Connect with us

Aktuale

Hidrocentralet dhe shpyllëzimi në Kosovë – shkruan Behare Bajraktari

Published

on

Kosova ka mungesë dhe ndërprerje të vazhdueshme të ujit të pijshëm. Në Kosovë nuk mungojnë të reshurat dhe lumenjtë, por mungon uji. Sepse, pjesa më e madhe e ujit dhe të reshurave të saj nuk mblidhet por shpërndahet përmes lumenjve jashtë kufijve të saj. Kosova është një vend i vogël dhe malor. Klima e saj është kontinentale. Pranverave dhe verave ka reshje të mjaftueshme, madje edhe përmbytje. Por, përsëri ujërat mungojnë, ndërsa përveç dëmeve nga vërshimet zakonisht ndodhin edhe avari në prodhimin e rrymës. Pra, në vend se nga uji i bollshëm të përfitojë e tërë shoqëria, ndodh e kundërta. Nga uji i bollshëm tek mungesa e konsiderueshme e ujit të pijshëm e deri te avaria me rrymë e ndoshta thatësira, pothuajse ekstreme, në disa raste.

Ajo që duhet bërë urgjentisht me ujërat, fillimisht, është, duke krijuar rezervuarët malore, në formën e liqeneve të vegjël, që krijojnë një rrjedhje të ngadalësuar të drenazhimit, dhe kanë formën e fontanave. Këto ujëra mund të menaxhohen për pije, për bujqësi e për blegtori, meqë Kosova është një vend malor, me perspektivë për zhvillimin e fermave dhe fermave malore. Gjithashtu, bota bimore dhe shtazore malore është e pranishme. Këto duhet ruajtur, dhe zhvilluar, pra.

  1. Pyjet janë reduktuar në masë të konsiderueshme nga ndërtimet, prerjet e paligjshme dhe erozioni si pasojë e tyre. Prerjet e paligjshme të drurëve malorë për fabrika dhe për ngrohje në stufa (90 përqind e familjeve përdorin fosilet për ngrohje), ka reduktuar hapësirat pyjore ndërsa drunjtë i ka sjellur në zgrip të mbijetesës. Pra, jo e tërë hapësira pyjore, edhe kështu e reduktuar siç e shohim në statistika ku theksohet se është 45 përqind e mbarë Kosovës – është e populluar më pemë dhe drunjë.

Pyjet duhet të mbrohen urgjentisht me ligj. Me ligj të cilin Kuvendi nuk e miraton që nga viti 2019. Ndërsa, që nga viti ‘99 e këndej nuk ka pasur pothuajse asnjë kujdes ndaj pyjeve. Ndërsa, para vitit ‘99, ka pasur një shfrytëzim të pakontrolluar të pyjeve përmes korrupsionit të organizuar kolonial – eksploatues.

  1. Mungesa enorme e ujit së bashku me prerjen e pakontrolluar dhe të çmendur të pyjeve ka ndikuar në zhdukjen e pashmangshme të fushave, arave dhe pyjeve. Ka ndikuar në rritjen e temperaturave dhe ndryshimin gradual të motit. Edhe në Kosovë, plastika, fosilet dhe bërllogjet janë bërë problem i pa-menaxhueshëm. Në qytete tashmë janë krijuar pamje të përditshme me mullarë bërllogjesh. Edhe, uji i ujësjellësit pothuajse është ndotur.

Në ndërkohë, e vetmja mënyrë për prodhimin e rrymës mbetet thëngjilli. Termocentralet dhe djegia e thëngjillit e ka radhitur Prishtinën, kryeqytetin e Kosovës, disa herë ndër qytetet më të ndotura, jo vetëm në Evropë, por edhe në botë.

Zhdukja e vazhdueshme e drunjëve dhe termocentralet nuk kanë degraduar vetëm pyjet dhe fushat, por mund të themi se e kanë helmuar tashmë ajrin e Kosovës, dhe kanë ndikuar pakthyeshëm në shëndetin e banorëve të tij. Ndryshimi i Klimës tashmë është një kapitull i shkruar, ku ne jemi edhe autorë por mbi të gjitha, protagonist. Ndryshimi klimatik nuk është vetëm mjedisor por edhe shëndetësor.

Pyetja, nuk është a duhet të ndërhyjmë. Pyetja është a mund të bëjmë diçka, dhe nëse po, çfarë mund të bëjmë, përpara se të behet e pamundshme për të intervenuar. Në pjesën e dytë të këtij shekulli mund të mos e kemi këtë shans.

*Analizë nga Behare Bajraktari – Asistent redaktore në Radio Televizionin e Kosovës, shkruar për https://europehouse-kosovo.com/

Aktuale

Kompanitë do t’i drejtohen Gjykatës Komerciale në vend të Organit Shqyrtues të Prokurimit

Published

on

Rreth 800 është numri i lëndëve të cilat Bordi i Organit Shqyrtues të Prokurimit nuk do t’i trajtojë.

Kimete Gashi, anëtare e bordit të ri, ka thënë për emisionin e ekonomisë, Portofol në Klan Kosova FM, se ankesat që janë dorëzuar për mbi një vjet, sa OShP s’kishte bord, janë vlerësuar si të papërshtatshme.

“Bordi ka vendosur që nuk ka pas kompetencë që t’i trajtojë ato. Secilin operator e kemi njoftuar dhe ata tash mund t’i drejtohem Gjykatës Komerciale”, është shprehur Gashi.

“Afërsisht kanë qenë 800 lëndë që i kemi gjetur që kanë qenë të parashtruara si ankesa”.

Gashi ka theksuar se synimi si bord i ri është që të punojnë në formën më të drejtë.

“Misioni i bordit është që dera e OShP-së të jetë dera më e besueshme e çdo operatori ekonomik dhe çdo personi fizik ose subjekt ekonomik që mendon se i është shkelur një e drejtë”.

Continue Reading

Aktuale

Si e ndryshuan Gratë Arkitekturën në Amerikë?  

Published

on

Në kohën e këtij shkrimi, e ardhmja për gratë në Shtetet e Bashkuara duket e zymtë. Përmbysja e Roe kundër Wade nga Gjykata e Lartë e SHBA nuk do të thotë vetëm se gratë në të paktën 20 dhe deri në 30 shtete nuk do të jenë në gjendje të zgjedhin kur dhe nëse do të durojnë shtatzëninë dhe lindjen e fëmijëve.

Do të thotë gjithashtu se disa prej tyre nuk do të jenë në gjendje, për shembull, të lënë një punë të keqe, sepse u duhen para për të rritur fëmijën që nuk donin të kishin. Do të thotë se ata nuk do të jenë në gjendje të largohen nga një marrëdhënie në të cilën nuk duan të jenë më, sepse duhet të ndajnë detyrat e kujdesit për fëmijët. Kjo do të thotë se ata mund të vdesin nëse shtatzënia e tyre përfundon me një abort, trajtimi për të cilin është zgjerimi dhe kuretazhi, njësoj si një abort i vonshëm. Kjo do të thotë se, afërsisht në gjysmën e këtij vendi, gratë nuk kanë kontroll të plotë mbi fatet e tyre.

Politika bashkëkohore është një kornizë thellësisht e padrejtë përmes së cilës mund të rishikohen dy libra të botuar së fundmi për gratë në arkitekturë – Gratë që ndryshuan arkitekturën dhe zgjerimin e fushës së arkitekturës – por duke e bërë këtë ofron një mundësi për të vërejtur se si të kuptojmë dhe mbështesim më së miri betejat e grave sot.

Vëllimi i parë (The Women) është një koleksion i profileve të shkurtra të më shumë se 144 arkitektëve që janë gra. Ajo merr një qëndrim të ndërgjegjshëm revizionist; redaktori Jan Cigliano Hartman pretendon në parathënien e saj se “do të ndryshojë historinë e arkitekturës, duke sjellë arkitektet femra në narrativën qendrore”.

E dyta (Fusha e Zgjeruar) nuk është një koleksion njerëzish por projektesh; redaktorët deklarojnë paraprakisht se ata “parashikuan që ky libër do të ishte një koleksion prej 40 projektesh që ndodhin të hartohen nga gratë”.

Dëshira që ky tipar i përbashkët të shfaqet si një rastësi kur në fakt ishte një zgjedhje e qëllimshme pasqyron një shqetësim me kategorinë e “gruas arkitekte”, një e dhënë se ka diçka që nuk është plotësisht e drejtë me vendosjen e kësaj kategorie dhe mbajtjen e saj si të rëndësishme. . Ky shqetësim është i pranishëm në të dy vëllimet; në The Women, shfaqet si një sugjerim i përsëritur i deklaratës së Dorte Mandrup se ajo nuk është “një arkitekte femër”, por thjesht, “një arkitekte”. Në vend që të hetojnë këtë shqetësim, të dy vëllimet kalojnë drejt e në të.

Sigurisht, nuk po them që njerëzit e paraqitur në këto vëllime nuk duhet të festohen si individë. Shumë prej tyre kapërcyen vështirësitë personale dhe seksizmin shoqëror për të arritur sukses profesional. Kjo është e lavdërueshme.

Por ne nuk duhet të biem në grackën e të besuarit se gratë individuale që fitojnë pushtetin nën një sistem thellësisht të padrejtë është mirë për të gjitha gratë. Të ngatërrosh arritjet personale me përparimin kolektiv është naive në rastin më të mirë, cinike në rastin më të keq dhe e dëmshme në të gjitha rastet.

Pas leximit të të dy librave, zbuloj në secilin një shpresë se gratë do ta shohin veten të përfaqësuar dhe do ta dinë se është e mundur që ato të arrijnë atë që kanë bërë gratë në faqet e tyre. E kam të vështirë të imagjinoj një grua të tillë. Gratë nuk kanë nevojë për libra për gra arkitekte për të kuptuar se ato mund të jenë gjithçka që duan, se mund të bëjnë gjithçka që duan.

Në atë fushë loje, feminizmi tashmë ka pasur sukses. Gratë e dinë se janë të afta. Ne kemi nevojë vetëm për të drejtat themelore të njeriut.

Marianela D’Aprile është një shkrimtare në Brooklyn./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Aktuale

“I dyshimtë dhe favorizues”, tenderi për “Arkitektin e kryeqytetit”

Published

on

Tenderi në vlerë prej 12 milionë euro për “Konsulencë për themelimin e Shërbimit të Arkitektit të Kryeqytetit për nevojat e Komunës së Prishtinës”, po i duket i “dyshimtë dhe “favorizues” Lëvizjes Vetëvendosje.

Shefi grupit të asamblistëve të LVV-së në Komunën e Prishtinës, Gëzim Sveçla në konferencën për media, tha se kjo kontratë është e dyshimtë, pasi ka kosto tejet të lartë dhe është favorizuese pasi është fushë e njëjtë profesionale me atë të kryetarit të komunës, Përparim Rama, raporton Shqip.com.

Ai tha se komuna ka shumë probleme të tjera të cilat janë më emergjente.

“Veprime abuzive siç është rasti me tenderin për konsulencë, nuk është që s’e kemi pritur, por jo kaq shpejt. Pra, ka keqmenaxhim dhe rezultate zero nga kryetari Rama. Janë bërë tetë muaj, për këtë periudhë dhe lajmi më i mirë është se kryetari Rama ka mbaruar mandatin 20 për qind. Kryetari Rama nuk ka as vizion dhe vullnet për t’i zgjidhur problemet e shumta të qytetarëve të Prishtinës, pra asgjë nga premtimet e dhëna nuk kanë nis të zbatohen”, tha ai.

Tenderi është shpallur përmes procedurës së kufizuar. Ndërsa kohëzgjatja e kontratës do të jetë 36 muaj.

Afati i fundit për dorëzimin e ofertave është 31 gushti. Sipas njoftimit, në bazë të aplikacioneve të pranuara, më së shumti 6 kandidatë do të ftohen për të dorëzuar tenderët e detajuar të kësaj kontrate.

Në dosjen e tenderit thuhet se qëllimi i këtij projekti është krijimi i hartës unike të planifikimit të kryeqytetit, krijimi i bazave te shënimeve, krijimi i bazës së sistemit gjeografik të informacionit, krijimi i rregulloreve dhe manualeve të nevojshme për funksionimin e pakove programore për përcjelljen e lejeve, ndërtimeve, mirëmbajtjeve, tatimit dhe shërbimeve komunale dhe krijimi i sistemit interaktiv online të komunikimit me qytetarët./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trending