Connect with us

Infrastrukturë

Transformimi Urban i Medellín: Një Studim Rasti

Published

on

Medellín qëndron si një shembull frymëzues për shumë qytete në mbarë botën. Është një qytet që kaloi nga frika e thellë kolektive në entuziazmin shpresëdhënës për jetën urbane dhe sociale të karakterizuar nga cilësia dhe bashkëjetesa.

Kriza e qytetit ka qenë gjithmonë e lidhur me dhunën dhe trafikun e drogës. Megjithatë, kjo krizë është më strukturore dhe e thellë, ajo i përgjigjet shumë faktorëve të tjerë, disa prej të cilëve lidhen me rritjen e përshpejtuar të popullsisë së saj, si në shumë qytete të Amerikës Latine.

Nga vitet 1950, qyteti përjetoi një rritje të konsiderueshme të popullsisë, kjo solli me vete një urbanizim që tejkaloi kapacitetin e shtetit për të ofruar zgjidhje të planifikuara strehimi dhe u shfaq shpejt një treg i madh informal për tokë të zhvilluar dhe banesa.

Një faktor tjetër, ai me ndikimin më të madh, ishte shfaqja e trafikut të drogës në lagje. Në rrugët e ngushta dhe në jetën urbane, trafiku i drogës gjeti një mjedis të favorshëm për të lulëzuar. Medellín u zhyt në një krizë të thellë gjatë viteve 1980 dhe 1990, siç dihet nga të gjithë. “Medellín u bë një qytet me një gjeografi ekonomike, sociale dhe urbane konfliktuale.”

Megjithatë, kriza u bë katalizatori për transformimin e qytetit. Të ndihmuar nga ngjarje të tjera të tranzicionit politik dhe shoqëror gjatë këtyre viteve, të cilat kërkuan autonomi më të madhe territoriale dhe pjesëmarrje qytetare, u konceptuan strategji gjithëpërfshirëse ndërhyrjeje për territoret e karakterizuara nga informaliteti, parregullsia dhe ndikimi social që rezulton nga dhuna dhe neglizhenca e shtetit.

Qyteti i Projekteve Gjithëpërfshirëse Urbane (PUI)

PUI është rezultat i disa viteve, i disa projekteve të mëparshme, akademikë, politikanë dhe qytetarë që gjetën në dialog dhe punë kolektive një strategji të favorshme për rindërtimin e territoreve.

Disa precedentë të rëndësishëm që frymëzuan parimet dhe strategjitë e veprimit për Projektet e Integruara Urbane të PUI përfshijnë programin Favela Bairro në Rio de Janeiro, Përvoja e Bogota (Kolumbia në vitet 1990), Ndërhyrja e Lagjeve Margjinale në Barcelonë dhe Programi Integral për Përmirësimi i Lagjeve Subnormale në Medellín – PRIMED. Mësimet e nxjerra nga secila prej tyre formuan themelin për Urbanizmin Social në Medellín. Në mënyrë të ngjashme, sistemi i tranzitit masiv Metro ishte themelor, pasi akset dhe stacionet e tij të lëvizshmërisë u bënë elementë nxitës dhe integrues të PUI-ve.

PUI-të janë një strategji ndërhyrjeje që zbaton modelin e Urbanizmit Social të përbërë nga tre komponentë: fizik, social dhe institucional. Komponenti fizik bazohet në ndërhyrje urbane në shumë shkallë, duke përfshirë projekte me ndikim me cilësi të lartë estetike në hapësirën publike, objektet kolektive, strehimin, lëvizshmërinë dhe mjedisin – një zinxhir projektesh që transformojnë gradualisht territorin. Komponenti social mbështetet në një strategji të dialogut të vazhdueshëm.

Ky mekanizëm arrin në territore përpara ndërhyrjeve fizike, duke krijuar skenarë për identifikimin, çështjet dhe hapësira për mirëkuptim dhe propozime. Komuniteti është bashkëautor dhe mbikëqyrës i projekteve para, gjatë dhe pas. Ky komponent është në një kërkim të vazhdueshëm për një ndjenjë përkatësie dhe qëndrueshmërie. Së fundi, komponenti institucional bëhet koordinator i veprimeve të të gjitha drejtorive komunale, duke siguruar mbështetje të vazhdueshme. Shumë objekte bëhen hapësira komunale për punë në terren, duke koordinuar të gjitha veprimet e nevojshme për të mbajtur aktiv skenarët e pjesëmarrjes së qytetarëve.

Pavarësisht sfidave me të cilat përballet ende, Medellín vazhdon të rikrijojë veten dhe të përshtatet për të përballuar sfidat e reja të shekullit të 21-të. Përvoja e saj tregon fuqinë e planifikimit të integruar dhe pjesëmarrjes së komunitetit në transformimin urban dhe social.

Opinion i shkruar nga Victor Restrepo Alvarez, i cili është arkitekt nga Universiteti Papnor Bolivarian i Medellín dhe një Master në Arkitekturën Spitalore nga Universiteti Politeknik i Katalunjës. Si profesionist, ai ka punuar në sektorin publik në menaxhimin, projektimin dhe ekzekutimin e projekteve të infrastrukturës urbane./Media Ndërtimi

Infrastrukturë

“Kulla s’asht cool”-qytetarët e Shkodrës po protestojnë kundër ndërtimit të objektit 35 katesh

Published

on

Ndërtimi i kullës 35 katëshe ‘Hotel Rozafa Tower’ në Shkodër mblodhi në protestë dhjetra qytetarë dhe aktivistë.

Kulla është një investim privat që do të ndërtohet përbri pallatit ekzistues Rozafa, nga “Uldedaj Group”, i zbatuar nga një studio spanjolle.

“Të vendosur përpara një fakti të kryer në një kohë kur për projekte kaq të mëdha duhen dëgjesa publike; të shqetësuar për dëmin urban dhe arkitekturor që kjo kullë paralajmëron ti kanosë Shkodrës; të indinjuar nga mosrespektimi nga ana e institucioneve i të drejtës sonë për qytetin dhe hapësirës që jetojmë vendosëm të marshojmë sot bashkë me ju kundër betonizimit të qytetit për të thënë: Jo kullave!“ – u shpreh aktivisti Amel Pervizi.

Sipas qytetarëve, zhvillimi i qytetit nuk vjen përmes kullave, ndërsa ky investim bie në kundërshtim me planin e përgjithshëm vendor të qytetit.

„Projekti i ri ka jo më pak se 43 mijë metër ndërtim të ri. Intensiteti I ndërtimit nga 4 që është i lejuar në planin e përgjithshëm vendor, shkon në 8.2, pra dyfishohet. Numri I lejuar i kateve nga 7 kate të lejuara shkon në 35, pra pesëfishohet. Lartësia në metra nga 29.8 metra e lejuar shkon deri në 100 metra lartësi. Parametër i cili trefishohet. Sa I përket distancave, kjo godinë me këtë lartësi duhet të mbajë jo më pak se 36 metër distancë nga kufiri i saj i pronës. Gjë që nuk mund ta realizojë dot”,-u shpreh urbanisti Imeldi Sokoli.

Ata theksuan se Shkodra ka nevojë për hapësira dhe investime publike dhe jo shëmbëlltyrë e “kryeqytetit rilindas”.

“Sot ne jemi të thirrur për ti dalë zot qytetit tonë, bukurisë së qytetit tonë, kulturës së qytetit tonë, historisë dhe trashëgimisë kulturore. Në 11 vite, kjo qeveri nuk solli asnjë investim për Shkodrën. Shkodra ka nevoja të mëdha, Shkodra ka objekte, monumente kulture që po bien brenda. Shkodra nuk ka nevojë për kulla, Shkodra ka nevojë për zhvillim dhe nëse flitet për inovacion, inovacioni nuk është një kullë e ndërtuar dhe e sjellë këtu jashtë të gjitha kritereve dhe jashtë të gjitha ligjeve. Ne nuk duam dhe nuk pranojmë betonizimin e Shkodrës“, -u shpreh Eliona Shkreli, anëtare e këshillit bashkiak Shkodër.

Mes thirrjeve „Stop betonizimit“ dhe “Kullat janë pastrim parash” qytetarët marshuan nga busti i Luigj Gurakuqit drejt godinës së bashkisë Shkodër, ku kërkuan realizimin e dëgjesave publike dhe konsultimeve me grupet e interesit.

“Një nga kompanitë, pjesë e Rozafa Group që do të investojë për kullë, sinjalizohet me shkresë për mos shlyerje të detyrimeve tatimore me vlerën 970 mijë euro. Nëse mbledhim fitime te deklaruara të këtij grupimi nuk arrijnë të shlyejnë as taksën e ndërtimit prej 8% ndaj bashkisë Shkodër, nëse ky investim prej 30 milionë eurosh realizohet. Si thoni ju a është me të vërtetë kjo kompani pas këtij ndërtimi? Zhvillimi duhet bërë duke ndjekur planin urbanistik të qytetit, duke bërë transparencë dhe duke u konsultuar”, – u shpreh Amel Pervizi./Media Ndërtimi

Continue Reading

Infrastrukturë

Si Vladimir Putin krijoi një ‘flluskë’ të pasurive të paluajtshme

Published

on

Çmimet janë rritur me 172% në qytetet më të mëdha të Rusisë gjatë tre viteve të fundit.

Hipotekat dikur ishin të papranueshme në Rusi. Dekada të propagandës sovjetike, e cila e denoncoi kredinë si një barrë të padurueshme, patën efekt.

Edhe pas përfundimit të komunizmit, rusët ende i referoheshin hipotekave si “skllavëri borxhi”, duke preferuar të kursenin derisa të mund të blinin shtëpitë e tyre. Vladimir Putin, presidenti i vendit, ka kaluar dy dekada duke u përpjekur të bindë qytetarët e tij, që të kenë një tjetër pikëpamje.

Në vitin 2003, gjatë mandatit të tij të parë, ai shpjegoi se hipotekat mund të ndihmojnë në zgjidhjen e “problemit akut të strehimit”, me të cilin përballen rusët. Lutja e tij ra në vesh të shurdhër.

Ai tani duket se ka më shumë sukses. Gjatë viteve të fundit, numri i rusëve që marrin hipoteka është rritur, për shkak të një programi bujar të subvencioneve shtetërore për blerësit e apartamenteve të reja. Por, shpërndarja e subvencioneve të shtetit ka nxitur një treg shumë ‘të nxehtë’ të pronave, duke i rritur çmimet e banesave.

Në vitin 2020, kur Rusia u mbërthye nga Covid-19, zyrtarët rritën ndihmat për ata, që blinin prona të sapondërtuara në një përpjekje për të forcuar ekonominë. Në fillim, bankat u ofruan aplikantëve për hipotekë një normë preferenciale prej rreth 6%, afërsisht dy pikë përqindje nën normën e tregut, dhe shteti paguante diferencën.

Zbritje të ngjashme, të cilat më parë ishin në dispozicion vetëm për familjet, iu ofruan më pas punëtorëve dhe njerëzve, që zhvendoseshin në vende duke përfshirë Arktikun, Siberinë dhe Ukrainën e pushtuar.

Megjithatë, vëllimet e hipotekave nuk filluan të rriteshin vërtet, derisa ekonomia e Rusisë shkoi në gjendje lufte. Bankat lëshuan kredi hipotekore me vlerë 7.7 trilion rubla (88 miliardë dollarë, ose 4% e PBB-së) vitin e kaluar, nga një total prej 4.3 trilionësh në vitin 2020. Shumica u mbështetën nga subvencione.

Kjo pasqyron faktin se rusët nuk kanë mundësi investimi: sanksionet rëndojnë mbi bursën dhe kontrollet e monedhës e bëjnë të vështirë lëvizjen e parave jashtë vendit. Inflacioni, i cili u ngrit përsëri në mesin e vitit 2023, ka luajtur gjithashtu një rol.

Kur Banka Qendrore e Rusisë (CBR) filloi të rriste normat e interesit, interesi për skemën u rrit. Ndërsa CBR ngriti normën e saj bazë në 16%, qeveria e mbajti normën e saj preferenciale të ulët, duke e rritur atë në vetëm 8%. Në qershor kishte një hendek prej më shumë se dhjetë pikë përqindjeje midis normës së qeverisë dhe normës së tregut për një hipotekë.

Në fillim të këtij muaji ajo i dha fund skemës së saj më të njohur, e cila ishte për blerësit e ndërtesave të reja. Numri i hipotekave të reja mund të bjerë me rreth 50% në gjysmën e dytë të vitit.

Industria e ndërtimit të Rusisë do të vuajë si rezultat. Kështu do të bëjnë bankat, të cilat kanë gëzuar fitime rekord të nxitura nga rritja e shpejtë e portofolit të hipotekave. Për momentin, megjithatë, tregu i banesave duket se do të arrijë të shmangë një kolaps.

Vasily Astrov i Institutit të Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare, thotë se “ngadalësimi dhe ndoshta stanjacioni” ka më shumë gjasa sesa një rënie e madhe e çmimeve.

Ekonomia e luftës e Rusisë, e cila ka parë rritje të shpejtë të pagave këtë vit, mund të jetë ende në gjendje të mbajë një treg të fortë pronash, edhe kundrejt normave më të larta dhe mbështetjes së pakësuar të shtetit./Media Ndërtimi

Continue Reading

Infrastrukturë

Kinezët dhe turqit “gëzojnë” koncesionin e bakrit në Shqipëri

Published

on

Fabrika e përpunimit të bakrit në Fushë Arrëz iu dha me koncesion për 30 vite një kompanie turke. Ishte viti 2001 kur shteti shqiptar firmosi marrëveshjen koncesionare. Shumë shpejt në lojë hynë edhe partnerët kinezë. Periudha e artë e marrëdhënieve të Shqipërisë me Kinën u ndërpre rreth viteve 80-të, për t’u rivendosur sërish me ardhjen e demokracisë.

Përmes një operacioni financiar të zhvilluar në Turqi, ata morën nën zotërim pjesën më të madhe të rezervave shqiptare të bakrit, të cilat kaluan në pronësi të gjigantit botëror të minierave, kompanisë kineze “Jiangxi Koper”, shkruan citizens.al.

Ata blenë 48% të aksioneve të kompanisë “BerAlb” e cila zotëronte për 30 vite koncesionin e bakrit në vendin tonë, duke përfituar të drejtën për të administruar dhe shfrytëzuar minierën e bakrit Munellë, minierën e bakrit Lak-Rosh, minierën e bakrit Karmë, fabrikën e pasurimit të bakrit Fushë-Arrëz dhe të Mjedës si dhe impiantin e fraksionimit të skorieve të bakrit në Shëngjin.

Me një kapital fillestar prej vetëm 30 mijë USD ose 47 Milionë lekë, kjo kompani e ka zgjeruar kapitalin e saj çdo vit, ndërsa aktualisht deklaron një kapital prej 7.7 miliardë lekësh.

Pavarësisht rritjes së kapitalit, kompania deklaron se del vazhdimisht me humbje.

Megjithëse deklaron bilance negative, në vitin 2017 kompania nënshkroi një tjetër marrëveshje me shtetin shqiptar duke e shtyrë koncesionin edhe me 10 vite . Pra koncesioni i bakrit dhënë Turqisë dhe Kinës do të jetë në fuqi deri në vitin 2043. Ekspertët sugjerojnë se zgjatja e afatit duhet të ishte ballafaquar me performancën ekonomike, rritjen e niveli të mirëqënies së zonës si dhe ruajtjen e mjedisit./Meda Ndërtimi

Continue Reading

Trending