Connect with us

Aktuale

Në kujtim të arkitektëve dhe projektuesve që humbëm në vitin 2023

Published

on

Arkitekti indian Balkrishna Vithaldas Doshi ndërroi jetë më 24 janar në moshën 95-vjeçare. I përshkruar nga Architectural Digest India si arkitekti më i madh i vendit, dizajnet e njohura të Doshit përfshijnë banesën me kosto të ulët Aranya, galerinë eksperimentale Amdavad ni Gufa dhe studion e tij në Gufajarat.

Ai bashkëpunoi me Louis Kahn dhe Le Corbusier gjatë karrierës së tij prej gjashtë dekadash, duke mbikëqyrur përfundimin e disa prej projekteve kryesore të këtij të fundit në Chandigarh dhe Ahmedabad. Doshi ndërtoi gjithashtu Shkollën e Arkitekturës në Ahmedabad, një shkollë që ai bashkëthemeloi me arkitektin amerikan Bernard Kohn.

Ai u nderua me Çmimin e Arkitekturës Pritzker në 2018, i ndjekur nga Medalja e Artë RIBA në 2022.

Rafael Viñoly

Më i njohur për rrokaqiejt 432 Park Avenue dhe Walkie Talkie, arkitekti uruguaian Rafael Viñoly vdiq më 2 mars në moshën 78-vjeçare, si rezultat i një aneurizmi.

Si themelues i Rafael Viñoly Architects, i cili ka zyra në SHBA, MB, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Argjentinë, Viñoly ishte gjithashtu përgjegjës për Qendrën Kimmel për Artet Performuese në Filadelfia dhe Forumin Ndërkombëtar të Tokios.

Ai më parë bashkëthemeloi Estudio de Arquitectura Manteola-Petchersky-Sánchez Gómez-Santos-Solsona-Viñoly, e cila u bë një nga firmat më të mëdha të arkitekturës në Amerikën e Jugut.

Mary Kuant

Dizajnerja britanike e modës Mary Quant, e cila popullarizoi minifundin në vitet 1960, vdiq “në mënyrë paqësore në shtëpi” më 13 prill në moshën 93-vjeçare.

Quant nuk e shpiku fundin e shkurtër, por ajo e bëri atë një siluetë të modës që përcaktoi epokën pasi lançoi një koleksion përmes gamës së saj të veshjeve të gatshme, Ginger Group, në vitin 1963.

Ajo dizenjoi shumë të tjera mini funde për tregun masiv gjatë karrierës së saj prej dekadash dhe ishte gjithashtu pas tendencave të tjera të qëndrueshme, duke përfshirë getat shumëngjyrëshe, pulovrat me brinjë të ngushta, mushama PVC dhe silueta androgjene.

Muzeu V&A tha: “Është e pamundur të mbivlerësohet kontributi i Quant në modë.”

Raymond Moriyama

Arkitekti kanadez Raymond Moriyama, bashkëthemelues i Moriyama Teshima Architects, ndërroi jetë më 1 shtator në moshën 93-vjeçare.

Moriyama ishte pas disa prej ndërtesave më ikonike të Kanadasë, duke përfshirë Qendrën Shkencore të Ontarios në Toronto, Bibliotekën Referenciale të Torontos, Qendrën Qytetare Scarborough dhe Muzeun Kanadez të Luftës.

Ai u nderua me Medaljen e Artë RAIC nga Instituti Mbretëror Arkitekturor i Kanadasë në 1997 dhe mori Urdhrin e Kanadasë në 2009.

Ai gjithashtu luajti një rol kryesor në themelimin e Çmimit Ndërkombëtar RAIC, pasi bëri një dhuratë që lehtësoi nisjen e çmimit në 2014.

Nelda Rodger

Nelda Rodger, e cila ishte bashkëthemeluese dhe drejtore editoriale e revistës Azure për arkitekturën dhe dizajnin, vdiq më 4 janar në moshën 70-vjeçare pas një sëmundjeje të gjatë.

Rodger themeloi Azure-n e vlerësuar me çmime në 1985 me partnerin e saj, Sergio Sgaramella, dhe më vonë lançoi çmimet vjetore AZ. Nën udhëheqjen e saj, Azure u emërua revista e vitit nga Canadian National Magazine Awards në 2000.

Rodger dhe Sgaramella më vonë e transformuan Revistën Azure në Azure Media, e cila boton revistat e shtypura Azure dhe Designlines./Media Ndërtimi

Aktuale

Deodorantë, shishe uji plastike…: Çfarë nuk duhet të lini në vetura në ditët e nxehta?

Published

on

Dielli dhe nxehtësia kanë një efekt shkatërrues në disa gjëra që përdorim dhe nuk është e mençur t’i lëmë në vetura.

Duket e arsyeshme të mbani një shishe me ujë në veturën tuaj gjatë një vale të nxehtë. Megjithatë, bisfenoli A dhe ftalat në plastikë, kimikate që veprojnë si lidhës dhe e bëjnë plastikën fleksibël, po shkaktojnë shqetësim tek ekspertët që studiojnë efektet e tyre në shëndetin e njeriut. Lënia e ujit në shishe plastike në një makinë të nxehtë mund të bëjë që këto substanca të lëshohen në ujë, shkruan The Sunday Times.

Nxehtësia e madhe në vetura mund të dëmtojë bateritë e të gjitha pajisjeve që i përdorin, që nga kompjuteri, celularët… Ka edhe shishe me krem kundër diellit, të cilat nuk duhet t’i lini në diell (një paradoks interesant, apo jo?) sepse në disa raste mund të shpërthejnë. Më pas janë të gjitha spërkatjet, nga deodoranti tek llaku i flokëve. Kur temperatura arrin rreth 48 gradë Celsius, presioni në rezervuar rritet mjaftueshëm për të shkaktuar një shpërthim, thonë ekspertët. Kornizat plastike të syzeve të diellit mund të shtrembërohen dhe zbardhen, dhe lentet mund të shtrembërohen.

Disa ilaçe, si antibiotikët, duhen mbajtur në frigorifer. Ilaçet në përgjithësi nuk e tolerojnë nxehtësinë dhe disa prej tyre do të bëhen të papërdorshme pas ekspozimit ndaj temperaturave jashtëzakonisht të larta. Nëse përdorni injeksione adrenaline, dobia e tyre zhduket në automjetet e nxehta. E cila, natyrisht, është çështje jete ose vdekjeje.

Buzëkuqi do të shkrihet në temperatura të larta.

Është dokumentuar se kanaçet e gazrave mund të shpërthejnë kur ekspozohen ndaj nxehtësisë ekstreme. Edhe lëngu i portokallit mund të shpërthejë nëse lihet në makinë për një kohë të gjatë, dhe kjo do të thotë një brendshme ngjitëse…

Lënia e çakmakut të disponueshëm në makina në ditët e nxehta nuk është një ide e zgjuar. Shpërthimi i tyre mund të shkaktojë dëme të mëdha dhe madje të thyejë xhamin e përparmë./Media Ndërtimi

Continue Reading

Aktuale

Themelohet Oda e Minierave të Kosovës

Published

on

Me ceremoni të mërkurën është bërë hapja e Odës së Minierave të Kosovës që u konsiderua një hap tejet i rëndësishëm për zhvillimin ekonomik, raporton Ekonomia Online.

Themeluesi, Mentor Demi, ka thënë se kjo ceremoni është një hap shumë i rëndësishëm në drejtim të zhvillimit të industrisë së minierave në Kosovë.

Alaudin Kodra, anëtar i Bordit në Odën e Minierave të Kosovës, ka thënë se gjeologjia e Kosovës, është e pasur dhe pikërisht kjo ka qenë një nga arsyet e fillimit të tij për punuar në Kosovë.

“Ligji minerar është ligj i mrekullueshëm i cilësisë së lartë për dallim nga. Pjesa perëndimore e Kosovës është një vazhdimësi e gjeologjisë së Shqipërisë. Kosovës i duhen kompani serioze, dua të iu urojë gjithë të mirat të keni suksese”, ka thënë nder tjera Kodra.

Zëvendësministri i Industrisë, Sipërmarrjes dhe Tregtisë, Mentor Arifaj, ka thënë se kontributi i madh për të ardhur deri te hapja e Odës është për tu vlerësuar.

“Do ta luajë një rol ndërmjet një katalizatori i akterëve të shumtë dhe investitorëve potencial qoftë vendor apo ndërkombëtarë. Oda do ta luajë një rol të rëndësishëm në kuptimin e avancimit duke përfshirë njësi të ndryshme në arenën ndërkombëtare në sektorin e minierave”, ka thënë ai.

Nurten Deva, Rektor i Universitetit Isa Boletini, ka thënë se zhvillimi i industrisë minerare ka një rol të rëndësishëm në zhvillimin ekonomik.

“E përgëzojë zotëri Demin për guximin që ka ndërmarrë një hap të tillë për themelimin e një odë nga privatët. Nuk e kanë pas mbështetjen e duhur për të arritur vizionin në planet e tyre strategjike”, ka thënë Deva. Andor Lips, Drejtori jo-ekzekutiv në Western Tethyan Resources, ka thënë se Osat kanë shumë të rëndësishme si një lloj urë lidhëse në mes të investitorëve të huaj dhe institucioneve shtetërore./Media Ndërtimi

Continue Reading

Aktuale

Gjykata e Apelit anulon vendimin për ndërtimin e hidrocentralit të Poçemit në Vjosë

Published

on

Pas 10 vitesh nëpër procese gjyqsore, banorët e Mallakastrës fituan të parën betejë ligjore për çështjet mjedisore në vendin tonë. Gjykata Administrative e Apelit në Tiranë anuloi të mërkurën vendimin për ndërtimin e hidrocentralit Poçem në lumin Vjosa. Gjykata i dha të drejtë banorëve dhe organizatave mjedisore, duke konfirmuar aktvendimin e plotë të shkallës së parë dhe argumentet e tij në mbështetje të pretendimeve të paditësve.

Vendimi shënon fitoren përfundimtare të çështjes së parë mjedisore të trajtuar nga Gjykata në Shqipëri.

Beteja ligjore ka nisur në dhjetor të vitit 2016 nga EcoAlbania, EuroNatur dhe Riverwatch, së bashku me 38 banorë të fshatit Kutë në Mallakastër. Ata kundërshtuan ndërtimin e hidrocentralit të Poçemit, duke pretenduar se “procedurat e ndjekura për dhënien e kontratës koncensionare si dhe procesi i konsultimeve me publikun, ishin zhvilluar në shkelje të legjislacionit shqiptar dhe të konventave ndërkombëtare”.

Banorët dhe organizatat fituan betejën e parë në maj të 2017, kur Gjykata Administrative e Shkallës së Parë vendosi në favor të tyre.

Palët e paditura janë Ministria e Mjedisit, Agjencia Kombëtare e Mjedisit, Avokati i Shtetit (në emër të Ministrisë së Energjisë) dhe shoqëria koncesionare (Kovlu Energy), të cilat apeluan vendimin e Gjykatës Administrative të Shkallës së Parë.

Pas 8 vitesh Gjykata e Apelit ka vendosur të rrëzojë padinë e tyre dhe të lërë në fuqi vendimin e Gjykatës Administrative të Shkallës së Parë.

Ndërkohë që vijonte kjo betje ligjore, banorë dhe organizata mjedisore si EcoAlbania nisën fushatën në mbrojtje të lumit Vjosa “Të shpëtojmë zemrën blu të Evropës”.

Pas një beteje të gjatë, në Mars 2023, lumi Vjosa dhe degët e tij Drino, Bënça, Shushica dhe Kardhiqi, u shpallën Park Kombëtar duke ofruar mbrojtje ligjore edhe nga 45 hidrocentralet e planifikura për t’u ndërtuar në gjithë basenin e Vjosës.

Drejtues i Eco Albania Olsi Nika në një reagim për mediat tha se “edhe pse ky vendim vjen në një tjetër realitet, pas shpalljes së Parkut Kombëtar të Vjosës, ne e konsiderojmë si një arritje për komunitetin, aktivistët dhe avokatët e angazhuar në mbrojtjen e lumit Vjosa, të cilët e kanë ndjekur këtë çështje me rigorozitet dhe vendosmëri”.

Hidrocentrali i Poçemit, ishte aktpadia e parë e një çështjeje mjedisore në Gjykatën Administrative në Shqipëri. Ajo i hapi rrugën shumë çështjeve të tjera mjedisore të ngritura nga organizatat dhe banorët për të kërkuar të drejtën për ruajtjen e pasurive natyrore të vendit.

Avokati i çështjes Vladimir Meçi tha se vendimi përfundimtar përbën një arritje në ndërtimin e praktikës gjyqësore administrative që lidhet me te drejtën mjedisore në Shqipëri.

“E gjithë ecuria e çështjes së kundërshtimit të ndërtimit të HEC-it të Poçemit në rrugë gjyqësore, është një model pioner për të gjithë ata që kanë qenë pjesë e tij, përfshirë Organizatat, komunitetin, ne avokatët por edhe vetë gjykatën”, tha Meçi./Mediqa Ndërtimi

Continue Reading

Trending