Connect with us

Tech

NASA po përgatitet të dërgojë njerëz në Mars

Published

on

NASA po përgatitet të dërgojë përsëri astronautë në Hënë si pjesë e programit Artemis, me qëllimin që në një plan më afatgjatë të arrijë të dërgojë njerëz në Mars, shkruan Live Science.

Artemis përbëhet nga një raketë e quajtur Sistemi i Nisjes në Hapësirë (SLS), i cili mund të mbajë module të ndryshme në majë të tij, siç është kapsula e ekuipazhit Orion që strehon astronautët gjatë fluturimit.

SLS vjen si  rezultat i një rakete të planifikuar më parë të quajtur Ares V, një sistem i lëshimit vertikal me dy faza, i aftë për të transportuar rreth 130,000 kilogramë në orbitën e ulët të Tokës ose 65,000 kg në Hënë, sipas NASA-s.

Ares V ishte pjesë e programit Constellation, një nismë, e nisur gjatë administratës së Xhorxh W. Bush, që synonte të kthente njerëzit në Hënë, sipas agjencisë hapësinore.

Konstelacioni u konsiderua shumë i shtrenjtë, por në vitin 2010, Presidenti Barack Obama nënshkroi Aktin e Autorizimit të NASA-s, duke e urdhëruar NASA-n të krijonte një raketë të ngjashme me Ares V të quajtur Sistemi i nisjes në hapësirë, sipas The Planetary Society.

Edhe pse SLS u mendua fillimisht për t’u përdorur në misione me ekuipazhin, misioni Artemis për të dërguar njerëz përtej orbitës së ulët të Tokës për herë të parë që nga viti 1972 është hasur me vonesa të shumta.

Raketa përbëhet nga një bërthamë që është 65 metra dhe ka një diametër prej 8 km. SLS mund të arrijë një shpejtësi prej 24,500 mph (40,000 km/h) – mjaftueshëm për t’i shpëtuar gravitetit të Tokës dhe për të mbërritur në Hënë.

Faza kryesore mundësohet nga katër motorë RS-25 të përdorur fillimisht për të nisur anijen kozmike. Këta motorë përdorin oksigjen dhe hidrogjen të lëngshëm,  sipas Houston Space.

Një tjetër gjë që është e rëndësishme është fakti se raketa do të jetë më e gjatë se raketa Saturn V që çoi astronautët Apollo në Hënë. Në këtë mënyrë, ata mund të dërgojnë deri në 38,000 kg në hapësirë, duke i lejuar studiuesit të sjellin furnizime dhe eksperimente në Mars ose dhe në hapësira të tjera.

Kapsula kozmike Orion mund të mbajë 4 persona nga ekuipazhi në krahasim me Apollo që mbante 3. Anija është e përbërë nga alumini, sipas NASA-s, me një shtresë të jashtme prej 1300 pllakash silicë me mbrojtje termike të ngjashme me ato të përdorura në pjesën e poshtme të anijes kozmike.

Sipas Space.com, misioni Artemis 2, aktualisht i planifikuar për në vitin 2024, do t’i çojë astronautët rreth hënës, por nuk do t’i zbresë atje.  Nëse ky mision është i suksesshëm, NASA shpreson të dërgojë njerëzit në Hënë me misionin Artemis 3./Media Ndërtimi

Tech

Prishtina nikoqire e kampit rajonal për Inteligjencë Artificiale “AI Startup”

Published

on

Innovation Centre Kosovo (ICK) në bashkëpunim me kompanitë dhe institucionet prestigjoze amerikane Special Competitice Studies Project -SCSP, Plug and Play dhe Programin Compete të USAID Kosovo, po e sjellin edicionin e parë të “AI Startup” – kampit rajonal për inteligjencë artificiale, në Prishtinë, nga data 27 deri më 31 Maj.

Top ekspertë global të Inteligjencës Artificiale dhe liderë të industrisë do ti bashkohen mbi 30 bizneseve inovative nga i tërë Ballkani Perendimor, në edicionin e parë të kampit rajonal për AI, i cili do të mbahet në hapësirat e Innovation Centre Kosovo në fund të muajit Maj.

Përgjatë 5 ditëve, kampi do të ofrojë punëtori profesionale për kompanitë që kanë synim rritjen dhe investimet në aplikimin apo zhvillimin e AI, zbatimin e inteligjencës artificiale në proceset e brendshme të kompanive, sigurinë e të dhënave dhe të drejtat pronësore, bashkëveprimin ndërmjet tech kompanive nga Ballkani Perendimor, dhe qasjen në një numër të madh të investitorëve, përfshirë gjigantin global “Plug and Play”.

Përveç sesioneve të mbyllura për publik, ICK dhe partnerët janë duke punuar në organizimin e ngjarjeve të hapura për komunitetin, të cilat do të organizohen gjatë javës së 27 Majit. Informatat do të publikohen së shpejti në kanalet zyrtare të ICK-së.

Disa nga ekspertët global të cilët do të zbarkojnë në Prishtinë, përfshijnë Dr. Philipp Gneiting (Open Innovation Partner, Plug and Play) dhe ish-udhëheqës i Inovacionit në Mercedes-Benz, Robin Pilling, themeluesin e DAVINCE (Unleashing AI-powered entrepreneurs), Visar Berisha, profesor dhe shkencëtar/ndërmarrës në Arizona State University, Sophia Zhu, ish-menaxhere në kompaninë prestigjoze Unilever, tashmë Konsulente për Strategji dhe Inovacion në Plung and Play, Despoina Dimitrakopoulou, eksperte e IP (pronësisë intelektuale) për korporata, dhe drejtorin e Plug and Play për CEE, Uranik Begu.

Kjo ngjarje e madhe vjen në prag të 12 vjetorit të themelimit të Innovation Centre Kosovo, ndër qendrat lidere në rajon për zhvillimin e ndërmarrësisë, bizneseve startup, teknologjisë së informacionit dhe komunikimit, shtytjen e talentëve dhe aftësimin e të rinjve në epokën digjitale./Media Ndërtimi

Continue Reading

Tech

Apple pritet ta prezantojë iPhone 17 Slim

Published

on

Edhe pse jemi ende në pritje të ardhjes së serisë iPhone 16 të celularëve të Apple, tashmë po qarkullojnë thashetheme për pajisjet që do të shfaqen vitin e ardhshëm.

Analisti Jeff Pu pohon se seria e iPhone 17 do të sjellë një dizajn të rifreskuar. iPhone 17 i ardhshëm thuhet se do të përdorë një ekran 6.1 inç, iPhone 17 Pro do të ketë një panel 6.3 inç, ndërsa një ekran 6.9 inç është rezervuar për Pro Max. Është interesante se iPhone 17 Plus nuk do ta ketë këtë emër, por do të quhet iPhone 17 Slim dhe do të ketë një ekran 6.6 inç.

Kjo sugjeron se mund të jetë më i vogli nga katër modelet e përmendura, i cili mund të konsiderohet një pikë unike e shitjes. Pu pretendon se iPhone 17, 17 Slim dhe 17 Pro do të kenë korniza alumini, ndërsa Pro Max do të marrë një kornizë titani. Dizajni i të katër modeleve do të jetë “më kompleks” në një farë mënyre, raporton Telegrafi.

I njëjti burim pretendon se iPhone 17 dhe iPhone 17 Slim do të mundësohen nga një procesor A18 ose A19 i çiftuar me 8 GB RAM, ndërsa Pro dhe Pro Max do të përdorin një procesor A19 Pro dhe 12 GB RAM. Për krahasim, iPhone 15 dhe iPhone 15 Plus kanë 6 GB RAM, dhe 15 Pro dhe Pro Max kanë 8 GB. Kur bëhet fjalë për serinë iPhone 16, pritet vetëm 8 GB RAM, por modelet e iPhone 17 Pro do të “kalojnë” në 12 GB.

Të katër modelet nga seria iPhone 17 do të kenë një kamerë selfie 24 MP, ndërsa modelet aktuale përdorin një kamerë 12 MP.

iPhone 17 Pro Max thuhet se do të ketë një Dynamic Islands, ndërsa tre modelet e tjera do të ruajnë dizajnin aktual. Duket se Pro Max do të pozicionohet si modeli hiper premium i Apple vitin e ardhshëm./Media Ndërtimi

Continue Reading

Tech

Google do të përdorë AI për të përmirësuar sigurinë kibernetike

Published

on

Produkti i ri i kompanisë Google ka të bëjë me sigurinë kibernetike dhe bashkon projektet Gemini, Mandiant dhe VirusTotal.

Njerëzit dhe kompanitë po përpiqen të gjejnë më shumë mënyra për të përdorur inteligjencën artificiale gjeneruese, kështu që Google planifikon të përdorë AI më shumë në fushën e sigurisë kibernetike dhe t’i bëjë raportet e kërcënimeve më të lehta për t’u interpretuar, transmeton Telegrafi.

Google njoftoi një produkt të ri në fushën e sigurisë kibernetike – Google Threat Intelligence, i cili do të kombinojë funksionet e njësisë së sigurisë kibernetike Mandiant, inteligjencën e kërcënimit VirusTotal dhe modelin Gemini AI.

Produkti i ri i sigurisë përdor Gemini 1.5 Pro Large Language Model (LLM), për të cilin Google thotë se redukton kohën që duhet për të hetuar dhe zmbrapsur sulmet e ‘malware’./Media Ndërtimi

Continue Reading

Trending