Connect with us

Aktuale

Katarina Palushaj, urbanistja që po magjeps me portrete të skicuara në kohë karantine

Published

on

Një “notification” nga rrjeti social “Instagram” i kishte ardhë Katarinës në telefon në një ditë nga ditët e shumta karantinoze. Ajo kishte marrë një nominim që të skiconte ndonjë karrige të dizajnervë të famshëm botëror. Këtu filloi gjithçka, që ekrani i vogël i telefonit të vezhgatet nga gishti i saj për të krijuar portrete të skicuara.

Rrëfim nga Uran Haxha

Katarina Palushaj është arkitekte që punon si zyrtare urbane në UN-Habitat. Ajo ka përfunduar fakulteti në Prishtinë dhe gjithmonë përkrah pjesës së detyrueshme akademike, i është bashkuar aktiviteteve, projekteve e shkollave verore. Në kohën kur u vendos që të mbahej distanca sociale dhe gjithë rregullat tjera që do të ndihmonin në parandalimin e shpërndarjes së koronavirusit COVID-19, ajo filloi edhe të punojë nga shtëpia, e bindur që ky është kontributi më i mirë për shoqërinë.

Fillimisht ishte një ndjenjë shumë e cuditshme, me dukej si kohë lufte me supermarket e zbrazura prej produkteve, dezinfektimi mostakimi me shoqërinë, e me ndejtë larg prindërve për dy javët e para. Edhepse në ditët e para ka qenë më vështirë, mbyllja brenda murëve të shtëpisë, ka qenë e vetmja mënyrë që une e kam jap kontributin tim në shoqëri”, thotë Katarina.

Mirëpo, ditën brenda karantinës ajo e ka bërë atraktive me portretet e skicuara, që gjithçka e realizon me “MarkUp” të iPhone-t të saj. Kur nisi t’i postonte këto portrete, kërkesat e mbuluan dhe tash nuk i zë as një faqe A4 e mbushur me ta. Secili kishte dëshirë ta ketë një portret të tillë. Edhe unë po që po shkruaj këtë rrëfim, s’mund ta fsheh dëshirën për një të tillë. Janë portretë tërheqës, janë ndryshe.

Idea për portrete të personalizume ka ardhë prej shoqnisë time të ngushtë që kanë kërku me i skicu portretet e tyre. Mandej ka pasë kërkesa prej shoqnisë, e edhe prej personave të tjerë që më kanë shkru nëse mundem me ja u realizu portretet e tyre. Pasi portretet i realizoj në kohën time të lirë, ende i kam dy faqe me emra të personave që më kanë kërku me i skicu, e në atë listë kam edhe familjar dhe shoqni të ngushtë që më kanë thanë kam prit që ma bon ma herët”, rrëfen Kati, si e thërrasin shoqëria apo ai rreth që tashmë ka një portret të saj.

 

Dita në karantinë ka qenë një sfidë për të gjithë. Shumë psikologë e sociologë kanë bërë punime tashmë për të treguar si janë adaptuar njerëzit. Gjithçka ndodhi shpejtë. Si arkitekte urbaniste, ajo punë ka planifikimin. Kështu veproi edhe më kohën e saj.

Mua personalisht më ka ndihmu mbajtja e rutinës time të zakonshme, me u zgju herët, me i kry punët sipas orarit të punës dhe prapë në fund të ditës me pi kafen me shoqet ose motrat e mia, vetëm se tash virtualisht. Me mbylljen në shtëpi kam pasë kohë ma shumë me e jep dorën e fundit disa projekteve që nuk i kam përfundu plotësisht, me përgatitë ushqim, me i përfundu disa libra dhe disa seriave në Netflix haha”, tregon e qeshet sepse ndoshta kaq shumë seri nuk kishte menduar t’i shihte për kaq kohë, e aq më pak në këtë kohë.

Ajo po shfrytëzon këtë kohë edhe për ngritje profesionale duke ndjek kurse online, e duke mësuar edhe gjuhën serbo-kroate, zatën të jep përshtypjen se hulumtimin e do. Me një gjuhë të tillë gjithë dokumentet e vjetra të planifikimit do të mund t’i lexojë e në rajon do të mund të hulumtojë gjithashtu.

Kur e pytet për planet profesionale e artistike, për atë se sa ka reflektuar, ajo nuk dha thjeshtë një përgjigje. Dha diçka që tingëllon më shumë se kaq, pa çka po e shkoqisim të plotë si citat.

Të gjitha aktivitetet dhe planet që i kam planifiku për këtë periudhë më janë postpone ose anuluar, si cdo njeriu tjetër po supozoj. Ka qenë kohë e mirë me reflektu për të përkohshmen, që cdo gjë është e përkohëshme edhe ne duhet me u adaptu sipas rrethanave, qofshin në profesionale apo personalen. Ne po jetojmë në një të ardhme “pa të ardhme”, afatshkurtë po mendoj, deri në lajmërimin e rradhës. Në këtë periudhë e kemi mundësinë me i bo gjërat në mënyrën që i shijojmë, me punu prej 8 të natës e jo prej 8 të mengjesit, me ushtru në mengjes e jo kur kthehesh prej punës, e me kalu kohë e me u ndëgju me ma të dashturit tonë që shpesh jeta dinamike nuk na mundëson. Tendenca me krahasu veten para, në dhe pas periudhës historike të COVID-19, si periudhë reflektimi dhe vetkritike me një pasiguri se cka sjellë dita e nesërmen, ka ndiku që me i rimendu vendimet e planet e bëra e me ju jep prioritet atyre që kanë më shumë rëndësi. E këto skica portretesh kanë qenë reflektim i kësaj periudhe, pasionit tem me vizatu/skicu dhe dashninë ndaj njerëzve që i skicoj. Një ide që më ka ardhë në këto momente reflektimi është me i ekspozu të gjitha punimet gjatë kësaj faze”, thotë Katarina, që na bën që edhe ne ta shohim ndryshe kohën e kaluar.

Kur shohim punën e Katarinës, e e shohim pak profilin e saj digjital në rrjete sociale, shohim që ajo dhe arti bashkjetojnë gjatë. Ajo ka shpërthyer më parë edhe më pasionin e saj për fotografinë, ku në platformën “EyeEm” ka shitur fotografitë e saj edhe për revista me nam botëror, si Vouge, edicioni i Britanisë së Madhe.

Ndoshta keni mundur të e mendoni këtë mbiemër si të njohur, Palushaj. Po, është Katarina motra e Leonidit, piktorit që ka bërë një ashensor të Lakrishtës, më të bukurin në vend. Duket se arti qysh herët në kohë është ulur këmbëkryq në pragun e Palushajve./ndertimi.info/

Aktuale

Pas Danimarkës, edhe Belgjika propozon ta ndërtojë një burg në Kosovë

Published

on

Pas Danimarkës, edhe në Belgjikë është hedhur ideja për ndërtimin e një burgu në Kosovë ku shteti belg do t’i sillte të burgosurit pa dokumente për të vuajtur dënimin. Këtë ide e ka thënë deputeti belg Theo Francken nga partia “N-VA” në një intervistë për gazetën “Het Nieuwsblad”.

Sipas deputetit Francken, kjo ide përshtatet në mënyrë të përkryer me ndalimin e azilit, gjë që partia e tij e ka kërkuar prej kohësh.

Propozimi i deputetit Francken është përfshirë në manifestin zgjedhor të N-VA. Ai e sheh edhe si zgjidhje për dekonstruksionin e burgjeve.

Mediat belge shkruajnë se stafi i burgjeve belge do të jetë i lumtur për një ide të tillë, megjithatë sa është e realizueshme?

An-Sofie Vanhouche, profesoreshë e kriminologjisë në VUB, ka zbutur pritshmëritë lidhur me këtë ide. Sidomos nëse krahasimi bëhet me Danimarkën, sepse marrëveshja Danimarkë-Kosovë nuk është zhvilluar plotësisht.

“Burgu në vetvete është ndërtuar tashmë. Megjithatë shumë gjëra duhet të rregullohen dhe shumë mbeten të paqarta,” tregon Vanhouche nga bisedat që ajo pati me kolegët e saj danezë në shkurt.

Ndërtimi i një objekti është mjaft i thjeshtë, transferimi i njerëzve në Kosovë nuk është, thotë ajo.

“Të arrestuarit nuk duan thjesht të transferohen në një vend tjetër. Vetëm për shkak se janë dënuar nuk do të thotë se ata nuk i ruajnë të drejtat e tyre.”, ka thënë ajo.

Vanhouche ka ngritur edhe pikëpyetje nëse mund të garantohen të drejtat e njeriut në burgjet në Kosovë.

“Ky është problemi i parë për Danimarkën. Shumë avokatë nuk e konsiderojnë këtë të realizueshme.”, ka shtuar ajo./Media Ndërtimi

Continue Reading

Aktuale

Mbahet “Konferenca Studentore Ndërkombëtare e Inxhinierisë së Ndërtimit” (ISCCE 2024)

Published

on

Sot, në mjediset e Fakultetit të Inxhiniersië së Ndërtimit këtu në UP, filloi maratonën tre-ditore “Konferenca Studentore Ndërkombëtare e Inxhinierisë së Ndërtimit” (ISCCE 2024). Rektori i Universitetit të Prishtinës, Prof. Qerim Qerimi, bashkë me Rektorin e Universitetit Politeknik të Tiranës, Prof. Andrea Maliqari, dhe Dekanët e Fakulteteve të Inxhinierisë së Ndërtimit në Prishtinë, Prof. Florim Grajçevci dhe Tiranë, Prof. Neritan Shkodrani, nën një tempull të dijes ngritën në piedestal arritjet e studentëve të fushave të inxhinierisë së ndërtimit, duke i kurorëzuar në këtë Konferencë Ndërkombëtare.

Në panele të rezervuara iu kushtua rëndësi edhe folësve të ftuar nga anë e mbanë bota. Profesorë e inxhinierë të shquar nga Prishtina, Tirana, Stambolli, Praga, Vjena e Shkupi, shpalosën para më shumë se 300 pjesëmarrësve, hulumtime shkencore e tema inxhinierike të prekura për herë të parë në rajon.

Ky event i shënuar është arritje e madhe për të gjitha institucionet e Universitetit të Prishtinës, marrë parasysh gamën e madhe shkencore që po e shpalosë.

Nën organizimin e Fakulteteve të Inxhinierisë së Ndërtimit në Universitetin e Prishtinës dhe Universitetin Politeknik të Tiranës, sot filloi kjo konferencë me përmasa tejet të kënaqshme duke ngritur nivelin akademik të studentëve në Universitetin tonë dhe më gjerë.

Maratona e kësaj ngjarje të shënuar vazhdon edhe për dy ditë të tjera radhazi, për të shpërfaqur edhe punën e shkencore të studentëve pjesëmarrës./Media Ndërtimi

Continue Reading

Aktuale

Një e treta e evropianeve nuk e kuptojnë se si funksionon inflacioni

Published

on

Një e treta e evropianeve nuk e kuptojnë se si funksionon inflacioni, sipas një sondazhi të Eurobarometrit. I njëjti sondazh zbuloi se vetëm 18% e qytetarëve të BE-së ishin në gjendje të tregonin një nivel të lartë edukimi financiar. Sipas sondazhit, 65% e qytetarëve të BE-së janë të vetëdijshëm se, në kohë inflacioni pozitiv, fuqia blerëse e parave të tyre ulet, që do të thotë se ata mund të blejnë më pak se më parë me të njëjtën sasi parash.

Në tetor 2022, inflacioni vjetor në BE arriti nivele të papara në katër dekadat e mëparshme në 11.5%. Ndërsa rritja e kostos së jetesës ishte shqetësimi më urgjent për 93% të evropianëve në atë kohë, me sa duket një e treta e qytetarëve të BE-së nuk e dinë se si inflacioni ndikon në jetën e tyre. Sondazhi i Eurobarometrit, i kryer në mars-prill 2023, përfshiu pyetje mbi njohuritë financiare dhe sjelljen për të matur njohuritë financiare në të gjithë vendet e BE-së.

Vetëm rreth një e katërta e të anketuarve (26%) në BE iu përgjigjën saktë të paktën katër nga pesë pyetjet mbi njohuritë financiare. Gjysma iu përgjigj saktë vetëm dy ose tre pyetjeve, ndërsa një tremujor tjetër i gjeti pyetjet veçanërisht sfiduese. Performuesit më të mirë ishin Holanda (43%), Danimarka (40%), Finlanda (40%) dhe Estonia (39%) ku rreth katër në 10 të anketuar shfaqin një nivel të lartë njohurish financiare. Rumania dhe Portugalia raportuan rezultatet më të këqija në nivelet e larta të njohurive financiare me 13% dhe 16%, respektivisht.

Ndër katër ekonomitë e mëdha të BE-së, vetëm Gjermania kishte një rezultat më të lartë se mesatarja e BE-së në këtë tregues. Ndërsa rezultatet e Francës dhe Italisë ishin pak më poshtë mesatares së BE-së, kjo shifër ishte dukshëm e ulët në Spanjë me 19%.

Anasjelltas, përqindja me një rezultat të ulët ishte më e larta në Qipro dhe Rumani (të dyja 30%), e ndjekur nga Greqia (29%) dhe Portugalia (28%). Sondazhi zbuloi se 35% nuk e kuptonin se si inflacioni ul fuqinë e tyre blerëse. Pyetja ishte: Në BE, 22% thanë se mund të blinin të njëjtën sasi, dhe 7% u përgjigjën se mund të blinin më shumë se sot. Gjashtë përqind e pjesëmarrësve nuk kishin përgjigje.

Përqindja që iu përgjigj saktë kësaj pyetjeje (“Më pak se sa mund të blini sot”) ishte nën 60% në Qipro, Portugali, Greqi, Rumani dhe Itali, ndërsa Finlanda dhe Estonia kishin përqindjen më të lartë me 84%. Njohuria e përgjithshme financiare bazohet në njohuritë financiare dhe rezultatet e sjelljes. Mesatarisht, në të gjithë BE-në, 18% e të anketuarve kanë një rezultat të lartë për nivelin e përgjithshëm të edukimit financiar, 64% kanë një rezultat mesatar dhe 18% një rezultat të ulët.

Përqindja me një rezultat të lartë varionte nga 11% në Portugali dhe Letoni në 27% në Danimarkë, Slloveni dhe Suedi dhe 28% në Holandë. Përkundrazi, përqindja me një rezultat të ulët ishte më e larta në Finlandë (27%), Letoni (24%), Belgjikë (22%) dhe Spanjë (22%). Duke parë rezultatet e nivelit socio-demografik, proporcioni me një rezultat të lartë në arsimimin e përgjithshëm financiar është më i lartë midis:

meshkuj (24% krahasuar me 13% të femrave);

të anketuarit e moshës mbi 39 vjeç (20%, krahasuar me 13% të moshave 18-24 dhe 16% të atyre të moshës 25-39 vjeç);

të anketuarit me nivel të lartë arsimor (26%, krahasuar me 16% të atyre me nivel të mesëm dhe 12% për ata me nivel të ulët arsimor).

BE-ja po punon për të siguruar që qytetarët e saj të kenë njohuritë dhe aftësitë që u nevojiten për të marrë vendime të mira financiare./Media Ndërtimi

Continue Reading

Trending