Connect with us

Aktuale

Pse po tërhiqen papritur kompanitë e huaja nga kontratat koncesionare të garantuara nga shteti shqiptar?

Published

on

 

Tërheqja e papritur e kompanive të huaja nga koncensionet e fituara në partneritet me kompanitë shqiptare lë hije të forta dyshimi se në të vërtetë, ato nuk kanë qenë të interesuara për një kontratë me shtetin shqiptar duke shërbyer si “kompani taksi” për biznesmenët shqiptarë që të plotësojnë kushtin e ekspertizës në fushën e kontratës koncenesionare.

Qeveria shqiptare ka dhënë një mori koncensionesh gjatë viteve të fundit duke u futur vetë si partnere me privatët, kontrata përmes të cilave jep edhe garancinë për kompensimin e të ardhurave të munguara.

Kontrata të tilla koncensionare, ku investitori privat futet praktikisht me zero risk në një marrëveshje me shtetin shqiptar janë tepër komode për kompanitë që përzgjidhen për të mirëmbajtur apo ndërtuar projektet për të cilat ka interes qeveria shqiptare, por çuditërisht, është vërejtur shpesh një tërheqje prej koncensioneve kryesisht nga kompanitë e huaja disa javë apo muaj pas firmosjes së “letrave”.

Shembulli më i freskët është ai tërheqjes së turqve të Yda Group nga koncensioni për ndërtimin e aeroportit të Vlorës, projekt të cilin e fituan duke qenë partnerë me 40% të aksioneve me kompaninë e biznesmenit nga Kosova, Behgjet Pacolli.

Mabco Construction dhe YDA Group aplikuan bashkë për të marrë koncensionin në fjalë duke regjistruar kompaninë “Vlora International Airport”.

Në këtë bashkim, turqit e YDA Group ishin ata që kanë ekspertizën për ndërtimin e aeroporteve pas projekteve të ngjashme në Ukrainë, Kazakistan dhe Turqi, ndërkohë që Mabco Construction, pjesëe Mabetex Group nuk ka eksperiencë në këtë drejtim.

Historiku i pasur me ndërtimin e aeroporteve ishte kushti kryesor i qeverisë shqiptare për kompanitë që do të kërkonin marrjen e koncenesionit, gjë që turqit e plotësonin më së miri.

Megjithatë, çuditërisht ata zgjodhën të tërhiqeshin nga kontrata vetëm një vit e gjysmë pas marrjes së koncensionit duke ia shitur kompanisë Mabco Construction po ashtu çuditërisht vetëm 4 450 euro 40% të aksioneve të tyre në këtë kontratë.

Eksperienca e deritanishme ka treguar se aksionet e kompanive që kanë marrë një koncension me garanci të mbulimit të të ardhurave të parealizuara nga shteti, vlejnë shumë më shumë se kaq.

Atëhere pse u tërhoqen befas turqit e YDA Group nga një fitim i garantuar?

Partnerët e turqve në këtë koncension, Mabco Construction, ia kanë hedhur fajin turqve për largimin duke theksuar se ata nuk kishin marrë përsipër përmbushjen e detyrimeve kontraktuale.

“Situata të caktuara të provokuara si pasojë e çështjeve të brendshme të shoqërisë turke, të cilët nuk iu përgjigjën investimit të zotuar pas nënshkrimit të Kontratës së Koncesionit, kanë imponuar kalimin e kuotës së aksioneve nga YDA tek anëtari tjetër i konsorciumit në përputhje me përcaktimet e Kontratës së Koncesionit dhe legjislacionit shqiptar”, tha për BIRN Valon Lluka, administrator i “Vlora International Airport”.

Skemë?

Ky nuk është rasti i parë ku një kompani e huaj me ekspertizë në fushën e operimit të koncensionit tërhiqet befas nga kontrata e garantuar edhe nga shteti shqiptar pasi e kanë fituar atë si partnerë të kompanive shqiptare duke bërë që të dyshohet për një skemë të mirëorganizuar dhe paramenduar.

Një fakt i tillë të bën të vesh në pikëpyetje qëllimin real të angazhimit të këtyre kompanive në kontratat koncensionare të ofruara nga qeveria shqiptare, të cilat duket se ofrojnë si kolateral vetëm eksperiencën e tyre për kompanitë shqiptare të interesuara realisht për marrjen e koncensionit.

Tërheqja vetëm pak javë pas firmosjes së kontratës siç është rasti i mëposhtëm apo edhe një vit e gjysmë më pas, siç është shembulli i truqve të YDA Group e konfirmon këtë fenomen.

Shembulli tjetër, edhe më i rëndë vjen nga kontrata koncenesionare për ndërtimin dhe mirëmbajtjen e aksit Milot-Morinë, ose siç njihet rëndom si “Rruga e Kombit”.

Koncensioni për “Ndërtimin, shfrytëzimin dhe mirëmbajtjen e aksit Milot-Morinë” iu dha në dhjetor të vitit 2016 konsorciumit Catalyst Viva Das General Contracting Llc-Salillari shpk-Bee Tech-Violiap Ateve dhe Kastrati Group mes debateve dhe akuzave për ndërhyrje direkte të qeverisë në favor të këtyre të fundit.

Oferta e tyre u shpall fituese edhe pse më herët Agjencia e Prokurimeve Publike i kishte skualifikuar me argumentin se të paktën njëra nga kompanitë e konsorciumit nuk kishte eksperiencën e nevojshme për mirëmbajtje të rrugëve.

Aventura e arabëve të “Catalyst” si edhe grekëve të “Bee Tech” dhe “Violiap Ateve” do të zgjaste shumë pak muaj në Shqipëri, pasi vetëm gjashtë javë pas miratimit të kontratës konsencionare nga qeveria shqiptare, ata fillojnë të tërhiqen  duke lënë si pronarë të vetëm të koncensionit kompanitë shqiptare “Kastrati Group”dhe “Salillari”.

Gjithçka u zgjidh brenda pak javësh dhe në fund të marsit dy kompanitë shqiptare do të kishin secila nga 50% të aksioneve të koncensionit.

Kur u aplikua për koncensionin, arabët e “Catalyst” kishin 40% të aksioneve të kompanisë së hapur rishtazi “Albanian Highway Concession”; grekët e “Bee Tech” dhe “Violiap Ateve” kishin secila nga 10%, Salillari shpk, 30%, kurse “Kastrati Group”, 10%.

Fillimisht ishin arabët ata që shitën kuotat e tyre në 11 janar 2017 dhe ia dhanë 30% kompanisë “Kastrati Group” dhe 10% kompanisë Salillari shpk.

Tashmë dy kompanitë shqiptare do të kishin nga 40% të aksioneve të “Albanian Highëay Concession”, ndërsa grekët vijuan të mbanin aksionet e tyre deri në 22 mars 2017, të cilat më pas ia shitën secila nga 10% dy kompanive shqiptare./Media Ndërtimi

Aktuale

Amerika dhe Turqia, partnerë kryesorë të Kosovës për eksport dhe import

Published

on

Kosova vazhdon të këtë deficitin e lartë tregtar. Në muajin janar 2024 deficiti ka shkuar në 319,7 milionë euro, krahasuar me deficitin prej 291,5 milionë euro në vitin 2023. Eksporti i mallrave në muajin janar ishe 60,3 milionë euro, ndërsa importi 380,0 milionë euro.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës mbeten partneri më i rëndësishëm për raporte tregtare me Kosovën.

Amerika përveç si aleat strategjik është edhe partneri kryesor për eksport të mallrave të Kosovës, raporton Revista Monitor.

Në janar të këtij viti, vlera e mallrave të eksportuara me vendet e botës arritën në 20.1 milionë euro, ose 33.4 për qind.

Eksportet e mallrave me këto shtete kanë një shifër simbolike, mirëpo siç bën të ditur Agjencia e Statistikave të Kosovë, partnerë më të rëndësishëm me vendet e botës për eksport ishin SHBA-të me 14,6 për qind dhe Zvicra me 9,3 për qind në muajin janar 2024.

Të dhënat nga Tregtia e Jashtme të Mallrave në Kosovë tregojnë se eksportet e Kosovës në vendet e BE-së arritën në 18,4 milionë euro, ose rreth 30,5% e eksporteve të përgjithshme, me një rënie prej 6,9%.

“Partnerët kryesorë për eksportin e mallrave në BE ishin: Gjermania (8,8%), Italia (4,7%), Holanda (3,1%), etj”.

Ndërsa, importet e Kosovës nga vendet e BE-së ishin rreth 164,4 milionë euro, ose 43,3% e importeve të përgjithshme, me një rritje prej 10,1%.

“Importet me pjesëmarrje me të lartë ishin nga: Gjermania (12,8%), Greqia (7,2%), Italia (3,7%), etj.”.

Ndërsa, Turqia edhe këtë vit vazhdon të mbetet partner kryesor për import të mallrave.

Vetëm gjatë muajit janar 2024, importet e Kosovës me vendet e tjera të botës arritën në 158 milionë euro, ose 41.6 për qind.

“Vendet me pjesëmarrje më të lartë për import në këtë grup ishin: Turqia (15,4%) dhe Kina (11,3%)”, thuhet në raportin ASK-së për Tregti me jashtë.

Ndërsa, eksportet e Kosovës me vendet e CEFTA-s arritën në 21.8 milionë euro, ose 36,1 për qind të eksporteve të përgjithshme, me një rënie prej 16,2 për qind.

“Partnerë kryesorë për eksport nga vendet e CEFTA-s ishin: Maqedonia e Veriut (12,4%), Shqipëria (11,8%), Serbia (6,3%), Mali i Zi (3,9%)”, thuhet në raportin e ASK-së për muajin janar.

Ndërsa, importet nga vendet e CEFTA-s arritën në 57,7 milionë euro, ose 15,2% të importeve të përgjithshme, me një rënie prej 5,8 për qind.

“Vendet me pjesëmarrje më të lartë për import ishin: Shqipëria (7,6%), Maqedonia e Veriut (4,7%), Serbia (1,9%)”, thuhet në raport.

Ndërkaq, ajo që mbetët shqetësues është se edhe këtë vit ka nis një rënie e vlerës së mallrave të eksportuara në vend.

Eksporti i mallrave në muajin janar të këtij viti kishte vlerën 60.3 milionë euro, ndërsa importi 380 milionë euro, që është një rënie prej 3 për qind për eksport, si dhe një rritje prej 7.4 për qind për import, duke krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit 2023.

Sipas të dhënave të grupeve kryesore të eksportit: 25,4% e përbëjnë metalet bazë dhe artikujt prej tyre; 19,3% e përbëjnë artikuj të ndryshëm të prodhuar; 13,1% e përbëjnë plastika, goma dhe artikujt prej tyre; 8,3% e përbëjnë ushqimet e përgatitura, pijet dhe duhani; 6,2% e përbëjnë makineria dhe pajisjet mekanike dhe elektrike, etj”, thuhet në raportin “Statistikat e Tregtisë së Jashtme (STJ), Janar 2024”.

Sipas raportit të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, të dhënat nga Tregtia e Jashtme të Mallrave në Kosovë tregojnë për një deficit tregtar më të lartë për 9.9 për qind në muajin janar 2024, në raport me periudhën e njëjtët të vitit 2023, gjegjësisht në vlerë prej 319,7 milionë euro, krahasuar me deficitin prej 291,5 milionë euro në vitin 2023. Sipas ASK-së, eksporti mbulon importin me 15.9 për qind.

Sipas të dhënave të grupeve kryesore për import: 17,2% e përbëjnë produktet minerale; 11,6% e përbëjnë ushqimet e përgatitura, pijet dhe duhani; 11,6% e përbëjnë makineria dhe pajisjet mekanike dhe elektrike; 11,2% e përbëjnë mjetet e transportit; 9,3% e përbëjnë metalet bazë dhe artikujt prej tyre, etj./Media Ndërtimi

Continue Reading

Aktuale

Suedia interesohet për fushën e minierave të Kosovës

Published

on

Suedia interesohet për fushën e minierave të Kosovës

Ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli ka pritur sot në takim ambasadorin e Suedisë në Kosovë, Jonas Westerlund dhe zëvendësshefin e Misionit, Henrik Riby.

Gjatë takimit, Ministrja Rizvanolli dhe përfaqësuesit e ambasadës suedeze, kanë diskutuan për zhvillimin ekonomik të Kosovës dhe rritjen e bashkëpunimit ekonomik mes dy vendeve.

Me theks të veçantë diskutuan për potencialin ekonomik që ofron Kosova në fushën e minierave dhe forcimin e lidhjeve të Kosovës dhe Suedisë në këtë sektor.

Republika e Kosovës qysh nga kohët më të vjetra ka qenë e njohur për pasuritë e saj të nëntokës. Pasuritë minerale të Republikës së Kosovës janë te shumëllojshme në sasi dhe në cilësi dhe kanë rëndësi të madhe ekonomike.

Rezervat e resurseve minerale kryesore janë linjiti me 12.5 miliardë ton,plumbi dhe zinku 59 milionë ton, nikeli 13 milionë ton, boksitet 2.7 milionë ton, magnezitet 4.1 milion ton./Media Ndërtimi

Continue Reading

Aktuale

Asahi Glass Company, fabrika më e madhe në botë e qelqit, zgjedh Kosovën për samitin e saj në nivel ballkanik

Published

on

E njohur si AGC, prodhuesi kryesor i xhamit në botë, Asahi Glass Company rrallë zgjedh Kosovën si mikpritëse për Samitin e nivelit ballkanik. Selia evropiane e kompanisë është e vendosur në Belgjikë dhe është e njohur për projektet e rëndësishme globale që përfshijnë xhamin e saj, që shtrihen nga Nju Jorku në Tokio. Z. Ivan Zaykov, menaxher për tregjet ballkanike në AGC Flat Glass në Evropë, e thekson samitin si një nga takimet më të rëndësishme dhe më të vlefshme për fabrikën në lidhje me marrëdhëniet me klientët.

Ai thekson se Kosova tradicionalisht nuk është konsideruar si vend stabil për takime të tilla të nivelit të lartë. Duke marrë parasysh shitjet mbresëlënëse prej 12 miliardë dollarësh të AGC në treg, rëndësia e ngjarjes është parësore, duke inkurajuar pjesëmarrjen e të gjithë aktorëve në biznesin e ndërtimit. Z. Zaykov thekson se zgjedhja e vendit pritës luan një rol të rëndësishëm në suksesin e takimit. Duke e njohur këtë arritje, z. Zaykov ia atribuon suksesin bashkëpunimit efektiv ndërmjet AGC dhe partnerit të tyre GITOR LLC në Kosovë. Ai pranon rezultatet e paparashikuara të tregut të dy viteve të mëparshme, duke ia vlerësuar arritjen e përpjekjeve të përbashkëta me Bledianin, një sipërmarrës vizionar dhe një biznesmen shumë i aftë, si dhe motrën e tij Bleonën.

  1. Zaykov thekson, “Unë angazhohem shpesh në diskutime me Bledin, duke e njohur atë si një biznesmen të frikshëm në kuptimin më pozitiv të termit dhe një sipërmarrës vizionar,” ndërsa shton njohuri për pronarin e kompanisë me bazë në Kosovë. Z. Zaykov thotë se takimi i ardhshëm synon të kapërcejë ngjarjen e një viti më parë duke prezantuar teknologjinë më të fundit globale në ndërtim, veçanërisht në xhami. Fokusi do të shtrihet në diskutimin e politikave të gjelbra evropiane dhe mbarëbotërore, duke shfaqur prezantime mbi ndërtimin e shtëpive pasive dhe qytetet me energji pozitive.

Duke parashikuar mbi 200 të ftuar specialë nga Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Bullgaria, Serbia dhe Mali i Zi, z. Zaykov përmend profilet e ndryshme, duke përfshirë biznesmenë, përpunues xhami, arkitektë, inxhinierë, përfaqësues të shtetit dhe stafin drejtues të AGC në Evropë.

 

Continue Reading

Trending