhe Zona e Komponentëve të Asocuar të saj, Xhamia Zeyrek (Manastiri i Pantocratorit) dhe Zona e Komponentëve të Asocuar e saj dhe Zona e Komponentëve të Tokës së Mureve të Stambollit, shkruan DS, transmeton Ndërtimi.info.

Zona e Përbërësit Arkeologjik Urban të Sulltanahmetit përbëhet nga Hipodromi i Konstandinopojës, Aja Sofia, Aja Eirene, Xhamia Aja Sofia e Vogël dhe Pallati Topkapi.

Hipodromi

Kjo zonë sot njihet si Sheshi i Sulltanahmetit. I ndërtuar në vitin 203 nga Perandori Bizantin Septimius Severus si një qendër sportive dhe sociale, zona u rinovua dhe zgjerua nga Konstandini më 324. Vetëm disa tipare kanë mbetur nga ndërtesa origjinale.

Aja Sofia

Aja Sofia është një kishë Krishtere Ortodokse Greke që sot është e shndërruar në muze. Ajo është ndërtuar nga Perandori Bizantin Justiniani I mës viteve 532 dhe 537. Ajo u konvertua në xhami nga Mehmed Pushtuesi më 1453, kurse si muze filloi të shëbejë më 1 Sskurt 1935.

E famshme për kupolën e saj madhore, ndërtesa konsiderohet si një nga shembujt më me vlerë të arkitekturës bizantine.

Aja Eirene

Është ndërtuar nga Konstantini I në shekullin e katërt si një Kishë Ortodokse Greke. Ndërtesa është një bazilikë tipike Romake.

Xhamia Aja Sofia e Vogël

Është një kishë ortodokse bizantine e ndërtuar në vitin 536. Kisha është konvertuar në xhami në vitin 1497 gjatë sundimit të Bayezidit II.

Pallati Topkapi

Pas rënies së Perandorisë Osmane më 1023, Topkapi Palace është konvertuar në një muze dhe është hapur për vizitorë më 1924.

Aty gjenden artikuj porcelani nga epoka Otomane, veshje, armë, mburoja, armature, miniatura osmane dhe murale osmane.

Xhamia Sylejmanije dhe Zona e Komponenteve të Asocuara është zona që përfshinë Xhaminë Sulejmanije dhe ndërtesat rrethuese të saj.

Xhamia Sylejmanije është ndërtuar nga Mimar Sinan nën patronazhin e Sylejmanit I, i njohur si Sylejmani Madhështor. Kjo xhami është një nga punët më të rëndësishme të arkitekturës osmane.

Xhamia Zeyrek dhe Zona e Komponenteve Asociative përfshin Xhaminë Zeyrek dhe rrethinën e saj.

Xhamia Zeyrek është një ndërtesë e rëndësishme që përbëhet nga tri kisha ortodokse. Është ndërtuar më 1124 nga gruaja e Perandorit Bizantin Ioannës Komnenos.

Zona e Komponentëve të Tokës së Mureve të Stambollit kufizon gadishullin historik nga ana perëndimore dhe mbulon muret e qytetit duke filluar nga Deti Marmara në jug deri në Kepin e Artë në veri.

Click to comment

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

Arkitekturë

Formimi i përvojave të thella përmes arkitekturës dhe artit

Published

on

Hapësirat zhytëse janë mjedise shumë ndijore të destinuara për të krijuar përvoja ndikuese të krijuara përmes arkitekturës, dritës, imazheve, zërit dhe ndonjëherë edhe aromës së kuruar qëllimisht. Të “zhytesh” veten do të thotë të jesh tërësisht i mbështjellë në një botë të formuar vetëm nga të dhëna të menjëhershme shqisore. Përdorimi i mjeteve dixhitale për të krijuar këto mjedise për të shfaqur artin, për të krijuar ekspozita bindëse dhe për të shfaqur ngjarje të performancës është bërë gjithnjë e më popullor.

Përvojat evokuese si këto mund të ofrojnë një lehtësim nga përmbytja e përmbajtjes dixhitale të personalizuar dhe të nxisin takime të përbashkëta, të bazuara. Dizajni i tyre mund të ekzistojë në kryqëzimin e arkitekturës, dizajnit grafik, artit pamor, dizajnit të ndriçimit, muzikës dhe performancës. Ata nënvizojnë fuqinë e bashkëpunimit ndërdisiplinor për të krijuar momente të paharrueshme. Pra, çfarë roli luan arkitektura në formësimin e këtyre?

Përdorimi i arkitekturës stimuluese ndijore për të krijuar përvoja të fuqishme nuk është një tendencë e re. Pikturat afreske në kishat mesjetare, të përziera me dritën që rrjedh nëpër dritaret e tyre me njolla dhe me erën e temjanit, kishin për qëllim t’u jepnin vizitorëve të kishave ndjenjat e transcendencës. Imazhet e tyre, të kombinuara me rituale dhe aktivizime të tjera estetike ndijore, synonin të kuronin momente fetare eterike. Një shembull bashkëkohor i dizajnit zhytës është Muzeu Hebre në Berlin nga Daniel Libeskind.

Arkitektura është projektuar si një mënyrë tregimi, me dhoma që do të thotë të përcjellin ftohtësinë, zbrazëtinë, mungesën dhe konfuzionin. Dhomat e gjata dhe të ngushta me copa të vogla dritaresh qiellore shkaktojnë një ndjenjë mbylljeje. Në të njëjtën kohë, zonat me dysheme të pjerrëta ju bëjnë të ndiheni të paqëndrueshëm dhe të çorientuar.

Hulumtimet e reja tregojnë se këto takime estetike të krijuara nga angazhimi aktiv hapësinor kanë fuqinë për të gjeneruar raste me ndikim që mund të ndryshojnë në mënyrë aktive trurin e njerëzve. Neuroarts është një fushë psikologjike në zhvillim që studion se si artet dhe përvojat estetike mund të ndryshojnë trupin, trurin dhe sjelljen. Në kryqëzimin e artit, shkencës dhe teknologjisë, kërkimet e tyre tregojnë se shembujt artistikisht tërheqës mund të përmirësojnë shëndetin dhe mirëqenien e individëve dhe komuniteteve. Hapësirat që ngjallin një ndjenjë pranie të bazuar dhe inkurajojnë një lidhje aktive me mjedisin përmes ndjenjave të kuriozitetit dhe frikës mund të krijojnë përvoja transformuese.

Përhapja e këtij lloji mjedisi zhytës pasqyron dëshirën e njerëzve për të ndarë momente të thella artistike. Arkitektët kanë shumë për të kontribuar në këto mjedise, dhe ka gjithashtu shumë për të mësuar prej tyre. Popullariteti i dizajnit eksperimental flet për fuqinë e arkitekturës bindëse dhe fuqinë e mjedisit tonë të ndërtuar për të magjepsur njerëzit. Duke nxitur bashkëpunimin ndërdisiplinor, arkitektët mund të shfrytëzojnë potencialin e hapësirave angazhuese për të pasuruar jetën publike dhe për të nxitur lidhje domethënëse. Në një botë të etur për infrastrukturën sociale që ushqen instanca artistike në lëvizje, arkitektët mund të luajnë një rol kryesor në realizimin e këtij vizioni./Media Ndërtimi

Continue Reading

Arkitekturë

Ndërtesat industriale plotësojnë identitetin urban të qyteteve

Published

on

Në të njëjtën mënyrë që shoqëritë transformohen, kohët ndryshojnë dhe qytetet evoluojnë, arkitektura industriale modernizohet dhe teknikohet, ndonjëherë duke arritur në një gjendje braktisjeje ose rrënimi.

Duke kuptuar vlerën e saj si një trashëgimi e ndërtuar dhe duke qenë gjurmë e ndryshimeve teknologjike, sociale dhe kulturore, rinovimi dhe ose shndërrimi i fabrikave dhe depove të shumta industriale mund të çojë në rivitalizimin, rimëkëmbjen ose rritjen e zonave të ndryshme në qytetet e mëdha, duke përfshirë të reja përdorime dhe hapësira për kënaqësinë e qytetarëve të tyre.

Ndërtesat industriale plotësojnë identitetin urban të qyteteve dhe përfaqësojnë një mundësi për të vepruar sipas kushteve para-ekzistuese, duke ofruar mundësinë për të reflektuar mbi kriteret e restaurimit, konservimit, ndërhyrjes dhe rehabilitimit, ndër të tjera.

Duke marrë parasysh të menduarit dhe vizionin përpara, transformimi i këtyre hapësirave mund të arrijë përfitime në habitatin urban në afat të shkurtër, afatmesëm dhe afatgjatë, si dhe përmirësime të gjithanshme në cilësinë e jetës së komuniteteve. Tani, si mund të ndërhyhet në një ndërtesë industriale në mënyrë të përshtatshme dhe ta përshtatë atë në një përdorim të ri për t’i dhënë asaj një jetë të dytë?

E shpërndarë në të gjithë gjeografinë e qyteteve, thjeshtësia e ndërtesave të fabrikave karakterizohet nga një thjeshtësi materiale ku tulla ose betoni zakonisht dallohen në përbërjen dhe hapësirën e tyre. Përdorimi i strukturave me hapësirë ​​të madhe të ekspozuar pasqyron një arkitekturë kryesisht të një natyre funksionale, të projektuar për një qëllim specifik, por që përfaqëson një objekt dokumentar nga epokat e kaluara që shpesh mund të përdoret ose ruhet.

Duke pasur parasysh përshtatshmërinë dhe fleksibilitetin e tyre për të akomoduar përdorime të ndryshme, shumë profesionistë të arkitekturës propozojnë mbajtjen e hapësirave të punës, zyrave ose praktikave të bashkëpunimit në hapësirat ku kanë funksionuar më parë fabrika të mëdha, magazina dhe magazina industriale./Media Ndërtimi

Continue Reading

Arkitekturë

A është arkitektura projektimi i hapësirave për okupimin e njeriut

Published

on

Pavarësisht aftësive të arkitektëve në projektimin e hapësirave për të ndikuar në sjelljen njerëzore, shpesh ka një mungesë në parashikimin dhe reagimin ndaj sjelljes së banorëve. Për të krijuar mjedise që nxisin mirëqenien, produktivitetin dhe angazhimin social, duhet të nxitet një marrëdhënie simbiotike midis ndërtesave dhe sjelljes njerëzore.

Kryqëzimi i studimeve arkitekturore dhe antropologjike formon një kornizë depërtuese për projektimin e hapësirave fizike të informuara nga sjellja njerëzore dhe konteksti kulturor.

Antropologjia është studimi i shoqërive njerëzore, kulturave dhe zhvillimit të tyre me kalimin e kohës. Tema shpesh ofron informacion se si njerëzit ndërveprojnë me mjedisin e tyre rrethues, një temë që përfiton nga praktika arkitekturore. Rëndësia e antropologjisë për arkitekturën qëndron gjithashtu në sigurimin e ndjeshmërisë kulturore dhe konsideratave të barazisë sociale, të gjitha duke promovuar dizajnin e hapësirave me në qendër përdoruesin.

Arkitektura dhe antropologjia kanë ndarë prej kohësh interesa të ngjashme në lidhje me mjedisin e ndërtuar dhe lidhjen e tij me sferën sociale të jetës njerëzore. Tradicionalisht, arkitektët fokusoheshin në aspektet fizike të ndërtesave, duke i parë ato si qëllime në vetvete. Ndërkohë, antropologët i kanë konsideruar strukturat e ndërtuara si mundësi për të kuptuar praktikat e ndryshme sociokulturore.

Një ndryshim ka ndodhur në të dy disiplinat në dekadat e fundit. Arkitektët janë larguar nga modernizmi dhe kanë përqafuar dizajne specifike kontekstuale, ndërsa antropologjia dhe shkencat e tjera shoqërore kanë adoptuar një “kthesë hapësinore”, duke u fokusuar në ndërveprimet midis njerëzve, elementeve jo-njerëzore dhe mjedisit të ndërtuar. Arkitektët tani janë gjithnjë e më shumë të shqetësuar me aspektet performuese të ndërtesave, duke zgjeruar interesin e tyre në studimet antropologjike. Të dy fushat ndajnë të përbashkëta metodologjike dhe teorike, duke lënë të kuptohet për një bashkëpunim të mundshëm si “antropologji arkitekturore”.

Thelbi i antropologjisë arkitekturore qëndron në njohjen se arkitektura shtrihet shumë përtej sferës së ndërtesave dhe hapësirave. Ai përmban një sërë elementesh, nga vetë strukturat fizike te materialet e përdorura, kontekstet kulturore që ato mishërojnë dhe praktikat e përditshme të banimit të tyre. Duke adoptuar një qasje ndërdisiplinore që kombinon njohuri nga antropologjia dhe arkitektura, projektuesit mund të fitojnë njohuri më të thella se si hapësirat i japin formë jetëve.

Antropologjia arkitekturore ofron një lente për të eksploruar tre aspekte themelore të praktikës arkitekturore: projektimin, arkivimin dhe banimin. Secili prej këtyre dimensioneve hedh dritë mbi aspekte të ndryshme të marrëdhënies njeri-mjedis, duke zbuluar rrjetën e ndërlikuar të ndërveprimeve që përcaktojnë botën tonë të ndërtuar.

Arkitektura shërben si reflektim i shoqërisë njerëzore. Mes kompleksitetit të epokës antropocene, kur ndërhyrjet njerëzore kanë ndryshuar planetin në një shkallë gjeologjike, të kuptuarit e marrëdhënieve midis njerëzve dhe vendit bëhet gjithnjë e më domethënës.

Për të kuptuar me të vërtetë këtë lidhje dhe për të projektuar ndërtesa më të jetueshme, ka nevojë për qasje të reja ndërdisiplinore që kombinojnë antropologjinë dhe arkitekturën. Kjo nuk është thjesht antropologjia e arkitekturës apo etnografia e përshtatur për arkitektët, por një qasje e re që i kapërcen këto këndvështrime: Antropologjia Arkitekturore./Media Ndërtimi

Continue Reading

Trending