Connect with us

Tech

NASA dhe Fabrika e Hapësirës AI zhvillojnë një strukturë hënore të printuar 3D (VIDEO)

Published

on

NASA dhe AI ​​Space Factory zhvilluan LINA (Lunar Infrastructure Asset), një post në vend të printuar në 3D për të mbrojtur astronautët dhe misionet kritike në Hënë. Projekti është pjesë e Relevant Environment Aditive Construction Technology (REACT), një bashkëpunim shumëvjeçar për të zhvilluar teknologji për ndërtimet e sipërfaqes hënore brenda kornizës kohore të Misionit Artemis: kthimi i njerëzimit në Hënë.

LINA është një hap në përpjekjen për të zgjeruar qytetërimin në satelitin natyror të Tokës dhe për ta eksploruar atë në një mënyrë të qëndrueshme që minimizon shqetësimet njerëzore.

LINA është e shtrirë nga një strukturë e vetme në një grup njësish, duke u bërë një post hënor më domethënës dhe sistematik. Me një sipërfaqe të banueshme prej 75 metrash katrorë (çdo njësi) dhe një sipërfaqe qendrore të skenës prej 90 metrash katrorë, pritet të presë astronautët e dërguar në Hënë brenda dekadës së ardhshme.

Është projektuar me një jetëgjatësi prej të paktën 50 vjetësh dhe do të mbrojë astronautët kundër rreziqeve të tilla si ngjarjet e grimcave diellore, tërmetet e hënës, ndikimet dhe kushtet kriogjenike të përjetuara gjatë natës hënore.

Struktura ndodhet në Polin Jugor Hënor, i përshkruar si “Maja e Dritës së Përjetshme”. Atje, dielli është pothuajse i gjithëpranishëm, ideal për prodhimin e energjisë diellore dhe rajonet e ulëta me hije të përhershme që besohet se përmbajnë ujë që mund të mbështesë operacionet e grumbullimit të ujit. Struktura përfshin tre njësi të veçanta që ndajnë një oborr të përbashkët dhe integron një pemë fotovoltaike për të kapur dhe korrur drejtpërdrejt energjinë diellore.

Orientimi i LINA siguron vetë-hijezim, duke shfrytëzuar në këtë mënyrë tiparet topografike në peizazhin hënor për ta mbrojtur atë nga rrezatimi vdekjeprurës diellor dhe kozmik./Media Ndërtimi.

Tech

Doku.Tech zbulon edhe emrat e tre folësve të tjerë të këtij edicioni

Published

on

Festivali më i madh i teknologjisë në Ballkan, Doku.Tech, ka zbuluar emrat e folësve që do të jenë pjesë e këtij edicioni. Bëhet fjalë për emra të njohur në fushën e teknologjisë – Shkumbin Hamiti, Sara Milenkovska dhe Ida Tin – po i bashkohen listës mbresëlënëse të këtij edicioni. Festivali, në fillim të këtij muaji pati bërë të ditur emrin e folësit të parë, Mikko Hyppönen, ekspertit të sigurisë kibernetike.

Ky edicioni i Doku.Tech do të bëjë bashkë folës që njihen për vizionin e tyre dhe kontributin në fushat përkatëse. Folësit do të flasin për trendët më të fundit sa i përket teknologjisë, inovacionit, sigurisë kibernetike e përfaqësimit gjinor në botën virtuale. Shkumbin Hamiti, Sara Milenkovska dhe Ida Tin janë tre folësit e tjerë, emrat e të cilëve bëhen të ditur pas Mikko Hyppönen, ekspertit të sigurisë kibernetike. Me zbulimin e këtyre folëse, Doku.Tech bënë të ditur listën e plotë të folësve të sivjetmë.

Shkumbin Hamiti, ka 26 vite që është pjesë e kompanisë Nokia dhe ishte pjesë e disa prej zhvillimeve më të rëndësishme brenda industrisë së telefonisë mobile. Ai ka mbajtur pozita të rëndësishme dhe njihet si autorë i 12 shpikjeve dhe dhjetëra hulumtimeve. Aktualisht është drejtuesi i njësisë së biznesit të Platformës së Nokia-së për Monetizim të Rrjetit. Hamiti u lind në Prishtinë dhe vazhdoi studimet në Zagreb e më pas në Bangkok. Në Finlandë u zhvendos në vitin 1996 dhe atje jeton edhe sot.

E Sara Milenkovska është një hulumtuese, feministe dhe bashkëthemeluese e “Stella Network” që si fokus ka barazinë gjinore. Puna e saj përqendrohet në pabarazinë sistematike, duke eksploruar ndërseksionalitetin, kundërshtimin e lëvizjeve anti-gjinore dhe amplifikimin e zërave të grupeve të margjinalizuara, veçanërisht përballë dhunës gjinore në sferën digjitale. Si menaxhuese e “Stella Network” ajo ka realizuar iniciativa të ndryshme përmes të cilave u ka ofruar trajnim dhe mbështetje gratve dhe vajzave.

Kurse Ida Tin është bashkëthemeluese dhe drejtore e “Clue”, aplikacionit për gra që ka mbi 10 milion përdorues aktiv në më shumë se 190 vende. Ida nisi përdorimin e termit “Femtech” në vitin 2026. Për momentin është duke punuar në librin e saj të ri që ka të bëjë pikërisht me këtë term: Gruan në Teknologji. Për punën e saj kanë shkruar mediume me nam si “New York Times”, Revista “New York”, “Forbes”, “Der Spiegel” dhe “Le Figaro”. Ajo po ashtu ka qenë folëse edhe në konferencat e njohura si “TechCrunch Disrupt” në San Francisco, “Le Web” në Paris e shumë të tjera.

Në anën tjetër, Mikko Hyppönen, një nga ekspertët me më nam në botë sa i përket sigurisë kibernetike, ishte folësi i parë i konfirmuar nga Festivali. Hyppönen punon për “WithSecure” në Finlandë si zyrtari kryesor i hulumtimeve. Fjalimi i tij në TED Talk është shikuar nga 2 milion njerëz dhe është përkthyer në 40 gjuhë. Shkrimet e tij janë publikuar në “New York Times” e “Wired and Scientific American”. Ai po ashtu ka ligjëruar në universitet si “Oxford”, “Stanford” dhe “Cambridge”. Është në mesin e 50 personave më të rëndësishëm në botë sipas “PC World” dhe në mesin e 100 mendimtarëve më të rëndësishëm sipas “FP Global”./Media Ndërtimi

Continue Reading

Tech

Prishtina nikoqire e kampit rajonal për Inteligjencë Artificiale “AI Startup”

Published

on

Innovation Centre Kosovo (ICK) në bashkëpunim me kompanitë dhe institucionet prestigjoze amerikane Special Competitice Studies Project -SCSP, Plug and Play dhe Programin Compete të USAID Kosovo, po e sjellin edicionin e parë të “AI Startup” – kampit rajonal për inteligjencë artificiale, në Prishtinë, nga data 27 deri më 31 Maj.

Top ekspertë global të Inteligjencës Artificiale dhe liderë të industrisë do ti bashkohen mbi 30 bizneseve inovative nga i tërë Ballkani Perendimor, në edicionin e parë të kampit rajonal për AI, i cili do të mbahet në hapësirat e Innovation Centre Kosovo në fund të muajit Maj.

Përgjatë 5 ditëve, kampi do të ofrojë punëtori profesionale për kompanitë që kanë synim rritjen dhe investimet në aplikimin apo zhvillimin e AI, zbatimin e inteligjencës artificiale në proceset e brendshme të kompanive, sigurinë e të dhënave dhe të drejtat pronësore, bashkëveprimin ndërmjet tech kompanive nga Ballkani Perendimor, dhe qasjen në një numër të madh të investitorëve, përfshirë gjigantin global “Plug and Play”.

Përveç sesioneve të mbyllura për publik, ICK dhe partnerët janë duke punuar në organizimin e ngjarjeve të hapura për komunitetin, të cilat do të organizohen gjatë javës së 27 Majit. Informatat do të publikohen së shpejti në kanalet zyrtare të ICK-së.

Disa nga ekspertët global të cilët do të zbarkojnë në Prishtinë, përfshijnë Dr. Philipp Gneiting (Open Innovation Partner, Plug and Play) dhe ish-udhëheqës i Inovacionit në Mercedes-Benz, Robin Pilling, themeluesin e DAVINCE (Unleashing AI-powered entrepreneurs), Visar Berisha, profesor dhe shkencëtar/ndërmarrës në Arizona State University, Sophia Zhu, ish-menaxhere në kompaninë prestigjoze Unilever, tashmë Konsulente për Strategji dhe Inovacion në Plung and Play, Despoina Dimitrakopoulou, eksperte e IP (pronësisë intelektuale) për korporata, dhe drejtorin e Plug and Play për CEE, Uranik Begu.

Kjo ngjarje e madhe vjen në prag të 12 vjetorit të themelimit të Innovation Centre Kosovo, ndër qendrat lidere në rajon për zhvillimin e ndërmarrësisë, bizneseve startup, teknologjisë së informacionit dhe komunikimit, shtytjen e talentëve dhe aftësimin e të rinjve në epokën digjitale./Media Ndërtimi

Continue Reading

Tech

Apple pritet ta prezantojë iPhone 17 Slim

Published

on

Edhe pse jemi ende në pritje të ardhjes së serisë iPhone 16 të celularëve të Apple, tashmë po qarkullojnë thashetheme për pajisjet që do të shfaqen vitin e ardhshëm.

Analisti Jeff Pu pohon se seria e iPhone 17 do të sjellë një dizajn të rifreskuar. iPhone 17 i ardhshëm thuhet se do të përdorë një ekran 6.1 inç, iPhone 17 Pro do të ketë një panel 6.3 inç, ndërsa një ekran 6.9 inç është rezervuar për Pro Max. Është interesante se iPhone 17 Plus nuk do ta ketë këtë emër, por do të quhet iPhone 17 Slim dhe do të ketë një ekran 6.6 inç.

Kjo sugjeron se mund të jetë më i vogli nga katër modelet e përmendura, i cili mund të konsiderohet një pikë unike e shitjes. Pu pretendon se iPhone 17, 17 Slim dhe 17 Pro do të kenë korniza alumini, ndërsa Pro Max do të marrë një kornizë titani. Dizajni i të katër modeleve do të jetë “më kompleks” në një farë mënyre, raporton Telegrafi.

I njëjti burim pretendon se iPhone 17 dhe iPhone 17 Slim do të mundësohen nga një procesor A18 ose A19 i çiftuar me 8 GB RAM, ndërsa Pro dhe Pro Max do të përdorin një procesor A19 Pro dhe 12 GB RAM. Për krahasim, iPhone 15 dhe iPhone 15 Plus kanë 6 GB RAM, dhe 15 Pro dhe Pro Max kanë 8 GB. Kur bëhet fjalë për serinë iPhone 16, pritet vetëm 8 GB RAM, por modelet e iPhone 17 Pro do të “kalojnë” në 12 GB.

Të katër modelet nga seria iPhone 17 do të kenë një kamerë selfie 24 MP, ndërsa modelet aktuale përdorin një kamerë 12 MP.

iPhone 17 Pro Max thuhet se do të ketë një Dynamic Islands, ndërsa tre modelet e tjera do të ruajnë dizajnin aktual. Duket se Pro Max do të pozicionohet si modeli hiper premium i Apple vitin e ardhshëm./Media Ndërtimi

Continue Reading

Trending