Connect with us

Trashëgimia

‘Nuk kam asgjë rreth renovimit të shtëpisë së Xhafer Devës nëse ka vlerë arkitekturore’

Published

on

Ambasadori i Gjermanisë në Kosovë, Jorn Rohde, ka deklaruar në emisionin “Kallxo Përnime” se nuk e ka problem që Kosova ta ruajë shtëpinë e Xhafer Devës.Por, sipas tij, nëse nuk vendoset si figurë kontraverse historike, atëherë nuk është mënyra e duhur për të shkuar përpara.

“Unë e kam thënë, nuk kam asgjë rreth renovimit të shtëpisë nëse ka vlerë arkitekturore, dhe nuk kam asgjë kundër renovimit të shtëpisë së Xhafer Devës, i cili është një figurë historike. Unë as nuk e kam njohur personin në fjalë, kam lexuar pak për të.

Ju duhet ta vendosni historinë në kontekst. Ju e dini që gjermanët kanë bërë gjëra të tmerrshme në të kaluarën edhe në Ballkan, masakra dhe ballafaqimi me të kaluarën është një çështje shumë e vështirë. Duhet të shkohet përmes ripajtimit, duhet të pranohet diçka dhe Xhafer Deva është një figurë historike. Ai ishte, siç thashë në Twitter, ai ishte bashkëpunëtor me regjimin nazist. Ai ishte i punësuar nga forcat e armatosura gjermane që nga 1941”, u shpreh Rohde.

“Nëse paralajmëroni diçka dhe nuk e vendosni menjëherë një figurë kontraverse historike në kontekst, atëherë kjo nuk është mënyra e duhur për të shkuar përpara. Më fal, por do të shkruaja prapë për të. Nëse thoni në Gjermani se shtëpia e Hermann Goering do të renovohet, do të ishte një lajm i madh, nga këtu do të kishim një konotacion pozitiv, ky ishte lajmi origjinal ‘Lajm i madh – Më në fund po renovohet shtëpia e Xhafer Devës’.

Nëse shkruani se do të ketë një ekspozitë për figurën, po kjo nuk ishte vendosur në kontekst, dhe unë e kritikova këtë pikë. Ata duhet ta renovojnë atë”, tha ambasadori gjerman.

Xhafer Deva nga Mitrovica njihet si bashkëpunëtor i nazistëve gjermanë. Ai ishte organizator i themelimit të organizatës “Lidhjes shqiptare të Prizrenit” dhe konsiderohet si ideatori i themelimit të divizionit ushtarak SS “Skanderbeg”.

Deva shërbeu si ministër i Punëve të Brendshme të Shqipërisë gjatë viteve 1943-1944, kur vendi ishte nën kontrollin e regjimit nazist të Adolf Hitlerit.

Restaurimi i këtij monumenti ka nisur më 2018, pas një zjarri që e kishte kapluar më 2015.  Por, restaurimi u ndërpre për të rinisur në fillim të këtij muaji. MKRS postoi në Facebook disa fotografi të ministrit Çeku i cili inspektoi shtëpinë e Devës me rastin e fillimit të restaurimit./Media Ndërtimi.

Trashëgimia

Përmirësohen shërbimet në parqet arkeologjike në Vlorë

Published

on

Në vijim të punës së përbashkët të D.R.T.K – Vlorë dhe projektit kërkimor shkencor shqiptaro-zviceran (Instituti i Arkeologjisë së Tiranës dhe Universiteti i Gjenevës), për muzealizimin e parkut arkeologjik të Orikut dhe prezantimin e monumenteve të dala nga gërmimet arkeologjike shumëvjeçare si dhe duke qënë se ndodhemi në kulmin e sezonit turistik, monumentet e qytetit antik të Orikut u pasuruan me tabela të reja shpjeguese.

Tabelat përmbajnë informacion të ri, e pak të njohur për publikun dhe komunitetin shkencor.

Ato prezantojnë të dhëna të reja për teatrin antik, kishën mesjetare, fortifikimin jugor dhe verior, si dhe për banesat mesjetare të dokumentuara nga gërmimet arkeologjike.

Tabelat me informacionin e pasuruar, përmirësojnë infrastrukturën e brendshme të parkut arkeologjik të Orikut, i cili është një prej siteve arkeologjike më shumë të vizituar, gjatë sezonit./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trashëgimia

Çërrik, as presje as pikë!

Published

on

Shkruar nga Ben Blushi, shkrimtar

Cërriku është një qytet i krijuar në letër. Në vitin 1947.

Në Cërrik ka vetëm pallate. Tre katëshe. Nuk ka asnjë vilë. Ose më saktë nuk ka asnjë shtëpi private, siç i quanim ne që banonim në apartamente, shtëpitë e vjetra të ndërtuara para Çlirimit.

Cërriku nuk ka asnjë datë përpara Luftës së Dytë Botërore.

Askush nuk e ka sulmuar Cërrikun. Askush nuk ka luftuar për ta mbrojtur. Askush nuk ka vdekur për Cërrikun.

Aty nuk ka varreza me partizanë, lapidarë, heronj, armë të fshehura në tokë, kujtime me gjermanë, triçikla që i përdorte Kinostudio ose avlli nga ku komunistët kërcenin mbi armikun.

Heronjtë e fundit që kanë kaluar këtu, kanë qenë kinezë. 50 vjet më parë kinezët ndërtuan Radiostacionin e Cërrikut nga i cili, Shqipëria i fliste botës në shumë gjuhë, përfshi gjuhën mandarine ose kinezçe. Kush e di si tingëllonte në kinezçe, Ju Flet Cërriku.

Nga vjen emri Cërrik, pyeta një burrë që mu afrua në rrugë.

Cërrik, as presje as pik, tha burri.

Çdmth as presje as pik, thashë unë.

Dmth që ne në Cërrik i themi gjërat siç janë, troç, daç rri daç ik, tha burri.

Do rri dhe pak, thashë unë.

U futa në google dhe zbulova se fjala cërrik do të thotë, një dru në të cilin varet duhan për tu tharë.

Meqë ai që e ka projektuar, e ka patur të lehtë të hedhë viza mbi një fushë, qyteti ka rrugë të drejta, trotuare të gjëra dhe pallate të vendosura paralel me rrugën.

Rruga kryesore, nga e cila hyet në Cërrik, mbaron te dera e një shkolle. Pas shkollës ka sërish fusha të mbjella dhe asnjë ndërtim.

Mua mu duk e habitshme sesi një rrugë që përshkon një qytet, mbaron te oborri i një shkolle, por pastaj u kujtova se në Tiranë ndodh e njëjta gjë.

Bulevardi kryesor i Tiranës fillon te Treni dhe mbaron te Universiteti.

Këtë mënyrë krahasimi me qytetet e tyre, duhet ta përdorin të gjithë ata që shkojnë në Cërrik.

Është e vetmja mundësi që ky qytet të duket normal dhe jo aq i çuditshëm.

Në mes të kësaj rruge, tani kanë ndërtuar një orë betoni, rreth 10 metra të lartë. Për shkak të Orës që përbën monumentin e vetëm në qytet, rruga që bashkon botën jashtë Cërrikut, me pjesën e brendshme të Cërrikut, është ndërprerë.

Ora e Cërrikut, si çdo ngrehinë pa dritare, ka dy pamje. Një ballore dhe një të pasme.

Kur dielli shkon në perëndim, pjesa e pasme e Orës shërben si hije për disa burra me kanatiere.

Unë nuk kam shkuar në Cërrik asnjëherë paradite. As në mbrëmje. Dhe meqë kam shkuar vetëm pasdite nuk e di si është mëngjesi, apo nata.

Por sa herë që kam shkuar, Ora e Cërrikut ka qenë e mbetur. Ajo nuk lëviz.

Nga pjesa ballore ora është gjithmonë 19.42. Pra njerëzit që jetojnë në perëndim të qytetit kanë vetëm pasdite. Në këtë zonë në fakt bëhet xhiro, luhet domino dhe ndodhen lokalet më të shtrenjta.

Nga pjesa e pasme, ora ka ngecur në 12.52, që do të thotë se ata që jetojnë në lindje kanë vetëm drekë. Kjo duhet të jetë e vërtetë se në këtë zonë të qytetit, njerëzit mu dukën më të shëndoshë. Andej janë dhe dyqanet që shesin ushqime dhe në rrugë piqen qofte zgare.

Ata që e kanë projektuar Orën, nuk kanë bërë një shkallë të brendshme si në të gjitha ngrehinat e larta që kërkojnë mirëmbajtje.

Ndoshta ata kanë menduar se Ora e Cërrikut nuk do mbetej kurrë.

Por për fajin e projektuesve, Cërriku vuan stresin postkonsumator të të gjithë atyre, që duan të zbukurohen pa bërë llogari.

Kur blen një palë këpucë të reja, të duhen dhe një palë pantallona, pastaj pantallonat kërkojnë një bluzë në ngjyrën e tyre, pastaj bluza i do një palë syze ku të reflektojë ujërat e saj dhe natyrisht syzet e kërkojnë një model tjetër flokësh.

Me pak fjalë, çmimi i këpucëve është i barabartë me, çmimin e përbashkët të gjithë këtyre sendeve, përfshi shërbimin e berberit ose parukieres.

Kështu i ka ndodhur dhe nevojës së Cërrikut për tu zbukuruar pa plan.

Kostoja e Orës së Cërrkut është një shumatore e betonit, hekurit, akrepave dhe vinçit që duhet t’i rrotullojë këto akrepa, sa herë që Ora mbetet.

Ky vinç, nëse ai është ende aktiv, i ishte ngjitur Orës së Cërrikut për herë të fundit përpara dy vitesh.

Këtë ma tha një nga burrat me kanatjere që rrinin nën hijen e Orës./Media Ndërtimi.

 

Continue Reading

Trashëgimia

Si realizohet padia për përfitimin e pronës?

Published

on

Shkurorëzimi i bashkëshortëve apo ndarja nga jeta përpos që ka pasojë prishjen e martesës gjithashtu sjell si nevojë edhe ndarjen e pasurisë.

Trashëgimia është kalimi me ligj apo testament i personit të vdekur (trashëgimlënësit) tek një apo më shumë persona sipas rregullave të caktuara.

Objekte që mund të trashëgohen janë sendet dhe të drejtat të cilat i përkasin individëve.

Bashkëshortët dhe fëmijët qofshin këta jashtëmartesor kanë të drejta të barabarta të ndarjes së trashëgimisë.

E drejta në trashëgimi është e drejtë themelore e cila garantohet me Kushtetutën e Kosovës dhe ligjet e tjera.

Me Ligjin për trashëgimi është përcaktuar ndarje e barabartë e trashëgimisë mes anëtarëve të familjes. Në rastet kur ju pretendoni se iu është shkelur kjo e drejtë, me anë të padisë mund ta inicioni procedurën në gjykatë.

Kontestet trashëgimore sipas ligjit zhvillohen në gjykatën themelore ndërsa të dhënat e MCC tregojnë që edhe përkundër pritjeve të gjata lëndët e kësaj natyre po zgjidhen.

Databaza e të dhënave të hapura e krijuar nga Millennium Foundation Kosova – MFK, tregon se nga viti 2016-2018 gjykatat tona kishin 371 lëndë në punë, prej të cilave zgjidhën 54 raste. Prej tyre, për 25 raste është aprovuar kërkesëpadia.

Sipas statistikave, për 5 lëndë është marrë vendim për hedhje poshtë të padisë, ndërkaq 13 raste të tjera kanë përfunduar me tërheqje të padisë.

Tutje, të dhënat e MKF-së tregojnë se me marrëveshje gjyqësore dhe me hedhje poshtë të padisë për tre vite janë zgjidhur nga 5 raste.

Ndërkaq, për dy raste gjykatat në Kosovë kanë marrë vendim që të ndërpritet procedura, kurse tre lëndë janë zgjidhur në mënyrë tjetër.

Ky raport është mbështetur në të dhënat e grumbulluara nga projekti “Databaza për luftimin e narrativeve të dëmshme mbi gjyqësorin”.

Programi është përkrahur nga Fondacioni i Mijëvjeçarit në Kosovë (MFK) dhe Korporata e Sfidës së Mijëvjeçarit (MCC).

Të dhënat në raport nuk paraqesin qëndrimet e MFK dhe MCC por janë qëndrime të Rrjetit Ballkanik për Gazetari Hulumtuese./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trending