Connect with us

Art

Cili është intervenimi që Manifesta mund ta praktikojë për ta rrëfyer “suksesin”!

Published

on

Objekt i lënë pas dore, që njihet si Biblotekeka e Qytetit “Hivzi Sylejmani”, ishte harruar që kur doli në objekt të ri. Ai u shndërrua në një objekt që simbolizonte histori për banorët e lagjes dhe letrarët e ndryshëm.

Çka bëri Manifesta?

Fillimisht është për tu vlerësuar qasja që Manifesta i ka bërë objektit dhe historisë që mbanë ai. Ka angazhuar një ekip që ka bërë hulumtim mbi historinë e objektit si Bibliotekë, e më pas e ka renovuar duke e shndërruar në një objekt që mori edhe emër “Qendra për Praktikë Rrëfyese”. Praktikisht ndërhyrja në këtë objekt është projekti më serioz dhe më i sukseshëm i Manifestës në krejt listen e objekteve dhe hapësirave në të cilat intervenoi. Brenda mureve të objektit u realizuan ekspozita të artistëve, ndodhën bisedat më të rëndësishme dhe performancat më të rëndësishme të Bienales, madje edhe në oborr të saj, ku një artist mbolli një bashqe, shkruan Nacionale.com

Sa është investuar?

Edhe ky projekt hynë në buxhetin e përbashkët prej 764 mijë eurove, që përfshinë rigjallërimin e Korridorit të Gjelbër dhe “të paturit qasje publike në Grand Hotel Prishtina”. Manifesta nuk ka specifikuar se sa saktësisht është investuar në objektin e Biblotekës “Hivzi Sylejmani” por nga investimi që duket dhe sasia e ngjarjeve që kanë ndodhur gjatë tre muajve aty, duket se ka marrë shumicën e buxhetit të përbashkët me Korridorin dhe Gandin.

Cili është plani pas Manifestës?

Për “Manifestën” ish-objekti i Biblotekës “Hivzi Sylejmani” tashmë objekt i një “institucioni të ri ndërdisiplinor e kulturor i themeluar për të vijuar veprimtatinë në vitet 2023-2027 me një investim të projektuar prej 1 milion eurosh për katër vitet e ardhshme”. Do të mbesë pronë e Qytetit të Prishtinës.

Ky projekt është ndoshta i vetmi në të cilin “Manifesta” përmes Fondacionit “Manifesta 14 Prishtina” që e ka krijuar për Bienalen në kryeqytetin e Kosovës, do të vazhdojë të jetë e angazhuar. Nuk është specifikuar se çka saktësisht nënkupton ky “institucion i ri ndërdisiplinor” por duket se planet e Manifestës për këtë projekt janë serioze, shkruan Nacionale.com.

Çka duhet të investohet që të arrihet plani?  

Meqënse duket se “Manifesta” vetëm e ka një plan, por nuk e ka bërë ende publike se cili është ai, është e zorshme që të flitet për nevojat që ka ai objekt tash si institucion i ri kulturor e social në Prishtoinë por ajo që ka nevojë emergjente është që “Qendra për Praktikë Rrëfyese” të ketë një ekip që do të vazhdojë punën e menaxhimit të hapësirës dhe objektit, derisa ky plan 2023-2027 të fillojë të ekzekutohet. Por se kujt do t’i hyjë në punë, mbetet të shihet./Media Ndërtimi.

Art

Hapet ekspozita “Hapësira e përpjekjes politike: Miniera e Trepçës 1989”

Published

on

Të mërkurën në Muzeun e Kosovës, është hapur ekspozita që niset nga përkushtimi për të kuptuar format e reja të angazhimit politik që gjetën artikulim gjatë grevës së minatorëve të organizuar nga 20 deri më 28 shkurt, 1989.

Nëntoka ishte hapësira e përpjekjeve të tyre politike dhe lokacioni nga ku ata krijuan një marrëdhënie tjetër me atë që ishte duke ndodhur politikisht mbi tokë.

Ndërtimi i arkivit të hapur dhe të qasshëm me intervista të historisë gojore me minatorët e përfshirë në grevë ishte pikënisja e hulumtimit. Arkivi gjeneroi një shumësi zërash dhe këndvështrimesh që udhëzuan narrativen mbi ngjarjet që çuan drejt grevës, ndërsa bashkëbisedimet e detajshme me minatorët informuan konceptin e ekspozimit.

Ekspozita do të qëndrojë hapur deri më 28 shkurt, 2023, nga e marta deri të dielën, prej orës 10:00 deri në 18:00, në Muzeun Kombëtar të Kosovës./Media Ndërtimi.

 

Continue Reading

Art

Më 1 shkurt, hapet ekspozita ndërkombëtare “Muslim Mulliqi” 2022

Published

on

Mbrëmja e 1 shkurtit do të sjellë një ekspozitë me koncept tërësisht të ri në Galerinë Kombëtare të Kosovës.

Kuratorët Christian Mosar dhe Raimund Stecker përmes veprave të përzgjedhura do të trajtojnë traditat dhe retrospektivën në art.

Në këtë edicion, i 14-ti me radhë, ku një grup artistësh kanë shpalosur talentin e tyre për artdashësit, do të ndahet edhe çmimi tashmë tradicional “Muslim Mulliqi” 2022.

Ekspozita do të qëndrojë e hapur deri më 26 shkurt./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Art

Seria fotografike ‘Rënia e komunizmit’, vazhdon të jetë në muret e Muzeut Kombëtar të Fotografisë “Marubi”

Published

on

Ekspozita me fotoreportazhin e Michel Setboun “Fotoreporteri në kohën e duhur, në vendin duhur”, ku shfaqen imazhe të Shqipërisë së viteve 1980 deri në vitin 1991, me rrëzimin e sistemit komunist, vazhdon të jetë e hapur nga e marta në të shtunë, nga ora 9:00 deri në orën 16:00 dhe çdo të diele nga ora 10:00 deri në orën 15:00, në Muzeut Kombëtar të Fotografisë “Marubi”, në Shkodër.

Fotot që përshkruanin luftën e përditshme të shqiptarëve me varfërinë ishin të rralla. Kjo nuk është rastësi, sepse Sigurimi i Shtetit, organi i konsideruar si “syri i diktatorit” ishte përgjegjës për të gjitha burimet e informacionit, duke përfshirë edhe fotostuditë të cilat u shtetëzuan dhe u kthyen në departamente të shërbimit fotografik.

Agjencia Telegrafike Shqiptare – një lloj ‘laboratori i formësimit të Njeriut të Ri’ – kishte kontroll mbi të gjitha fotografitë që dilnin në revista dhe gazeta. Turistët e huaj i nënshtroheshin një kontrolli të tillë sepse monitoroheshin lëvizjet e tyre për të mos lejuar që të fotografonin realitetin. Gjatë viteve të diktaturës, në Shqipëri lejoheshin të vizitonin vetëm delegacionet politike të vendeve mike komuniste, sportistët që garonin në garat ndërkombëtare dhe turistë që plotësonin kërkesat e Albtourism, e vetmja agjenci shtetërore për turizmin.

Michel Setboun ishte vetëm 17 vjeç kur filloi të udhëtonte nëpër botë. Në një nga udhëtimet e tij, ai u ndal në Jugosllavi dhe në Kosovë. Ky moment zgjoi interesin e tij për të vizituar Shqipërinë e izoluar. Setboun mbërriti në Shqipëri për herë të parë në vitin 1981 duke u maskuar si anëtar i një grupi të ri marksist francez që udhëtonte atje si pjesë e një marrëveshjeje miqësie midis dy vendeve.

Kjo mund të shihet në serialin e tij “Shqipëria 1981”, në të cilin nuk ka asnjë fotografi që përshkruan realitetet e burgjeve, kampeve të internimit, shkatërrimit të objekteve të adhurimit apo edhe varfërisë. “Jeta në rrugë gjatë regjimit komunist” është e vetmja fotografi e bërë fshehurazi që kap tronditjen e shqiptarëve kur panë të huajt.

Është e çuditshme që, përveç kësaj fotografie, gjatë gjithë serisë Mishel nuk identifikohet si fotografi. Ajo që vërejmë është një sistem i përpunuar trillimesh të krijuara nga regjimi për ta paraqitur Shqipërinë si një vend të lumtur dhe të begatë. I vetëdijshëm për praninë e një realiteti paralel, ai rikthehet në vitin 1986 dhe çdo vit deri në rënien e komunizmit në 1991.

Udhëtimet e tij në Shqipëri janë dokumentuar në serialet “Shqipëria e pakohë” dhe “Rënia e komunizmit”. Kthimi i tij në 1990 ishte ndryshe nga herët kur vinte i maskuar si turist në një vend të izoluar. Këtë herë, ai është një fotoreporter në aksion, duke pasqyruar rënien e sistemit komunist për agjencitë ndërkombëtare të lajmeve. Nëse e kërkojmë në google emrin e tij, mund ta kuptojmë rëndësinë e tij si fotograf duke parë fotot e arratisjes masive të shqiptarëve në Evropë më 2 korrik 1990, të cilat mund t’i gjeni në serialin ‘Eksodi’, zgjedhjet e para pluraliste në serial’ Fillimi i Demokracisë dhe ngjarjet pas Demonstratës Antikomuniste të 2 Prillit 1991 në Shkodër në serialin “Trazirat dhe funeralet e Prillit 1991”. Shkodra, epiqendra e persekutimit komunist dhe qyteti i kryengritjeve të para demokratike në vitet 1900, zë një vend të veçantë në fotografitë e tij.

Në ndryshim nga serialet e tjera me fokus politik, Michel është i interesuar edhe për fenë. Ai ndjek me vëmendje dokumentimin e ringjalljes së praktikave fetare në serinë “Rilindja e Krishterizmit dhe Islamit”. Dom Simon Jubani, prifti katolik që kaloi 26 vjet në burg dhe organizoi meshën e parë që paralajmëroi rënien e diktaturës, është një figurë qendrore në këto ngjarje. Kjo ekspozitë fokusohet në përfshirjen e Setboun në regjistrimin e rënies së regjimit komunist të Shqipërisë dhe disa ritualeve që ai kapi gjatë viteve 1990; nuk përfshin udhëtimet e tij të mëvonshme në Shqipëri.

Continue Reading

Trending