Connect with us

Aktuale

Urbanizmi i Shkupit pa respekt për të kaluarën

Published

on

Gjatë shekujve, Shkupi ka qenë një qendër e rëndësishme kulturore dhe historike brenda hapësirës së vet gjeografike. Rritja dhe rëndësia e tij vazhdoi me ritme të pandërprera deri sa arriti pikun e vet, kur qyteti u rrafshua me tokën nga gjenerali austriak Pikolomini në vitin 1689, duke e nxjerrë qytetin nga trajektorja e zhvillimit.

Thuhej se në atë kohë Shkupi ishte sa Praga, me rrugë me kalldrëm të bardhë, me kopshte më të bukura se të Romës, që të linte pa frymë nga bukuria, por edhe që i shkaktoi gjeneralit dhimbje të thellë, pasi iu desh ta digjte për shkak të kolerës.

Edhe luftërat dhe pushtimet e vazhdueshme dhe tërmetet shkatërruese të viteve 518 dhe 1555 nuk e penguan rikthimin e tij në pozicion me rëndësi.

Mirëpo zjarri që ra nga fundi i shekullit XVII ia ndërpreu vijimësinë me një periudhë përgjumjeje 200-vjeare, deri në gjysmën e dytë të shekullit XIX kur rifilloi ringjallja e tij, vetëm për ta shumëfishuar zhvillimin disa herë gjatë shekullit XX.

Pika kulminante e veprimeve fuqizoi pozicionin e qytetit si një qendër me rëndësi, si kryeqytet të provincave në mbretëri të huaja, por edhe si kryeqytet të shtetit modern maqedonas.

Shekulli i njëzetë nuk e ruajti qytetin nga tundimet e agresionit njerëzor dhe katastrofat natyrore, prej të cilave tërmeti i vitit 1963 i dha goditjen më të rëndë.

Ajo çka dëshmoi pjekuri në mesin e turbullirave të tilla ishte urbanizmi që ia doli të përkufizojë një qytet ku dallojmë shtresat e kohërave antike, mesjetare, orientale, evropiane, moderne dhe bashkëkohore. Sigurisht, ka hapësirë për disa dilema rreth rindërtimit pas tërmetit, ku aspekti eklektik i qytetit nuk u vlerësua mjaftueshëm, por kompromisi dhe veprimet e reja ishin aq domethënëse, saqë Shkupi u bë qendra e trendeve arkitekturore dhe urbane për disa dekada me radhë.

Çfarë ndodhi më pas?

Erdhën vitet e 90-ta, me shpërbërjen e federatës së fuqishme dhe shkëputjen e shtetit maqedonas në një shtet të pavarur. Kjo ishte një periudhë e tranzicionit, gjatë së cilës vlerat shoqërore dhe të përbashkëta u përcëlluan nga kapitalizmi shpërfillës.

Individët, biznesmenët e brenda natës, kampet politike dhe organizatat etnike të papjekura i kishte kapluar lakmia duke kriuar kështu një shoqëri kaotike të ndarjes së pushtetit dhe plaçkitjes së territoreve nën qeverisje.

Rezultati ishte institucioni Qyteti i Shkupit dhe 10 komunat që kanë kompetencë të ndryshme, të cilat u përkasin agjendave të ndryshme politike dhe nuk kanë asnjë kontakt me thelbin e urbanizmit dhe arkitekturës. E gjitha ka të bëjë me mbijetesën (me disa përjashtime), pa vizionet që kemi patur vetëm 50 vjet më parë.

Masa e fundit dhe agresioni i dukshëm ishte projekti “Shkupi 2014”, si dukuri që shkonte përtej profesionalizmit, ku përziheshin të gjitha llojet e vullnetit të mirë, romanticizmit, nostalgjisë dhe abuzimit të pushtetit, duke krijuar shpërqendrimin e përkryer nga pjesët e tjera të qytetit, tërësisht i zhytur në sëmundjen autoimune urbane (ballkonë të ndarë, shtesa të ndërtesave sipas dëshirave individuale, etj).

*Filip Konevski ka lindur në Shkup në vitin 1987. Ai ka diplomuar nga Fakulteti i Arkitekturës në Shkup me temën “Instituti i ruajtjes dhe restaurimit”, ndërsa për momentin ai po punon për temën e tij të masterit “Qasje aktive ndaj trashëgimisë arkitekturore”.

Përvoja e tij e punës përfshin studio arkitekturore, punëdore dhe arti. Përveç themelimit të MARH-it dhe manxhimit të hapësirës, aktualisht ai është i punësuar pranë një studioje projektuese në Shkup. Pjesën tjetër të kohës ai ia kushton disa sferave të fushën e krijimtarisë, ndërsa në sferën e tij të shtëpisë (arkitektura), Filipi ka fituar çmime individuale dhe grupore nëpër gara vendore dhe ndërkobmëtare./Media Ndërtimi.

Aktuale

Edhe këtë vit Qeveria paguan koston e policës kufitare për bashkatdhetarët

Published

on

Për dallim nga dy vitet paraprake, kur polica e subvencionuar merrej në pikën kufitare, këtë vit ka ndryshuar procedura, deklaroi ministri i Financave, Hekuran Murati.

“Procedura vazhdon të jetë e thjeshtë dhe nuk ju merr kohë, e madje mund të evitoni edhe pritjet në kufi kur e bleni online para se të niseni.”, deklaroi Murati.

Pasi ta keni blerë policën, ju mund të aplikoni për rimbursim të pagesës në formularin online të Ministrisë së Financave.

✅Hapi 1:

Para se të niseni për në Kosovë, policën kufitare mund ta bleni online përmes linkut më poshtë:

https://api.bks-ks.org/PolicaOnline/sq-AL

✅Hapi 2:

Pasi ta keni blerë policën, ju mund të aplikoni për rimbursim të kostos duke plotësuar këtë formular:

https://masa4-5.rks-gov.net

Polica mund të blihet edhe fizikisht në pikat kufitare hyrëse, mirëpo, që të mos keni nevojë të prisni në kufi, e të mos shkaktohen kolona, rekomandohet që polica të blihet online para se të niseni për Kosovë.

Mbështetja vlen për autoveturat për pasagjerë dhe motoçikletat, dhe rimbursimi bëhet për qëndrime deri në 3 muaj brenda vitit kalendarik.

  1. Rimbursimi mund të kërkohet për të gjitha policat që keni blerë nga data 1 janar 2022 e këtej, me kusht që periudha e tërësishme e mbulueshmërisë për një automjet të mos kalojë 3 muaj brenda vitit.

Continue Reading

Aktuale

‘Qytetarët Aktiv’ reagojnë ndaj Elbert Krasniqit dhe Përparim Ramës për pronën e “Sunny Hill”

Published

on

Aktivistja nga organizata joqeveritare ‘Qytetarët Aktiv’, Flutra Zymi, ka thënë se toka që i është dhënë dhënë në shfrytëzim kompanisë “The Sunny Hill” SH.P.K. është e regjistruar si tokë bujqësore.

Zymi ka thënë se në emisionin “Kallxo Përnime”, ku të ftuar ishin kryetari i Prishtinës, Përparim Rama dhe ministri i Administrimit të Pushtetit Lokal, Elbert Krasniqi, nuk është diskutuar për rëndësinë e tokës bujqësore.

“Asnjëherë nuk u diskutua as nga Perparimi, Elberti apo Jeta që kjo tokë është e regjistruar si tokë bujqësore klasa e 3-të, e cila do duhej sipas ligjit të ndërrohet. Pra 0 diskutim për rëndësinë e tokës bujqësore”, ka thënë ajo.

Zymi po ashtu ka reaguar lidhur me deklaratën e kryetarit të Prishtinës, Përparim Rama, i cili ka thënë se toka nuk është dhënë për 99 vite.

“Perparim Rama marrëveshja valide është e protokolluar me nënshkrimin tënd dhe ajo është votua në kuvend, pikat tjera aty nuk ka përpos 99 vjet shfrytëzim pra konkludimet 25 vjet blla blla ishin fjalë me zbutë pak këtë marrëveshje”, ka thënë Zymi.Rama në emisionin “Kallxo Përnime” ka deklaruar se sipas draft-kontratës, festivali do ta shfrytëzonte pronën prej 17 hektarësh deri në 99 vite, dhe jo gjithsesi për kaq vite.

Sepse, sipas tij, pas 25 vitesh vendoset nëse do t’i zgjatet festivalit e drejta e shfrytëzimit edhe 25 vite të tjera, për të cilën thotë se janë disa kushte.

“Në 25 vite vendos, që jemi në rregull – vazhdon, atëherë shkon +25, +25 deri në maksimum 99 vite. 99-vitëshi është një element, nëse krejt Kosova e ka harru atë tokë, i kthehet automatikisht. Nuk është vetëm në 99 vite edhe u kry puna”, deklaroi Rama.

Në emisionin “Kallxo Përnime” është diskutuar për çështjen e festivalit “Sunny Hill”, e cila zgjoi debat në opinion gjatë muajit qershor pas lajmit se është anuluar mbajtja e tij në Prishtinë.

Në debat kanë qenë të ftuar ministri i Administrimit të Pushtetit Lokal, Elbert Krasniqi dhe kryetari i Komunës së Prishtinës, Përparim Rama.

Më 10 maj, Kuvendi Komunal i Prishtinës kishte votuar që kompanisë “Sunny Hill” t’i jepet prona 17-hektarëshe në Bërnicë të Poshtme në shfrytëzim për 99 vite./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Aktuale

Bashkimi i tregut të punës me Shqipërinë, vetëm në letër

Published

on

Xhorxhina Bami, nga Tirana, jeton në Prishtinë qysh në vitin 2015. Fillimisht ka studiuar, ndërsa në dy vjetët e fundit është e angazhuar si gazetare në një rrjet rajonal të lajmeve.

Për të punuar dhe qëndruar në Kosovë, 25-vjeçarja – si çdo qytetar tjetër që nuk është shtetas i Republikës së Kosovës – duhet të pajiset me leje të përkohshme qëndrimi dhe leje të punës, ashtu siç e parasheh Ligji për të huajt në Kosovë.

Duke folur për Radion Evropa e Lirë, Xhorxhina tregon se procedurat për sigurimin e këtyre lejeve janë më të thjeshta në dy vjetët e fundit, nëse krahasohen me periudhën e mëparshme.

“Unë, para një muaji, e kam bërë aplikimin për të marrë lejen e qëndrimit për pesë vjet dhe ma kanë aprovuar javën e kaluar. Në këtë rast më është dashur kontrata e punës dhe kontrata e banesës, ose një vërtetim që jam duke jetuar ligjërisht në Prishtinë ose në ndonjë qytet tjetër në Kosovë”, tregon Xhorxhina.

Sipas Ligjit në Kosovë, i huaji mund të punojë në bazë të lejes së dhënë për qëndrim, e cila përfshin edhe lejen për punë.

Xhorxhina thotë se, deri këtë vit, ka pasur leje njëvjeçare qëndrimi. Ajo tregon se procedura për sigurimin e saj deri në vitin 2020 ka qenë më e komplikuar, pasi janë kërkuar më shumë dokumente, përfshirë: dëshminë që posedon mjete të mjaftueshme për jetesë, që nuk përbën kërcënim për sigurinë shtetërore, rendin publik ose shëndetin publik, sigurimin shëndetësor e të tjera.

Procedura duket se ka nisur të thjeshtëzohet nga koha kur Qeveria e Kosovës dhe ajo e Shqipërisë kanë nënshkruar një marrëveshje për bashkim të tregut të punës.

E njohur si Marrëveshja për Mobilitet në Punë, ajo parasheh që qytetarët e Shqipërisë që duan të punojnë në Kosovë, nuk kanë nevojë të pajisen me leje qëndrimi, përkatësisht leje të punës dhe anasjelltas.

Nga Ministria e Punëve të Brendshme të Kosovës konfirmojnë për Radion Evropa e Lirë vetëm lehtësimin e procedurave për pajisjen e shtetasve të Shqipërisë me leje qëndrimi, por nuk tregojnë se kur mund të nisë zbatimi i Marrëveshjes për Mobilitet në Punë, e cila nuk kërkon fare leje qëndrimi.

“Për t’u pajisur me leje qëndrimi të përkohshme, shtetasit [e Shqipërisë] duhet të kenë vetëm dokumentin e udhëtimit të vlefshëm dhe adresën e saktë të qëndrimit në territorin e palës tjetër, e vërtetuar me dokumentin përkatës [kontratë qiraje, ose certifikatë e pronësisë, ose deklaratë noteriale]”, thuhet në deklaratën e MPB-së.

Shpëtim Kalludra, udhëheqës i Divizionit për zhvillimin e masave aktive të tregut të punës dhe analiza në Agjencinë e Punësimit të Kosovës, thotë se për zbatimin e plotë të Marrëveshjes për Mobilitet në Punë nevojitet eliminimi edhe i disa procedurave të tjera, por nuk i specifikon ato.

“Ka lehtësim të procedurave, por ende ka punë… Sepse, krejt Marrëveshja e Mobilitetit nënkupton një bashkëpunim shumë të ngushtë në mes të Agjencisë së Punësimit të Kosovës dhe asaj të Shqipërisë”, thotë Kalludra./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trending