Connect with us

Opinion

Shtatoret e Shkupit, atraksioni turistik më koti në Europë?

Published

on

Shkruar nga Macca Sherifi/blogger

Nëse është një gjë se për çka njihet Shkupi, ato janë shtatoret dhe skulpturat – ato janë gjithkund.
Pasi ato gjenden në çdo pjesë të qytetit, domosdoshmërisht janë bërë edhe atraksion turistik në vetvete.
Derisa po udhëtoja përreth Ballkanit, sapo e përmendja vizitën në Shkup, dikush do të më përgjigjej “Shkupi, qyteti i shtatoreve. Një vend tejet interesant”

Shumë prej ne turistëve mendojmë se ndërtimi i gjithë këtyre shtatoreve është humbje koti e parave, megjithatë duhet pranuar se numërimi i shtatoreve në Shkup është bërë një nga atraksionet kryesore gjatë vizitës në këtë qytet.

Që nga viti 2010 deri më 2014 mendohet se janë ndërtuar 136 statuja, por pse?

Ideja lindi në vitin 2008, vit ky në të cilin Maqedonia e Veriut u përball me krizë të rëndë ekonomike.

Dhe për t’i bërë ballë krizës, ky shtet shënjestroi turizmin si pikë të ringjalljes së ekonomisë.

Dhe kështu ata ideuan projektin “Shkupi 2014″, në tentim për të e bërë kryeqytetin estetikisht më të kënaqshëm.

Por kjo u prit me Kritika, pasi shumë prej banorëve mendonin se paratë të cilat u investuan në shtatore, mund të investoheshin në infrastrukturë.

E kritikët e Qeverisë së atëhershme e akuzuan pushtetin se ky projekt është tentim për të larguar vëmendjen nga problemet aktuale të popullit, siç ishin papunësia dhe varfëria.

Të them të drejtën shumë prej shtatoreve duken të bukura, e disa prej tyre të fusin edhe frikën.

Edhe pse projekti “Shkupi 2014” ka funksionuar dhe shumë turistë po e vizitojnë qytetin, ata po e vizitojnë atë për arsye krejt të gabuara. Ky qytet tashmë duket si vend cirku.

Kushedi, ndoshta ky ishte plani i qeverisë që nga fillimi, plan i cili mesa duket po funksionon./Media Ndërtimi.

Opinion

A është arkitektura e mirë sinonim i bukurisë?

Published

on

Arkitektura nuk është thjesht ndërtim. Mbi 2,000 vjet më parë, arkitekti romak Marcus Vitruvius Pollio përcaktoi dy realitete bazë në ndërtim: “Fortësia” (Siguria) dhe “Mall” (Përdorimi) dhe më pas ofroi atë që e kthen ndërtesën në arkitekturë: “Kënaqësia” (Bukuria).

“Qëndrueshmëria” është rishfaqur në këtë shekull si “Rezistenca”. Pasi ishte e padëmtuar në pesë uragane mbi tridhjetë vjet, a ka kjo ndërtesë “kënaqësi” përtej “ngurtësisë” së saj? Vetia e “Mallit” gjendet në dobinë dhe përshtatshmërinë e çdo dizajni: a ka ky arkiv, në përdorim të vazhdueshëm, “Kënaqësi” përtej “Mallit” të tij?

“Bukuria” mund të jetë një fjalë me katër shkronja për ndjeshmëritë e arteve të bukura, ku gjykimet bëhen të mbrojtura nga arsyetimet e mësuara. Por njerëzit përjetojnë gëzim në botë përpara se të mund ta kuptojnë, shpjegojnë ose justifikojnë atë. Pra, si e përkufizoni “Bukurinë”? A është në harmoni me botën natyrore?

Njerëzimi dëshiron të përcaktojë, kontrollojë dhe riprodhojë suksesin – por nëse suksesi në krijimin e “Arkitekturës së Mirë” po lehtëson përgjigjet e pakontrollueshme që shfaqen në gjenetikën tonë, atëherë “Bukuria” është jashtë kontrollit tonë.

Realiteti jashtëzakonisht subjektiv i njerëzimit tonë ka një universalitet të së vërtetës në arkitekturë. Mendoj se gjetja e asaj që ekziston brenda secilit prej nesh dhe dëgjimi i atij realiteti thelbësor, “pa emër”, është mënyra më e vështirë dhe më e natyrshme për të gjetur “Bukurinë” – dhe “Bukuria” përcakton “Arkitekturën e Mirë”.

Masa e “Arkitekturës së mirë” përtej “ngurtësisë” dhe “Mallit” gjendet tek çdo njeri, për zhgënjimin e madh të atyre që kërkojnë të vërtetojnë vlerën e tyre në gjykimet e lindura nga racionalizimi. Siç tha shkrimtari Henry James, “Nuk më interesojnë asgjë për arsyet, por e di se çfarë më pëlqen”.

Continue Reading

Opinion

Reflektime mbi një jetë në arkitekturë të Jim Polshek

Published

on

Reflektime mbi një jetë në arkitekturë të Jim Polshek

Jim Polshek, i cili vdiq në moshën 92-vjeçare javën e kaluar, ishte një arkitekt i vlerësuar me çmime (Medalja e Artë e AIA, 2018), projektues, avokat publik dhe edukator (dekani i arkitekturës në Kolumbia, 1973–1987).

Ai ishte një Midwesterner, i lindur në Akron, Ohio, i cili vazhdoi të hapte praktikën e tij në vitin 1963, kur themeloi James Stewart Polshek Architects. Në fund të fundit, praktika u bë e njohur ndërkombëtarisht si Arkitektët e Partneritetit Polshek. Në vitin 2010, partnerët e riemëruan firmën Ennead Architects dhe ai mbeti i përfshirë si konsulent dizajni.

Xhimi u tërhoq nga modeli i kujtesës i Nabokovit, me ngjarje të vendosura përballë njëra-tjetrës, në shtresa, sikur të shiheshin përmes një pirg letrash gjurmuese. “Qasja joortodokse ndaj shkrimit të kujtimeve më tërheq mua,” pranoi Jim.

“Dloset” në historinë e Polshekut shfaqen në mënyrën Nabokoviane: dizajni i Muzeut Kombëtar të Historisë së Hebrenjve Amerikanë në Filadelfia në vitet e para të shekullit të 21-të përputhet me kujtimet e Jim-it për punën e Louis Kahn-it për kongregacionin Mikveh Israel në Filadelfia (një projekti që nuk u realizua kurrë), dhe ditët studentore të Polshek në Yale dhe hapësira e studios që ai dhe shokët e tij të klasës pushtuan në Galerinë e Arteve të Universitetit të Kahn’s Yale, të cilën firma e Polshek do ta rivendoste 50 vjet pas përfundimit të saj.

Historia e Polshek për projektimin e fabrikës së shtypshkronjës New York Times në College Point, Nju Jork, shpaloset me një tangjente në vendin e mediave të lajmeve në jetën amerikane dhe rolin e manjatëve të medias si S.I. Newhouse, i cili themeloi Shkollën e Komunikimit Newhouse në Sirakuzë. Universiteti, për të cilin firma e Polshek projektoi një shtesë të re në 2007. Jim lidhi pikat në një odise personale dhe profesionale.

Arkitektura e Polshekut ishte produkt jo vetëm i një rezervuari intelektual depërtues të kujtesës, vlerave dhe altruizmit, por edhe bashkëpunimi me kolegët dhe klientët gjatë një jete profesionale që zgjati gati tre të katërtat e një shekulli./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Opinion

A mundet Arti publik të formësoj qytete?

Published

on

“Arti synon të përfaqësojë jo pamjen e jashtme të gjërave, por rëndësinë e tyre të brendshme”, vuri në dukje polimateni grek Aristoteli. Arti publik në qytetet në mbarë botën kërkon të ndjekë këtë qëllim duke ofruar një ndjenjë kuptimi dhe identifikimi për banorët e tij.

Duke marrë formën e muraleve, instalimeve, skulpturave dhe statujave, arti publik angazhohet me audiencë jashtë muzeve dhe në sferën publike.

Ky art paraqet një mënyrë demokratike të ripërcaktimit kolektiv të koncepteve si komuniteti, identiteti dhe angazhimi social.

Arti publik është një mënyrë efikase për komunitetet për të krijuar një imazh të ri, për të zgjidhur një problem ose për të treguar një histori.

Kjo formë imazhi merr domenin publik si një vend për frymëzim dhe shprehje, duke përdorur një proces pjesëmarrës për të krijuar pjesët. Së bashku me komunitetin, artisti ndjek një proces të krijimit të dizajnit qytetar.

Vepra artistike e krijuar në bashkëpunim mund të jetë e përhershme, e instaluar përkohësisht ose e përfunduar vetëm me pjesëmarrjen në të. Praktika e zonës specifike dhe e përqendruar te njerëzit është një kontribues kryesor në strukturën sociale të zonave urbane.

Krijimi i vendeve mbështetet në lidhjet e forta të komunitetit rreth vendndodhjes dhe kulturës, dhe veprat e artit japin një dorë në lidhjen e identitetit kolektiv me një hapësirë. Arti publik mund të përforcojë themelet e komuniteteve, duke ndërtuar një imazh të së kaluarës së tyre dhe duke projektuar një vizion për të ardhmen e tyre.

Ai rrit kapitalin social dhe përmirëson ekonomitë lokale. Artistët përfshijnë një qasje krijuese në fabrikimin e ndërveprimeve për shkëmbimin kulturor, duke përdorur artin publik për të rigjallëruar lagjet dhe qytetet.

Arti publik është parë se promovon rigjenerimin urban. Ai ofron një kombinim të vlerave estetike dhe identitetit social për të aktivizuar hapësirat publike. Qytetet që demonstrojnë një kulturë aktive dhe dinamike janë më tërheqëse për individët dhe bizneset.

Artet dhe kultura luajnë gjithashtu një rol kyç në zhvillimin e mundësive turistike duke rritur imazhin publik të qytetit. Këta faktorë krijojnë vende pune nga sipërmarrjet e reja të biznesit, duke sjellë të ardhura në ekonominë vendase.

Ndikimi i artit publik në komunitetet dhe vendet e tyre është thelbësor, duke peshuar përgjegjësinë mbi shtetin dhe artistët me shpirt të lirë. Për të siguruar që arti publik i shërben qëllimit të tij të synuar, është e rëndësishme që komuniteti të vërë në dyshim pronësinë e tij qytetare.

Qëllimi i veprave të artit në hapësirat publike është të përfaqësojë dhe të përfitojë njerëzit e qytetit, dhe jo forcat kapitaliste apo politike.

Arti publik pozicionohet në kryqëzimin e historisë së përbashkët dhe kulturës në zhvillim. Përdorimi i mediumit do të përcaktojë njëkohësisht se si arti publik formon qytetet.

Shkruar nga: arkitekti dhe shkrimtari indian, Ankitha Gattupalli i cili merret me kryqëzimin midis hapësirave, ekologjive dhe komuniteteve.

Continue Reading

Trending