Connect with us

Infrastrukturë

Kosova dhe Shqipëria kanë themeluar kompani të përbashkët në Bursën e Energjisë Elektrike

Published

on

Shqipëria dhe Kosova janë ndër vendet e para të prekura nga rritjetet e çmimeve të energjisë. Bashkëpunimi i dy vendeve konsiderohet si çelësi për të përballuar krizën e çmimeve të energjisë elektrike e cila i shtohet çështjes së pavarësisë energjetike, duke vazhduar drejt zhvillimit te qëndrueshëm, me cilësi të lartë dhe kosto sa më të ulët për konsumatorin.

Në një raport të publikuar rreth “Bashkëpunimit Kosovë-Shqipëri në fushën e energjisë: si të përfitohet më shumë nga komplementariteti?”, shkruan se të dyja vende kanë themeluar si shoqëri aksionare të përbashkët Bursën Shqiptare të Energjisë Elektrike (ALPEX) në pronësi të operatorëve të sistemit të transmetimit  ku do të operojë në tregjet e ditës përpara dhe brenda ditës si në Shqipëri ashtu edhe në Kosovë, duke treguar modelin unik evropian.

Gjithashtu të dy vendet kanë themeluar tregun e përbashkët të energjisë dhe janë dakorduar për bashkëpunim në përmbushjen e nevojave te balancimit të energjisë.

“Bashkëpunimi duhet të pasurohet dhe avancohet duke i realizuar marrëveshjet e bashkëpunimit lidhur me tregun e përbashkët energjetikë, funksionalizimin e Bursës Energjetike ALPEX, planifikimin e balancimeve të nevojave dhe të përmbushjes së tyre”, shkruan në raportin e publikuar nga Instituti Riinvest.

Sistemet energjetike të Kosovës dhe Shqipërisë kanë nevojë që të rrisin qëndrueshmërinë, feksibilitetin dhe sigurinë e furnizimit. Aktualisht përpos infrastrukturës dhe infrastruktura legale e cila kishte marrëveshjet midis dy qeverive  nuk ka projekte të përbashkëta të gjenerimit të energjisë elektrikë me investime publike dhe private.

Kosova ka një dominim të prodhimit nga linjitit, po ashtu është në një pozicion më thelbësor se Shqipëria lidhur me kalimin e rrjeteve ndërkombëtare, të pa shfrytëzuar sa duhet lidhur me elektricitetin apo edhe pa ndërlidhur me gazsjellësit ndërkombëtarë.

Shqipëria mundë të bashkëpunojë me Kosovën për prodhimin e gazit dhe kimizimin e thëngjillit për zhvillimet teknologjike, ku me një investim të përbashkët mund ti rivitalizojmë blloqet e temocentralave.

“Të dy vendet mund të bashkëpunojnë lidhur me shfrytëzimin e potencialeve të linjitit në Kosovë për prodhim të gazit dhe kimizimin e thëngjillit në pajtim me zhvillimet teknologjike e kërkesat e Agjendës së Gjelbër. Një projekt i investimeve të përbashkëta mund te jetë edhe rivitalzimin e blloqeve ekzistuese të termocentraleve të TC “Kosovës A” për një periudhë 15-20 vite të tranzicionit energjetik”, shkruan tutje në këtë raport.

Shumë shpejt, pritet që Bursa Shqiptare ALPEX, do të jetë likuide dhe për kompanitë publike pjesë të bursave rajonale, duke përfshirë opsionet e bashkimit me rajonin, dhe vendet e BE-se si Italia dhe Greqia. Kjo do të bëjë që energjia elektrike të ndjekë sinjalin e çmimeve, në një treg referencial shumë më të gjerë dhe të besueshëm.

Në propozim-projektin e Strategjisë së Kosovës për periudhën 2022-2031, është theksuar rëndësia e bashkëpunimit lidhur me integrimin e tregut që do bëhet në vitin 2023, si dhe funksionalizimit të plotë të bursës ALPEX.

Sa i përket investimeve të përbashkëta, është theksuar se do të investohet në termocentralet me gaz natyror, lidhur me opsionin e shfrytëzimit të infrastrukturës së gazit të planifikuar në Shqipëri.

Më herët po ashtu është finalizuar krijimi i bllokut të përbashkët të balancimit të dy zonave rregulluese Shqipëri-Kosovë. Ku u realizua përmes një angazhimi të madh me ndihmën e ENTSO-E duke tejkaluar kundërshtitë e Serbisë./Media Ndërtimi.

 

Infrastrukturë

Komuna e Prizrenit harton projektin për rrugën “Shaip Spahiu” pa konsultime

Published

on

Praktika e hartimit të projekteve për intervenime në hapësirat publike të qytetit, pa zhvillimin e konsultave me të gjithë hisedarët, që prej fazave të hershme, po vazhdon që të aplikohet nga Komuna e Prizrenit. Shembulli i fundit është projekti për rrugën “Shaip Spahiu” i prezantuar së fundmi para numrit të vogël të banorëve dhe bizneseve të kësaj rruge.

“EC Ma Ndryshe” prej shumë vitesh kërkon nga organet komunale që ta ndryshojnë këtë qasje, dhe të aplikojnë gjithëpërfshirjen në planifikim, sidomos të hapësirave publike, pasi që ato shfrytëzohen nga grupet e ndryshme të komunitetit. Mos përfshirja e të gjithë hisedarëve në planifikim po rezulton me projekte që nuk po kanë qëndrueshmëri.

EC përsërit thirrjen ndaj organeve komunale të Prizrenit që pjesëmarrjen publike ta shohin si proces gjatë të cilit qytetarët përfshihen në vendimmarrje, në identifikimin e problemeve si dhe mundësive për zhvillim. Përfshirja e publikut në planifikim kontribuon në ndërtimin e zgjidhjeve zhvillimore më të qëndrueshme dhe të adaptueshme për interesat e hisedarëve të ndryshëm. Gjithashtu ky proces fuqizon demokracinë lokale, besimin në institucione publike, ndjenjën e përkatësisë dhe pronësisë për hapësirat publike, si dhe fuqizon komunitetin dhe qytetarinë aktive. Prandaj, EC rekomandon Komunën e Prizrenit që ta ndryshojë qasjen dhe projektet për intervenime në hapësirat publike ti hartojë në konsultim që prej fazave të hershme me të gjithë hisedarët./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Infrastrukturë

Kryeministri Rama publikon pamje nga punimet për zgjerimin e aksit Elbasan-Qafë Thanë

Published

on

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama e ka nisur ditën duke publikuar pamje nga kantieri për zgjerimin e rrugës Elbasan-Qafë Thanë.

Në një postim në Facebook ai shkruan se ky projekt si pjesë e korridorit të 8-të, do të shkurtojë distancat dhe do të kthehet në një rrugë interurbane me katër korsi.

“Mirëmëngjes dhe nga kantieri për zgjerimin e rrugës Elbasan-Qafë Thanë, ku aktualisht po ndërtohet nënkalimi dhe ura automobilistike, një projekt që do të shkurtojë distancat dhe do të kthehet në një rrugë interurbane me katër korsi, si pjesë e korridorit të 8-të, tanimë i përfshirë në rrjetin europian, ju uroj një ditë të mbarë”, shkruan Rama.

Puna për projektin e korridorit 8 erdhi pas marrëveshjes tripalëshe mes Shqipërisë, Bullgarisë dhe Maqedonisë së Veriut, më shumë se 2 vite më parë./Media Ndërtimi

Continue Reading

Infrastrukturë

Në Zvicër zbulohet një lloj i ri i materialit termoizolues me bazë bimore

Published

on

Një organizatë hulumtuese zvicerane ka zhvilluar një lloj të ri materiali termoizolues që vepron gjithashtu si një lavaman karboni.

Materiali, i njohur si “biochar”, është bërë nga lëndë të para me bazë bimore ose produkte të mbeturinave dhe krijohet përmes një procesi të veçantë trajtimi termik.

Ai u zhvillua nga Empa, laboratori federal zviceran për shkencën dhe teknologjinë e materialeve.

Biochar vepron si një lavaman karboni, duke lidhur përgjithmonë CO2, por mund të përdoret gjithashtu në bujqësi për të rritur pjellorinë e tokës pas prishjes së ndërtesave.

Sektori i ndërtimit përbën 40% të konsumit të energjisë, 30% të emetimeve të gazeve serrë dhe 36% të mbetjeve të gjeneruara në BE, llogarit Empa.

Raportohet se ky material ka potencial të madh për të reduktuar gjurmën ekologjike të ndërtesave me materiale lidhëse afatgjatë të CO2./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trending