Connect with us

Aktuale

Vjedhja në asfalt la mbrapa kaosin energjetik

Published

on

Kur më 6 qershor të vitit 2014 kishte ndodhur shpërthimi në elektrolizerin e Termocentralit “Kosova A” gjithë sytë ishin kthyer kah sektori i energjisë.

Në ditët e para pas kësaj fatkeqësie, që kishte ndodhur vetëm dy ditë para zgjedhjeve, u fol për shkaktarët e shpërthimit dhe për viktimat, e më vonë u diskutua edhe për domosdoshmërinë që të ketë investime në termocentralet e stërvjetruara dhe në ndërtimin e kapaciteteve të reja energjetike.

Në tavolinë dolën ide të shumta për ecurinë që duhet ta ketë sektorin e energjisë, por si zakonisht gjithçka u la në harresë disa ditë më pas.

Një muaj pas këtij shpërthimi, Qeveria në detyrë e kishte nënshkruar kontratën në vlerë 600 milionë euro për ndërtimin e Autostradës Prishtinë – Shkup. Kontrata ishte nënshkruar më 1 korrik 2014, e fillimi i punimeve ishte bërë më 8 korrik apo pak kohë pasi ishin paguar faturat e fundit për autostradën Prishtinë-Vermicë.

Gjatë asaj vere, një ambasador i një shteti të fuqishëm, në një nga takimet e organizuara në Prishtinë e kishte pyetur një ministër që si është e mundur që qeveria ka vendosur t’i  shpenzojë edhe 600 milionë euro në asfalt ndërkohë që është evidente që sektori i energjisë është buzë kollapsit.

Kjo ishte autostrada e dytë që po fillonte pas shpalljes së pavarësisë. Vetëm për ndërtim të autostradave, Qeveria e Kosovës kishte investuar më shumë se 1.5 miliard euro duke mos llogaritur paratë që janë investuar në magjistrale e rrugë lokale. Këto investime përveç që ishin të shtrenjta u percollën me mungesë të transparencës dhe me penalti prej 53 milionë euro që i pagoi qeveria e Kosovës në rastin e Autostradës së Shkupit.

Ndërkohë, që po e tregoja këtë vizion të qeverive të Kosovës që niste dhe përfundonte në asfalt, një nga koleget e Maqedonisë së Veriut më ndërhyri.

“Ju të paktën keni autostrada e asfalt, ne i kemi investuar qindra miliona euro në statuja”, tha ai duke iu referuar projektit të shumëpërfolur “Shkupi 2014”.

Aty e pash që ka edhe me keq. Pa dashur ta nenvlerësoj nevojën që kishte investime në ndërtim të rrugëve, duhet thënë se sasia e parave të investuara në asfalt ishte në dispropocion të madh me sektorët e tjerë, siç ishte energjetika apo edhe arsimi e shëndetësia.

Pasojat e kësaj neglizhence ne investime në energji po i shohim tani kur vendi është në krizë, njëjtë sikur jemi duke i parë pasojat e neglizhencës në investime në shëndetësi prej se kemi hyrë në pandemi dhe njëjtë sikur i shohim pasojat në arsim saherë na vijnë rezultatet e testimeve të nxënësve në PISA.

***

Fatkeqësisht, asfalti nuk është sindrom që e ka prekur vetëm Kosovën.

Njëjtë është edhe në Maqedoni të Veriut, Shqipëri e Mal të Zi. Edhe në këto shtete, ndër vite, prioritet i është dhënë asfaltit dhe projekteve të tjera prej të cilave kanë përfituar kompanitë e lidhura me politikën.

Jo rastësisht investimet janë orientuar në asfalt. Jo pse këtyre investime i ka parapri ndonjë studim fizibiliteti, por emëruësi i përbashkët i krejt këtyre është lehtësia për të keqpërdorë paranë publike në tenderët për asfalt.

Kjo më së miri tregohet me cmimet shumë të ndryshme që janë ndërtu rrugët në rajon apo me cilësinë e asfaltit në vendet e rajonit dhe me faktin që bizneset e afërta me politikën kanë përfunduar të jenë nën-kontraktorë të bizneseve të mëdha që kishin nënshkruar kontratat për ndërtim të këtyre autostradave.

Njëjtë sikur në Kosovë, edhe në Maqedoninë e Veriut, Shqipëri dhe vendet tjera të rajonit investimet e mëdha kapitale kanë një të përbashkët: ato më shumë orientohen në sektorët prej të cilëve mund të keqpërdorët më lëhtë, por edhe këto investime realizohet pa e përfshirë qytetarin.

Mungesa e transparencës dhe përfshirjes së qytetarëve para se të jetësohet një projekt ka bërë që shumë prej investimeve kapitale të mos e arrijnë qëllimin për të cilin janë nisur./Media Ndërtimi.

Ky editorial është shkruar në kuadër të projektit “Sfidat rajonale në luftimin e korrupsionit dhe keq-menaxhimit të investimeve publike kapitale” të implementuar nga KDI.

Aktuale

Kompanitë do t’i drejtohen Gjykatës Komerciale në vend të Organit Shqyrtues të Prokurimit

Published

on

Rreth 800 është numri i lëndëve të cilat Bordi i Organit Shqyrtues të Prokurimit nuk do t’i trajtojë.

Kimete Gashi, anëtare e bordit të ri, ka thënë për emisionin e ekonomisë, Portofol në Klan Kosova FM, se ankesat që janë dorëzuar për mbi një vjet, sa OShP s’kishte bord, janë vlerësuar si të papërshtatshme.

“Bordi ka vendosur që nuk ka pas kompetencë që t’i trajtojë ato. Secilin operator e kemi njoftuar dhe ata tash mund t’i drejtohem Gjykatës Komerciale”, është shprehur Gashi.

“Afërsisht kanë qenë 800 lëndë që i kemi gjetur që kanë qenë të parashtruara si ankesa”.

Gashi ka theksuar se synimi si bord i ri është që të punojnë në formën më të drejtë.

“Misioni i bordit është që dera e OShP-së të jetë dera më e besueshme e çdo operatori ekonomik dhe çdo personi fizik ose subjekt ekonomik që mendon se i është shkelur një e drejtë”.

Continue Reading

Aktuale

Si e ndryshuan Gratë Arkitekturën në Amerikë?  

Published

on

Në kohën e këtij shkrimi, e ardhmja për gratë në Shtetet e Bashkuara duket e zymtë. Përmbysja e Roe kundër Wade nga Gjykata e Lartë e SHBA nuk do të thotë vetëm se gratë në të paktën 20 dhe deri në 30 shtete nuk do të jenë në gjendje të zgjedhin kur dhe nëse do të durojnë shtatzëninë dhe lindjen e fëmijëve.

Do të thotë gjithashtu se disa prej tyre nuk do të jenë në gjendje, për shembull, të lënë një punë të keqe, sepse u duhen para për të rritur fëmijën që nuk donin të kishin. Do të thotë se ata nuk do të jenë në gjendje të largohen nga një marrëdhënie në të cilën nuk duan të jenë më, sepse duhet të ndajnë detyrat e kujdesit për fëmijët. Kjo do të thotë se ata mund të vdesin nëse shtatzënia e tyre përfundon me një abort, trajtimi për të cilin është zgjerimi dhe kuretazhi, njësoj si një abort i vonshëm. Kjo do të thotë se, afërsisht në gjysmën e këtij vendi, gratë nuk kanë kontroll të plotë mbi fatet e tyre.

Politika bashkëkohore është një kornizë thellësisht e padrejtë përmes së cilës mund të rishikohen dy libra të botuar së fundmi për gratë në arkitekturë – Gratë që ndryshuan arkitekturën dhe zgjerimin e fushës së arkitekturës – por duke e bërë këtë ofron një mundësi për të vërejtur se si të kuptojmë dhe mbështesim më së miri betejat e grave sot.

Vëllimi i parë (The Women) është një koleksion i profileve të shkurtra të më shumë se 144 arkitektëve që janë gra. Ajo merr një qëndrim të ndërgjegjshëm revizionist; redaktori Jan Cigliano Hartman pretendon në parathënien e saj se “do të ndryshojë historinë e arkitekturës, duke sjellë arkitektet femra në narrativën qendrore”.

E dyta (Fusha e Zgjeruar) nuk është një koleksion njerëzish por projektesh; redaktorët deklarojnë paraprakisht se ata “parashikuan që ky libër do të ishte një koleksion prej 40 projektesh që ndodhin të hartohen nga gratë”.

Dëshira që ky tipar i përbashkët të shfaqet si një rastësi kur në fakt ishte një zgjedhje e qëllimshme pasqyron një shqetësim me kategorinë e “gruas arkitekte”, një e dhënë se ka diçka që nuk është plotësisht e drejtë me vendosjen e kësaj kategorie dhe mbajtjen e saj si të rëndësishme. . Ky shqetësim është i pranishëm në të dy vëllimet; në The Women, shfaqet si një sugjerim i përsëritur i deklaratës së Dorte Mandrup se ajo nuk është “një arkitekte femër”, por thjesht, “një arkitekte”. Në vend që të hetojnë këtë shqetësim, të dy vëllimet kalojnë drejt e në të.

Sigurisht, nuk po them që njerëzit e paraqitur në këto vëllime nuk duhet të festohen si individë. Shumë prej tyre kapërcyen vështirësitë personale dhe seksizmin shoqëror për të arritur sukses profesional. Kjo është e lavdërueshme.

Por ne nuk duhet të biem në grackën e të besuarit se gratë individuale që fitojnë pushtetin nën një sistem thellësisht të padrejtë është mirë për të gjitha gratë. Të ngatërrosh arritjet personale me përparimin kolektiv është naive në rastin më të mirë, cinike në rastin më të keq dhe e dëmshme në të gjitha rastet.

Pas leximit të të dy librave, zbuloj në secilin një shpresë se gratë do ta shohin veten të përfaqësuar dhe do ta dinë se është e mundur që ato të arrijnë atë që kanë bërë gratë në faqet e tyre. E kam të vështirë të imagjinoj një grua të tillë. Gratë nuk kanë nevojë për libra për gra arkitekte për të kuptuar se ato mund të jenë gjithçka që duan, se mund të bëjnë gjithçka që duan.

Në atë fushë loje, feminizmi tashmë ka pasur sukses. Gratë e dinë se janë të afta. Ne kemi nevojë vetëm për të drejtat themelore të njeriut.

Marianela D’Aprile është një shkrimtare në Brooklyn./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Aktuale

“I dyshimtë dhe favorizues”, tenderi për “Arkitektin e kryeqytetit”

Published

on

Tenderi në vlerë prej 12 milionë euro për “Konsulencë për themelimin e Shërbimit të Arkitektit të Kryeqytetit për nevojat e Komunës së Prishtinës”, po i duket i “dyshimtë dhe “favorizues” Lëvizjes Vetëvendosje.

Shefi grupit të asamblistëve të LVV-së në Komunën e Prishtinës, Gëzim Sveçla në konferencën për media, tha se kjo kontratë është e dyshimtë, pasi ka kosto tejet të lartë dhe është favorizuese pasi është fushë e njëjtë profesionale me atë të kryetarit të komunës, Përparim Rama, raporton Shqip.com.

Ai tha se komuna ka shumë probleme të tjera të cilat janë më emergjente.

“Veprime abuzive siç është rasti me tenderin për konsulencë, nuk është që s’e kemi pritur, por jo kaq shpejt. Pra, ka keqmenaxhim dhe rezultate zero nga kryetari Rama. Janë bërë tetë muaj, për këtë periudhë dhe lajmi më i mirë është se kryetari Rama ka mbaruar mandatin 20 për qind. Kryetari Rama nuk ka as vizion dhe vullnet për t’i zgjidhur problemet e shumta të qytetarëve të Prishtinës, pra asgjë nga premtimet e dhëna nuk kanë nis të zbatohen”, tha ai.

Tenderi është shpallur përmes procedurës së kufizuar. Ndërsa kohëzgjatja e kontratës do të jetë 36 muaj.

Afati i fundit për dorëzimin e ofertave është 31 gushti. Sipas njoftimit, në bazë të aplikacioneve të pranuara, më së shumti 6 kandidatë do të ftohen për të dorëzuar tenderët e detajuar të kësaj kontrate.

Në dosjen e tenderit thuhet se qëllimi i këtij projekti është krijimi i hartës unike të planifikimit të kryeqytetit, krijimi i bazave te shënimeve, krijimi i bazës së sistemit gjeografik të informacionit, krijimi i rregulloreve dhe manualeve të nevojshme për funksionimin e pakove programore për përcjelljen e lejeve, ndërtimeve, mirëmbajtjeve, tatimit dhe shërbimeve komunale dhe krijimi i sistemit interaktiv online të komunikimit me qytetarët./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trending