Connect with us

Trashëgimia

QUINT i rikujtoi qeverisë së Kosovës zbatimin e vendimit për Manastirin e Deçanit

Published

on

Çështja e Manastirit të Deçanit, vazhdon të mbetet temë debati edhe brenda pranisë ndërkombëtare në Kosovë. Krerët e misioneve të vendeve më të industrializuara QUINT, për të disatën herë me radhë i kanë kërkuar qeverisë së Kosovës që ta zbatojë një vendim të Gjykatës Kushtetuese për t’ia kaluar në pronësi, rreth 24 hektar tokë përreth Manastirit të Deçanit. Qeveria e Kosovës dhe komuna e Deçanit ku gjendet Manastiri, hezitojnë ta zbatojnë vendimin e Gjykatës Kushtetuese.

Sipas tyre tokat përreth manastirit kanë qenë prona të ndërmarrjeve shoqërore, ndërsa, shprehin habinë “se si i është njohur Manastirit e drejta e palës në procedurë”, raporton DW Shqip.

Megjithkëtë QUINT ia rikujtojë qeverisë së Kosovës që është obligim zbatimi i vendimit.

“Në maj të vitit 2016, Gjykata Kushtetuese e Kosovës vërtetoi pronësinë e Manastirit të Deçanit mbi disa hektarë tokë. Përkundër këtij vendimi të ligjshëm dhe kërkesave pasuese, vendimi i Gjykatës ende nuk është zbatuar. Zbatimi i ligjit dhe respektimi i pavarësisë së gjyqësorit janë obligime të të gjitha qeverive të zgjedhura në mënyrë demokratike. Po ashtu, ato janë parakushte për konsolidimin demokratik të Kosovës dhe integrimin e saj në institucionet evropiane dhe euroatlantike”, thuhet në një deklaratë të fundit të QUINT.

Në deklaratë më tej thuhet se “shefat e misioneve të Francës, Gjermanisë, Italisë, Mbretërisë së Bashkuar dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës janë të bashkuar në mbështetjen e tyre për të ardhmen demokratike dhe evropiane të Kosovës. Thirrjes së QUINT-it ju bashkua edhe Kisha Ortodokse Serbe, përmes igumenit të Manastirit të Deçanit, Sava Janjiq, duke shprehur shqetësimin e saj për siç thotë “shkeljen e të drejtave pronësore të Kishës Ortodokse Serbe nga institucionet e Kosovës”.

Qeveria e Kosovës nga ana e saj, thotë se ajo do të angazhohet maksimalisht që të ruhen të drejtat legjitime të Manastirit të Deçanit, por në të njëjtën kohë, u bëhet thirrje liderëve fetarë të Manastirit që ta bëjnë pjesën e tyre duke kërkuar zgjidhje nëpërmjet dialogut e marrëveshjeve me popullatën lokale. “Jemi të vetëdijshëm që vendimet e Gjykatës Kushtetuese duhet të respektohen, por duhet t’i kemi parasysh edhe kundërthëniet që i kanë përcjellë çështjet e tokave përreth Manastirit në aspektin historik dhe atë ligjor.

Së pari gjithçka e ka burimin te vendimi i Qeverisë së Serbisë në vitin 1997 kur iu dhanë tokat Manastirit në mënyrë diskriminuese sepse ato ishin pronë e dy ndërmarrjeve publike. Së dyti Manastiri i Deçanit nuk ka identitet të pavarur ligjor sepse ligjërisht i përket kishës ortodokse serbe. Është pak e habitshme se si i është njohur Manastirit e drejta e palës në procedurë. Aq sa është edhe përfshirja e Gjykatës Kushtetuese në këtë proces duke i dhënë të drejtë Manastirit”, thuhet në reagimin e qeverisë së Kosovës.

Moszbatimi i vendimit të Gjykatës Kushtetuese për pronat e Manastirit  të Deçanit mund ta pengojë Kosovën në rrugëtimin  saj drejt anëtarësimit në organizata ndërkombëtare, thonë analistët. Madje sipas tyre, pengesa e parë që mund t’i paraqitet Kosovës pas aplikimit zyrtar, është anëtarësimi në Këshillin e Evropës, për faktin që demokracia, të drejtat e njeriut dhe sundimi i ligjit janë tri vlerat themelore mbi të cilat bazohet Këshilli i Evropës./Media Ndërtimi.

Trashëgimia

Çantat e gruas nga Llapnasella shtojnë interesimin e dashamirëve të artizanatit

Published

on

Muhabera Eminović po ekspozonte punimet e saj – për herë të parë – në një panair shitjesh dhe u gëzua shumë kur vizitorët u ndalën pranë stendës së saj për t’i blerë ato.

Çanta të bukura me grep të punuar me dorë, të bëra me dashuri nga Muhabera, ishin artikulli i preferuar i vizitorëve për t’u blerë dhe ata ishin të prirur të dëgjonin nga ajo se çfarë aftësish dhe teknikash përdor ajo për të bërë një çantë apo çantë.

Muhabera nuk ka shitur kurrë asnjë nga produktet e saj më parë. Ajo filloi të mësojë teknikat e punimeve të dorës që në moshën 14-vjeçare dhe për shumë vite përgatiti punime tradicionale me motive etnike, por tani po adopton teknika moderne – duke bërë çanta dhe çantat me grep në modë.

Muhabera, një grua nga Llapnasella/Ljaple Selo, ia kushtoi kohën e saj pasionit të saj për artizanat për shumë vite – duke krijuar produkte që shfaqin trashëgiminë kulturore të komunitetit të saj, por vetëm për konsumin e saj. Ajo tani po mendon të shesë produktet e saj.

Duke qenë pjesë e punëtorive të organizuara nga OJQ Avenija se si të prodhohen punime artizanale dhe si të përdoren mediat sociale për brendimin e produkteve dhe marketingut, Muhabera jo vetëm që filloi ta imagjinonte veten si një grua e ardhshme e vetëpunësuar, por gjithashtu ishte e lumtur që ishte pjesë e një rrjet i krijuar nga OJQ – ku shumë gra do të kenë mundësinë të krijojnë, shesin, postojnë dhe promovojnë veprat e tyre.

“Po gjej se si të vazhdoj të shes çantat dhe çantat e mia dhe do të doja të kem biznesin tim së shpejti,” thotë Muhabera.

16 gra nga komunitetet anembanë Kosovës, të cilat morën pjesë në punëtori/trajnime, u mblodhën për të promovuar dhe shitur punimet e tyre artizanale dhe punimet në panairin e organizuar nga OJQ Avennija.

Përmes projektit të UNDP Kosova, ne po përdorim trashëgiminë kulturore për të krijuar më shumë mundësi për zhvillimin e aftësive në mesin e grave dhe të rinjve, si dhe bashkëpunimin ndëretnik, duke punuar ngushtë me OJQ-të/OSHC-të lokale në këtë përpjekje./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trashëgimia

Përmirësohen shërbimet në parqet arkeologjike në Vlorë

Published

on

Në vijim të punës së përbashkët të D.R.T.K – Vlorë dhe projektit kërkimor shkencor shqiptaro-zviceran (Instituti i Arkeologjisë së Tiranës dhe Universiteti i Gjenevës), për muzealizimin e parkut arkeologjik të Orikut dhe prezantimin e monumenteve të dala nga gërmimet arkeologjike shumëvjeçare si dhe duke qënë se ndodhemi në kulmin e sezonit turistik, monumentet e qytetit antik të Orikut u pasuruan me tabela të reja shpjeguese.

Tabelat përmbajnë informacion të ri, e pak të njohur për publikun dhe komunitetin shkencor.

Ato prezantojnë të dhëna të reja për teatrin antik, kishën mesjetare, fortifikimin jugor dhe verior, si dhe për banesat mesjetare të dokumentuara nga gërmimet arkeologjike.

Tabelat me informacionin e pasuruar, përmirësojnë infrastrukturën e brendshme të parkut arkeologjik të Orikut, i cili është një prej siteve arkeologjike më shumë të vizituar, gjatë sezonit./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trashëgimia

Çërrik, as presje as pikë!

Published

on

Shkruar nga Ben Blushi, shkrimtar

Cërriku është një qytet i krijuar në letër. Në vitin 1947.

Në Cërrik ka vetëm pallate. Tre katëshe. Nuk ka asnjë vilë. Ose më saktë nuk ka asnjë shtëpi private, siç i quanim ne që banonim në apartamente, shtëpitë e vjetra të ndërtuara para Çlirimit.

Cërriku nuk ka asnjë datë përpara Luftës së Dytë Botërore.

Askush nuk e ka sulmuar Cërrikun. Askush nuk ka luftuar për ta mbrojtur. Askush nuk ka vdekur për Cërrikun.

Aty nuk ka varreza me partizanë, lapidarë, heronj, armë të fshehura në tokë, kujtime me gjermanë, triçikla që i përdorte Kinostudio ose avlli nga ku komunistët kërcenin mbi armikun.

Heronjtë e fundit që kanë kaluar këtu, kanë qenë kinezë. 50 vjet më parë kinezët ndërtuan Radiostacionin e Cërrikut nga i cili, Shqipëria i fliste botës në shumë gjuhë, përfshi gjuhën mandarine ose kinezçe. Kush e di si tingëllonte në kinezçe, Ju Flet Cërriku.

Nga vjen emri Cërrik, pyeta një burrë që mu afrua në rrugë.

Cërrik, as presje as pik, tha burri.

Çdmth as presje as pik, thashë unë.

Dmth që ne në Cërrik i themi gjërat siç janë, troç, daç rri daç ik, tha burri.

Do rri dhe pak, thashë unë.

U futa në google dhe zbulova se fjala cërrik do të thotë, një dru në të cilin varet duhan për tu tharë.

Meqë ai që e ka projektuar, e ka patur të lehtë të hedhë viza mbi një fushë, qyteti ka rrugë të drejta, trotuare të gjëra dhe pallate të vendosura paralel me rrugën.

Rruga kryesore, nga e cila hyet në Cërrik, mbaron te dera e një shkolle. Pas shkollës ka sërish fusha të mbjella dhe asnjë ndërtim.

Mua mu duk e habitshme sesi një rrugë që përshkon një qytet, mbaron te oborri i një shkolle, por pastaj u kujtova se në Tiranë ndodh e njëjta gjë.

Bulevardi kryesor i Tiranës fillon te Treni dhe mbaron te Universiteti.

Këtë mënyrë krahasimi me qytetet e tyre, duhet ta përdorin të gjithë ata që shkojnë në Cërrik.

Është e vetmja mundësi që ky qytet të duket normal dhe jo aq i çuditshëm.

Në mes të kësaj rruge, tani kanë ndërtuar një orë betoni, rreth 10 metra të lartë. Për shkak të Orës që përbën monumentin e vetëm në qytet, rruga që bashkon botën jashtë Cërrikut, me pjesën e brendshme të Cërrikut, është ndërprerë.

Ora e Cërrikut, si çdo ngrehinë pa dritare, ka dy pamje. Një ballore dhe një të pasme.

Kur dielli shkon në perëndim, pjesa e pasme e Orës shërben si hije për disa burra me kanatiere.

Unë nuk kam shkuar në Cërrik asnjëherë paradite. As në mbrëmje. Dhe meqë kam shkuar vetëm pasdite nuk e di si është mëngjesi, apo nata.

Por sa herë që kam shkuar, Ora e Cërrikut ka qenë e mbetur. Ajo nuk lëviz.

Nga pjesa ballore ora është gjithmonë 19.42. Pra njerëzit që jetojnë në perëndim të qytetit kanë vetëm pasdite. Në këtë zonë në fakt bëhet xhiro, luhet domino dhe ndodhen lokalet më të shtrenjta.

Nga pjesa e pasme, ora ka ngecur në 12.52, që do të thotë se ata që jetojnë në lindje kanë vetëm drekë. Kjo duhet të jetë e vërtetë se në këtë zonë të qytetit, njerëzit mu dukën më të shëndoshë. Andej janë dhe dyqanet që shesin ushqime dhe në rrugë piqen qofte zgare.

Ata që e kanë projektuar Orën, nuk kanë bërë një shkallë të brendshme si në të gjitha ngrehinat e larta që kërkojnë mirëmbajtje.

Ndoshta ata kanë menduar se Ora e Cërrikut nuk do mbetej kurrë.

Por për fajin e projektuesve, Cërriku vuan stresin postkonsumator të të gjithë atyre, që duan të zbukurohen pa bërë llogari.

Kur blen një palë këpucë të reja, të duhen dhe një palë pantallona, pastaj pantallonat kërkojnë një bluzë në ngjyrën e tyre, pastaj bluza i do një palë syze ku të reflektojë ujërat e saj dhe natyrisht syzet e kërkojnë një model tjetër flokësh.

Me pak fjalë, çmimi i këpucëve është i barabartë me, çmimin e përbashkët të gjithë këtyre sendeve, përfshi shërbimin e berberit ose parukieres.

Kështu i ka ndodhur dhe nevojës së Cërrikut për tu zbukuruar pa plan.

Kostoja e Orës së Cërrkut është një shumatore e betonit, hekurit, akrepave dhe vinçit që duhet t’i rrotullojë këto akrepa, sa herë që Ora mbetet.

Ky vinç, nëse ai është ende aktiv, i ishte ngjitur Orës së Cërrikut për herë të fundit përpara dy vitesh.

Këtë ma tha një nga burrat me kanatjere që rrinin nën hijen e Orës./Media Ndërtimi.

 

Continue Reading

Trending