Connect with us

Aktuale

Kush e ka fituar çmimin më të madh të arkitekturës “Pritzker”, deri sot

Published

on

Çmimi “Pritzker” është shpërblimi më i rëndësishëm në fushën e arkitekturës, i ndarë për një arkitekt të gjallë, puna ndërtuese e të cilit “ka prodhuar kontribute të qëndrueshme dhe të rëndësishme për njerëzimin përmes artit të arkitekturës”.

Çmimi i dhurohet individit dhe jo tërë zyrës ku individi punon, siç ndodhi në vitin 2000 (kur juria e zgjodhi fitues Rem Koolhaas në vend të firmës së tij OMA) ose në vitin 2016 (me Alejandro Aravena në vend të Elemental), sidoqoftë, çmimi mund të ndahet për një grup individësh të cilët punojnë bashkë, siç ndodhi më 2001 (Herzog dhe de Meuron), më 2010 (Kazuyo Sejima dhe Ryue Nishizawa nga SANAA) dhe 2017 (Rafael Aranda, Carme Pigem dhe Ramon Vilalta nga RCR Arquitectes), transmeton Ndërtimi.info.

Ndarja e çmimit për këtë vit do të bëhet sot (03.03.2020) në ora 16:00 nga Fondacionit Hyatt.

Shpërblimi është iniciativë e themeluar nga Jay Pritzker përmes Fondacionit Hyatt, një organizatë e lidhur me kompaninë e hotelerisë me të njëjtin emër që Jay e themloi së bashku me vëllanë e tij Donald-in në vitin 1957. Hera e parë që u nda çmimi ishte më 1979, kur arkitekti amerikan Philip Johnson ishte shpërblyer për punën e tij ikonike të “The Glass House” të ndërtuar në New Canaan, Connecticut.

Për gati dyzet vite rresht pa ndërprerje është dhuruar çmimi “Pritzker” dhe tani më janë 18 vende të cilat kanë së paku një arkitekt fitues. Sa për dijeni gjysma e fituesve janë evropianë, përderisa Amerika, Azia dhe Oqeania ndajnë mes vete njëzet të tjerët. Deri më tani asnjë arkitekt afrikan nuk është nderuar me këtë çmim.

Nëse flasim për ndarjen gjinore vetëm tri femra kanë fituar çmimin, ato janë Zaha Hadid (2004), Kazuyo Sejima (2010, së bashku me Ryue Nishizaëa) dhe Carme Pigem (2017, së bashku me Ramón Vilalta and Rafael Aranda). E një rast i veçantë ka ndodhur më 2012, me ç’rast Lu Wenyu, partnerja dhe gruaja e Wang Shu, e refuzoi çmimin duke thënë se “unë nuk kam dashur kurrë një Pritzker”.

Megjithatë, mos dëshira për një çmim “Pritzker” nuk ishte problemi për Denise Scott Brown, e cila nuk e pranoi atë përkrah burrit të saj Robert Venturi, me arsyetimin se në vitin 2013 kërkesa e organizatave dhe personaliteteve për ndarjen e një çmimi në retroaktiv për Scott Brown u refuzua nga Peter Palumbo, në atë kohë president i jurisë, i cili e mbylli diskutimin duke shpjeguar se “ një juri nuk mund t’a rihapë apo kritikojë punën e një jurie pararendëse.”

Këta janë fituesit e Çmimit Pritzker duke filluar nga 1979: 

Philip Johnson, SHBA-1979

Luis Barragán, Meksikë-1980

James Stirling, Mbretëria e Bashkuar-1981

Kevin Roche, SHBA-1982

I. M. Pei, SHBA-1983

Richard Meier, SHBA-1984

Hans Hollein, Austri-1985

Gottfried Böhm, Gjermani-1986

Kenzo Tange, Japoni-1987

Oscar Niemeyer, Brazil and Gordon Bunshaft, SHBA-1988

Frank Gehry, Kanadë— SHBA-1989

Aldo Rossi, Itali-1990

Robert Venturi, SHBA-1991

Álvaro Siza, Portugali-1992

Fumihiko Maki, Japoni-1993

Christian de Portzamparc, Francë-1994

Tadao Ando, Japoni-1995

Rafael Moneo, Spanjë-1996

Sverre Fehn, Norvegji-1997

Renzo Piano, Itali-1998

Norman Foster, Mbretëria e Bashkuar-1999

Rem Koolhaas, Holandë-2000

Jacques Herzog + Pierre de Meuron, Zvicër-2001

Glenn Murcutt, Australi-2002

Jørn Utzon, Danimarkë-2003

Zaha Hadid, Irak-Mbretëria e Bashkuar-2004

Thom Mayne, SHBA-2005

Paulo Mendes da Rocha, Brazil-2006

Richard Rogers, Mbretëria e Bashkuar=2007

Jean Nouvel, Francë-2008

Peter Zumthor, Zvicër-2009

Kazuyo Sejima + Ryue Nishizawa, Japoni-2010

Eduardo Souto de Moura, Portugali2011

Wang Shu, Kinë-2012

Toyo Ito, Japoni -2013

Shigeru Ban, Japoni-2014

Frei Otto, Gjermani-2015

Alejandro Aravena, Kili-2016

Ramón Vilalta + Carme Pigem + Rafael Aranda, Spanjë-2017

Balkrishna Doshi, Indi-2018

Arata Isozaki, Japoni-2019

 

 

Aktuale

Mbahet dëgjim publik për restaurimin dhe ndërtimin e kompleksit memorial “Masakra e Reçakut”

Published

on

Nga Departamenti i Shpronësimit pranë Ministrisë së Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës, sot në Shtime u mbajt dëgjimi publik për shqyrtimin e mëtejmë të kërkesës për shpronësim për interes publik të pronave të paluajtshme të pronarëve dhe zotëruesve në interes, të cilat preken nga realizimi i Projektit: Konservimi, Restaurimi dhe Ndërtimi i Kompleksit Memorial “Masakra e Reçakut”.

Në këtë takim mori pjesë edhe kryetari i Komunës së Shtimes, Qemajl Aliu i cili tha se me vullnet të Qeverisë së Kosovës, dhe kërkesave të vazhdueshme nga Komuna e Shtimes ky projekt tanimë do të realizohet. “Do t’a nxjerim më të mirën e mundshme për këtë projekt dhe do të ecim para”, tha Aliu.

Ndërsa përfaqësuesit nga Departamenti i Shpronësimit-MMPHI dhe përfaqësuesit nga Agjensioni i Memorialeve të Kosovës, bënë të ditur pronat të cila do të shpronësohen e të cilat preken nga realizimi i Projektit: Konservimi, Restaurimi dhe Ndërtimi i Kompleksit Memorial “Masakra e Reçakut”.

Nga ana tjetër edhe qytetarët e pranishëm në këtë takim, që kryesisht ishin nga fshati Reçak patën kërkesat e tyre, të cilat i adresuan te përfaqësuesit e këtyre institucioneve./Media Ndërtimi

Continue Reading

Aktuale

Skica e ndërtimit të Pallatit të Rinisë, tashmë edhe në versionin i BIM

Published

on

Ndërtuar mbi skicat dhe vizatimet origjinale, versioni i BIM-izuar (Building Information Modeling) i Pallatit të Rinisë e ka kthyer këtë ikonë të qytetit në ndërtesën e parë digjitale në vend.

Në këtë mënyrë, të gjitha informacionet e nevojshme mbi çfarëdo detaji konstruktiv, cilindo dimension dhe çdo të dhënë tjetër të rëndësishme, është e qasshme menjëherë dhe në çdo kohë, shkruan në njoftimin e Agjencisë këshillimore Shërbimi i Arkitektit të Kryeqytetit.

Kjo bën të mundur që, për çfarëdo ndërhyrjeje të nevojshme, institucionet komunale dhe palët tjera të interesit, ta kenë informacionin e plotë dhe qind për qind të saktë.

Duke i digjitalizuar ndërtesat publike, të gjitha ndërhyrjet e nevojshme dhe kostot e tyre, mund të dihen në avans. Po ashtu, për çdonjërën ka një historik, i cili ruhet dhe nuk mund të tjetërsohet.

Kjo do të jetë Prishtina digjitale./Media Ndërtimi

Continue Reading

Aktuale

‘Muret janë përgjigja e gabuar arkitekturore ndaj migrimit masiv’, thotë arkitektja meksikane Carrillo

Published

on

Muret janë përgjigja e gabuar arkitekturore ndaj migrimit masiv dhe dhunës në qytetet kufitare, thotë arkitektja meksikane Gabriela Carrillo.

“[Emigrantët] po ikin nga çështje shumë komplekse në vendet nga janë,” deklaroi në një intervistë për Dezeen, fituesja e Çmimit Dorfman të Akademisë Mbretërore 2023 Carrillo.

“Ne besojmë se ky fenomen ka ndikim në qytetet dhe arkitekturën dhe mënyrën e banimit.

Duhet të ketë burime që mund të lehtësojnë vërshimin e njerëzve që janë pjesë e botës sonë sot – jo vetëm në Meksikë, por kudo”, shtoi ajo.

Infrastruktura dhe shërbimet sociale në qytetet kufitare të Amerikës së Veriut janë nën presion të vazhdueshëm mes një rritjeje të dukshme të migrimit, veçanërisht nga Meksika në SHBA, me gati 2.5 milionë njerëz që përpiqen të kalojnë në vitin 2023.

Carrillo tha se meksikanët po ikin gjithnjë e më shumë “krizës humanitare të fatkeqësive natyrore dhe zhvendosjeve të detyruara për shkak të dhunës”.

Shumë nga emigrantët që tentojnë të kalojnë në SHBA janë nga vende të tjera përveç Meksikës dhe shpesh përfundojnë të mbërthyer dhe të varfër në qytetet kufitare meksikane pasi u larguan nga forcat amerikane të sigurisë.

Megjithatë, Carrillo vuri në dukje gjithashtu se projektet e mëdha arkitekturore nuk janë gjithmonë zgjidhja më e mirë.

“Operimi, mirëmbajtja, organizimi i një projekti në shkallë më të gjerë kërkon logjistikë më komplekse,” tha ajo.

Ajo beson se një pjesë e instinktit për të përdorur muret si masë sigurie është më shumë një çështje zakoni sesa e rrënjosur në idetë për arkitekturën apo urbanizmin.

“Problemi është se ne jemi mësuar dhe përsërisim veprime; ne e përsërisim atë arkitekturë dhe ne përsërisim atë mënyrë të të bërit arkitekturë. Kjo ide e ndërtimit të madh është gjithashtu ideja e një bote kapitaliste dhe perëndimore, por ne kemi një mundësi për të rikrijuar veten. Ka shumë optimizëm pas punës sonë.”, tha Carrillo./Media Ndërtimi

Continue Reading

Trending