Connect with us

Ambienti

Taksa e karbonit, instrumenti kryesor për reduktimin e lëndëve djegëse fosile në Kosovë

Published

on

Instituti për Politika Zhvillimore – INDEP, vlerëson se një taksë e karbonit do të ishte instrumenti kryesor për reduktimin dhe eliminimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile në Kosovë.

Sipas tyre, taksimi i karbonit është një instrument politikash ku qeveria vendos çmimin e karbonit dhe lejon që tregu të përcaktojë emetimet totale.

Taksa në fjalë targeton lëndët djegëse fosile si benzina, nafta dhe qymyri i përdorur për prodhimin e energjisë, qëllimet e ngrohjes, si dhe lëndët djegëse motorike, përcjell Buletini Ekonomik.

Nga INDEP thonë se kjo taksë llogaritet në bazë të sasisë së emetimeve të CO2 gjatë djegies së burimeve fosile, masë kjo që bazohet në të ashtuquajturën përmbajtje karboni të lëndëve djegëse fosile.

“Përmes parimit “ndotësi paguan”, taksa e karbonit targeton emetuesit më të mëdhenj të CO2, duke bërë ekonomikisht më pak të favorshme përdorimin e burimeve fosile krahas burimeve të ripërtëritshme”, thuhet në publikimin e fundit të INDEP, me titull “Taksa e karbonit drejt të ardhmes së gjelbër”.

Në bazë të vlerësimeve nga INDEP, taksimi ndaj karbonit ka për qëllim të bëjë më të dukshme kostot sociale “të fshehura” të emetimeve të karbonit, të cilat ndihen në mënyrë direkte apo indirekte, siç janë problemet shëndetësore dhe ndryshimet klimatike./Media Ndërtimi.

 

Ambienti

Aktivistët mjedisorë në Mal të Zi në protesta kundër ndërtimit të hidrocentraleve

Published

on

Viteve të fundit edhe Mali i Zi është përfshirë nga një numër protestash nga banorët vendas kundër ndërtimit të hidrocentraleve.

Lumit Krushçica në Bosnje dhe lumit Rakita në Serbi nuk janë raste të vetme ku qytetarët dhe aktivistët mjedisor kanë protestuar kundër ndërtimit të hidrocentraleve dhe në mbrojtje të mjedisit. Edhe në Mal të Zi janë organizuar një numër protestash nga banorët vendas kundër ndërtimit të hidrocentraleve, rasti më i fundit në lumin Bukovica rreth 42 km i gjatë, në një nga lumenjtë më të pastër të Ballkanit, në komunën Shavnik të Malit të Zi qendror, me rreth 2000 banorë.

Për të mbajtur që këto ujëra të rrjedhin lirshëm, qytetarët malazezë formuan “NVO Ekološki-Pokret Donja Bukovica” për të luftuar kundër shkatërrimit të natyrës dhe për lumin Bukovica me rrjedhje të lirë, raporton Prizma medium.

Sipas banorëve aty, kompania kishte filluar ndërtimet pa ndonjë njoftim për banorët, ndërsa njoftim nuk kishin marrë as nga ministria përkatëse. Kompania, ndonëse pa pëlqimin e banorëve kishte filluar punën, duke shembur kështu pemë për të shtruar një rrugë nëpër pyll deri tek lumi.

Në anën tjetër, banorët të mbështetur edhe nga aktivistë e tjerë mjedisor kishin filluar protestat dhe në të njëjtën kohë kishin grumbulluar fondet për të punësuar avokatë për të luftuar përmes procesit gjyqësor me kompaninë përkatëse. Me qindra protestues, për gjashtë javë rresht -të ndarë në turne- protestuan duke u pamundësuar makinerive që të kryejnë punën për ndërtimin e hidrocentralit. Si rezultat i protestave, punimet për ndërtimin e hidrocentraleve të vegjël në lumin Bukovica janë pezulluar derisa qeveria të shqyrtojë të gjithë dokumentacionin dhe të marrë një vendim përfundimtar.

Kryetari i Komunës së Shavnikut, Mijomir Vujiçiq, në një intervistë për media kishte deklaruar se para se të miratoheshin projektet për lumin Bukovica, ishin marrë parasysh të gjitha faktet. Madje ndërtimin e hidrocentraleve në këtë komunë e kishte vlerësuar si fitimprurëse, investimi më i madh privat direkt në historinë e komunës së Shavnikut, me një vlerë prej 8.8 milionë euro, i cili do të punësohet rreth 60 persona.

Në vitin 2019, aktivistët mjedisorë në Malin e Zi kishin paraqitur një peticion në parlament duke kërkuar një moratorium për ndërtimin e hidrocentraleve të vegjël për shkak të ndikimit në lumenj dhe furnizimin me ujë. Peticioni u nënshkrua nga 6300 persona, ku i bëhej thirrje shtetit të ndërpresë dhënien e lejeve të ndërtimit derisa të bëhet një vlerësim strategjik i ndikimit mjedisor të termocentraleve të tillë.

Sipas aktivistëve të Malit të Zi, shumica e hidrocentraleve të vegjël në Mal të Zi nuk i përmbushin standardet e BE-së për sa i përket planifikimit dhe ndërtimit, dhe se shumë prej investitorëve në impiante të tilla janë të lidhura me ish pushtetin.

Ky lajm është prodhuar me mbështetjen financiare të Fondacionit të Kosovës për Shoqëri të Hapur. Pikëpamjet e shprehura në këtë publikim janë të Shoqatës Media e Prizrenit dhe në asnjë mënyrë nuk mund të konsiderohen si qëndrim i Fondacionit të Kosovës për Shoqëri të Hapur./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Ambienti

NATO synon të ulë emetimet me 45% deri në vitin 2030, dhe të jetë neutral ndaj karbonit

Published

on

Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO) synon që të ulë emetimet e gazrave serrë civilë dhe ushtarakë me të paktën 45% deri në vitin 2030 dhe të jetë neutral ndaj karbonit deri në vitin 2050, tha të martën Sekretari i Përgjithshëm Jens Stoltenberg ndërsa shpalli objektivat e para të emetimeve për organizatën.

“Nuk do të jetë e lehtë, por mund të bëhet”, tha ai në një fjalim në margjinat e samitit të NATO-s në Madrid.

Lajmin e ka përcjellur Reuters, ku është raportuar se me zotimin për të eleminuar net emetimet e gazrave serrë deri në 2050, NATO përafron aleancën me rrugën për të arritur objektivin e Marrëveshjes së Parisit për të kufizuar ngrohjen globale në 1.5 gradë Celsius (34.7°F), transmeton Kosovo.Energy.

Objektivat e NATO-s i referohen aseteve të vetë aleancës si avionët e saj të vëzhgimit AWACS, dronët e saj me bazë në Itali dhe selinë e saj në Bruksel, si dhe selitë ushtarake në vende të tjera si Mons (Belgjikë), Napoli (Itali) ose Brunssum (Holandë).

Në të njëjtën kohë, NATO poashtu kërkon ndihmën e aleatëve në reduktimin e gjurmës së karbonit të ushtrive kombëtare.

Por emetimet ushtarake shpesh përjashtohen nga objektivat e vendeve të emetimeve të karbonit dhe Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së, për shembull, është konsumatori i vetëm më i madh i naftës në botë, sipas hulumtimit në 2019 nga Neta Craëford në Universitetin e Bostonit.

Një studim i porositur nga Parlamenti Evropian llogariti në vitin 2021 se gjurma e karbonit e ushtrive të BE-së në 2019 ishte rreth 24.8 milion ton ekuivalent të dioksidit të karbonit – afërsisht i njëjtë me emetimet e CO2 nga rreth 14 milion makina.

Një tank kryesor beteje si Leopard 2 i Gjermanisë thith 400 litra (106 gallon) naftë në fushë për të mbuluar vetëm 100 km (62 milje), sipas një burimi të brendshëm që nuk pranoi të përmendet emri.

Stoltenberg tha se reduktimi i emetimeve ushtarake jo vetëm që do të ndihmonte mjedisin, por gjithashtu do të përmirësonte automjetet ushtarake.

“Unë besoj se në të ardhmen, mjetet ushtarake më të avancuara dhe forcat e armatosura më elastike, do të jenë ato që nuk do të mbështeten në lëndët djegëse fosile,” tha ai./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Ambienti

Amoniaku, një lëndë djegëse e rinovueshme e prodhuar nga dielli, ajri dhe uji, mund të fuqizojë globin pa karbon!

Published

on

Amoniaku, një lëndë djegëse e rinovueshme e prodhuar nga dielli, ajri dhe uji, mund të fuqizojë globin pa karbon!

Duke përdorur sasi të mëdha të energjisë diellore dhe të erës, Australia po synon të zëvendësojë recetën e çrregullt, 100-vjeçare për prodhimin e amoniakut.

Sipas Douglas McFarlane, një kimist në Universitetin Monash jashtë Melburnit, peizazhet e lashta të thata të Australisë janë tokë pjellore për rritje të reja: pyje të gjera me turbina me erë dhe panele diellore. Ka më shumë dritë dielli për metër katror në këtë vend se në çdo vend tjetër dhe të fuqishme. erërat fryjnë në brigjet e saj jugore dhe perëndimore, transmeton SCAN tv.

Në përgjithësi, potenciali i energjisë së rinovueshme të Australisë është 25,000 gigavat, një nga më të lartat në botë dhe rreth katërfishi i kapacitetit të instaluar të gjenerimit të energjisë elektrike të planetit. Megjithatë, me një popullsi të vogël dhe mungesë mënyrash për të ruajtur ose eksportuar energjinë, burimet e saj të rinovueshme praktikisht nuk përdoren.

Kjo është ajo ku McFarlane vjen në shpëtim. Për 4 vitet e fundit, ai ka punuar në një qelizë karburanti që mund të shndërrojë energjinë elektrike të rinovueshme në një lëndë djegëse pa karbon: amoniak.

Qelizat e karburantit zakonisht përdorin energjinë e ruajtur në lidhjet kimike për të gjeneruar energji elektrike, ndërsa MacFarlane bën të kundërtën. Në laboratorin e tij, ai demonstron një nga pajisjet e hokejit në madhësinë e topit të bërë prej çeliku inox.

Gazi i azotit dhe uji furnizohen përmes dy tubave plastikë në pjesën e pasme të pajisjes dhe energjia elektrike furnizohet përmes kordonit të rrymës. Nëpërmjet një tubi të tretë në pjesën e përparme, ai nxjerr në heshtje gaz amoniak, të gjitha pa nxehtësinë, presionin dhe emetimet e karbonit që normalisht nevojiten për të prodhuar këtë kimikat.

Kompanitë në mbarë botën prodhojnë tashmë 60 miliardë dollarë në vit amoniak, kryesisht si pleh, dhe pajisja e MacFarlane mund t’i lejojë ata ta bëjnë atë në mënyrë më efikase dhe të pastër. Por ai ka ambicie për të bërë shumë më tepër sesa thjesht të ndihmojë fermerët.

Continue Reading

Trending