Connect with us

Infrastrukturë

‘Investime strategjike’: Resortet kërcënojnë zonat e mbrojtura në bregdetin shqiptar

Published

on

Ekspertë dhe aktivistë mjedisorë ngrenë këmbana alarmi për resortet e miratuara nga qeveria si investime strategjike brenda zonave të mbrojtura natyrore dhe me potencial arkeologjik, duke kërcënuar ekosistemin dhe zhvillimin e qëndrueshëm të turizmit.

Në skajin më jugor të Shqipërisë, në Kepin e Stillos, mund të shkohet ose në një rrugë këmbësorësh që nis nga fusha e Vrinës, që shtrihet poshtë qytetit antik të Butrintit, ose nëpërmjet detit në një rrugëtim që zgjat pak më shumë se 1 orë me motorskaf.

Ishujt e vegjël dhe plazhet që e rrethojnë këtë masiv shkëmbor mbeten një nga oazet e fundit të pazhvilluara në bregdetin shqiptar, shkruan BIRN.

Por qetësia e këtij peizazhi natyror të mbrojtur shumë shpejt mund të prishet, pasi Komiteti i Investimeve Strategjike i dha dritën jeshile më 4 shkurt 2021, ndërtimit të një kompleksi turistik me 636 vila, struktura akomoduese turistike dhe ambiente shërbimi.

Projekti “Jonian Heaven” e ka gjurmën brenda Parkut Kombëtar të Butrintit në një zonë “Ramsar”, pasi konsiderohet si ligatinë e rëndësisë ndërkombëtare.

Megjithë argumentet kundër të Agjencisë Kombëtare të Zonave të Mbrojtura, AKMZ, ky projekt zhvillimor ka marrë statusin “projekt me potencial strategjik” nga komiteti i drejtuar nga kryeministri Edi Rama.Projekti ‘Jonian Heaven’ nuk është i vetmi vendim i Komitetit të Investimeve Strategjike, KIS, për të cilin AKZM ka ngritur shqetësime.

Nga 17 projekte të miratuara si investime strategjike gjatë vitit 2021, katër gjenden brenda ose afër zonave të mbrojtura natyrore.

Sipas ekspertëve, këto projekte rrezikojnë të sjellin dëmtim pa kthim të pasurive natyrore kombëtare dhe ndërkombëtare, duke kërcënuar speciet e rralla që i popullojnë ato nën presionin e zhvillimit urban.

“Të ndërtosh një fshat turistik apo një qytet të ri është krejtësisht në kundërshtim me të gjitha rregullat e mbrojtjes së natyrës,” tha Taulant Bino, drejtues i Shoqatës Ornitologjike Shqiptare (AOS).Përveç ekosistemit të pasur, zona e Parkut Kombëtar të Butrintit ka edhe potencial arkeologjik.

“Në rastin e zonës që diskutohet, përveç parashikimeve e kufizimeve të mundshme të aspektit natyror duhet patur një vëmendje e veçantë për aspektin kulturor,” tha arkeologu Olsi Lafe.Projekti “Jonian Heaven” do të zhvillohet nga kompania “JH Group” – ku 85 përqind e aksioneve zotërohet nga biznesmeni Arben Taipi, aksioner dhe ish-administrator i platformës televizive numerike ‘Digitalb’.

“Të ndërtosh një fshat turistik apo një qytet të ri është krejtësisht në kundërshtim me të gjitha rregullat e mbrojtjes së natyrës,” tha Taulant Bino, drejtues i Shoqatës Ornitologjike Shqiptare (AOS).Përveç ekosistemit të pasur, zona e Parkut Kombëtar të Butrintit ka edhe potencial arkeologjik.“Në rastin e zonës që diskutohet, përveç parashikimeve e kufizimeve të mundshme të aspektit natyror duhet patur një vëmendje e veçantë për aspektin kulturor,” tha arkeologu Olsi Lafe.

Projekti “Jonian Heaven” do të zhvillohet nga kompania “JH Group” – ku 85 përqind e aksioneve zotërohet nga biznesmeni Arben Taipi, aksioner dhe ish-administrator i platformës televizive numerike ‘Digitalb’.

Përfaqësuesi ligjor i ‘Jonian Heaven’ Group, Indrit Bakalli i tha BIRN në një përgjigje me shkrim se siç kërkohet nga ligji, kompania ka dorëzuar të gjithë dokumentacionin dhe projektin e hartuar nga një studio ndërkombëtare si dhe do të realizojë vlerësimin për shtresëzimin arkeologjik, ndikimin mjedisor dhe social ekonomik, përpara se të merret një vendim përfundimtar.

“Projekti ka në bazë të tij përdorimin e teknologjisë ekologjike në mbrojtje të mjedisit si dhe hapjen e 819 vendeve të reja të punës, me qëllim parësor vitalizimin socio-ekonomik të zonës,” tha Bakalli.

I pyetur nga BIRN, drejtori i Agjencisë për Media dhe Informim, Endri Fuga tha se Komiteti i Investimeve Strategjike ka marrë parasysh në vendimarrjen e vet realitetin e ri pas rifreskimit të hartave të zonave të mbrojtura, çka sipas tij është vendosur si kusht paraprak për lejet e mëtejshme të zhvillimit.

“Disa prej projekteve që ju listoni në pyetjen tuaj nuk prekin monumentet e mbrojtura, disa projekte të tjera janë lënë pezull në vendimarrje deri në sqarimin e plotë të impaktit të tyre,” tha Fuga./Media Ndërtimi.

Infrastrukturë

Dorëzohet padi kundër “NPB-së, Made Group Construction, Arkos dhe Madekos”

Published

on

Grupi i asamblistëve të Lëvizjes Vetëvendosje të Komunës së Prishtinës, të hënën në Gjykatën Themelore në Prishtinë kanë dorëzuar padi për anulimin e kontratës “Kontratë për ndërtimin e objektit të përbashkët banesorë afarist” dhe kërkesë për masë sigurie.

Sipas padisë të siguruar nga “Betimi për Drejtësi”, në cilësi të të paditurve janë Ndërmarrje Publike Banesore NPB Sh.P.K, Made Group Construction Sh.P.K, Arkos Sh.P.K dhe Madekos Sh.P.K.

Përfaqësuesi i grupit të paditësve, Arianit Beqiri, tha se kjo padi vjen pas një viti e gjysmë përpjekjesh dhe adresimi nga ana e tyre e skandalit më të madh të prodhuar ndonjëherë nga ndonjë Komunë dhe ndërmarrje lokale në Republikën e Kosovës, raporton “Betimi për Drejtësi”.

Sipas tij, një gjë të tillë ata kishin provuar që ta diskutojnë edhe në mbledhjen e fundit të Kuvendit Komunal por që sipas tij, kjo gjë u refuzua nga pushteti lokal.

“Bëhet fjalë për mbi 17 mijë m2 në pronë publike në mes të kryeqytetit, në një nga zonat më të mira, të cilën po duan ta tjetërsojnë pronësinë nga publike në private dhe në emër gjoja të bashkëpunimit të projekteve të ndërmarrjes banesore, në fakt po synohet përfitimi i paligjshëm pasuror nga prona e përbashkët publike e qytetarëve të Prishtinës”, tha Beqiri.

Ai shtoi se projekti në fjalë që është i llogaritur si objekt afarist e banesorë së bashku me pronën publike që do të shfrytëzohet e kalon vlerën e 120 milion eurove.

“Prandaj ne sot kërkojmë edhe nga kjo gjykatë që të anulohet kjo kontratë me titull “Kontratë për ndërtimin e objektit të përbashkët banesorë afarist dhe që të paditurit Made Group Construction Sh.P.K, Arkos Sh.P.K dhe Madekos Sh.P.K, ti lirojnë njerëzit, sendet dhe objektet në afatin prej 15 ditësh dhe të njëjtit të i’a dorëzojnë NPB-së”, tha Beqiri.

 

Continue Reading

Infrastrukturë

Kush janë kontraktorët më të mëdhenj të ndërtimit në botë?

Published

on

Numri i fundit i revistës International Construction ka zbuluar se shitjet për 200 kontraktorët më të mëdhenj në botë kanë arritur një shifër rekord prej 1.968 trilion dollarë, shifra më e lartë e regjistruar ndonjëherë në tryezë.

Shitjet totale për kontraktorët në ICON 200, një renditje ekskluzive e 200 kontraktorëve më të mëdhenj në botë sipas shitjeve, ishin kaq të larta për shkak të rritjes në pothuajse të gjitha tregjet kryesore në vitin 2021 pasi vendet dolën nga pandemia Covid-19.

Shifra totale e shitjeve në ICON 200 të mëparshme ishte 1.746 trilion dollarë.

Kontraktorët më të mëdhenj të ndërtimit në botë janë:

  1. Ndërtimi dhe Inxhinieri Shtetërore e Kinës (CSCEC) 290 miliardë dollarë amerikanë
  2. China Railway Group 166 miliardë dollarë amerikanë
  3. Korporata e Ndërtimit të Hekurudhave të Kinës 157 miliardë dollarë
  4. Ndërtimi i komunikimeve në Kinë 105 miliardë dollarë
  5. Korporata Metalurgjike e Kinës (MCC) 77 miliardë dollarë amerikanë
  6. Vinci 58 miliardë dollarë
  7. Divizionet e Ndërtimit Bouygues 44 miliardë dollarë
  8. Shanghai Construction Group 43 miliardë dollarë amerikanë
  9. ACS 32 miliardë dollarë amerikanë
  10. D R Horton 27 miliardë dollarë amerikanë

Industria kineze e ndërtimit

Shitjet u ngadalësuan në Kinë në vitin 2021 krahasuar me vitin 2020, por ato ishin ende në një nivel të mirë dhe kontraktorët me bazë kineze ende përfitonin nga puna në mbarë botën, e cila u mundësua përmes Iniciativës Brez dhe Rrugë. Shitjet për kontraktorët kinezë u rritën nga 697 miliardë dollarë në 866 miliardë dollarë – kjo është e barabartë me 44% të shumës totale të gjeneruar. Kontraktorët kinezë mund të kenë nxitur edhe një herë rritjen e tabelës, por sigurisht që ajo ishte më e përhapur se në të kaluarën.

Kontraktorët me bazë në SHBA panë rritjen e shitjeve të tyre totale nga 226 miliardë dollarë vitin e kaluar në 246 miliardë dollarë.

Në të vërtetë, disa nga lëvizjet e mëdha në tavolinë ishin nga kontraktorët amerikanë që punojnë në sektorin e ndërtimit të shtëpive.

Ndërsa kërkesa për shtëpi është rritur në pjesën më të madhe të botës, sektori shënoi rritje veçanërisht të fortë në SHBA. Nga 33 kontraktorët me bazë në SHBA në listë, më shumë se gjysma panë pozicionet e tyre në rritje – disa në mënyrë të konsiderueshme.

Japonia është një treg jashtëzakonisht i qëndrueshëm për ndërtimin me një rritje ose ulje prej disa përqind që është një ndryshim i madh dhe kështu nuk është çudi që kontraktorët japonezë përbëjnë pothuajse të njëjtën përqindje si vitin e kaluar, nga 10.6% në 9.4% – ende Kontributi i tretë më i madh i çdo vendi, pas Kinës dhe SHBA-së.

Continue Reading

Infrastrukturë

A është i mundur ndërtimi i megaqytetit linear NEOM në shkretëtirë?

Published

on

Imazhet vezulluese të qytetit të parashikuar saudit NEOM, të shpërndara publikisht në fund të korrikut, qarkulluan shpejt nëpër platforma të ndryshme të mediave sociale.

Shumë komentuan ngjashmërinë formale dhe vizuale që vizioni megaloman ka me një sërë precedentësh të qytetit linear në historinë e arkitekturës, nga propozimi i Michael Graves dhe Peter Eisenman për një Nju Xhersi linear në 1965; te teza famëkeqe e diplomimit të Rem Koolhaas, “Eksodi, ose të burgosurit vullnetarë të arkitekturës” nga viti 1972; ose, më e dukshme, ndaj kritikës së fundit të viteve 1960 të Superstudio në formën e Monumentit të Vazhdueshëm.

Grumbullimi i imazheve dhe videove që i japin formë arkitekturore çmendurisë më të fundit të Mohammed Bin-Salman, bëjnë më shumë se sa të ngjallin një sërë fantazish dhe propozimesh arkitekturore.

Përkundrazi, në mënyrë ironike ata tregojnë pikërisht një mospërfillje të historisë së arkitekturës dhe sjellin në mendje vëzhgimin e Karl Marksit mbi përsëritjen e ngjarjeve botërore: “Për herë të parë si tragjedi dhe përsëri si farsë”.

Në të vërtetë, spektakli i pasqyruar 170 kilometra i gjatë, 500 metra i lartë dhe 200 metra i gjerë i një qyteti, i cili në një farë mënyre supozohet të jetë i qëndrueshëm dhe nuk lëshon karbon, i jep veten pothuajse shumë lehtësisht kritikave, si dhe vëzhgimi se pjesa më e madhe e kulturës së pasluftës dhe Luftës së Ftohtë po përjeton një ringjallje të çuditshme vitet e fundit.

Për të mos u shpërfillur, këto vëzhgime tregojnë për natyrën e natyrshme – dhe kufijtë – e imagjinatës njerëzore dhe vështirësinë për të dalë përtej disa paradigmave të kulturës dhe përparimit.

E megjithatë, të shpërfillësh NEOM-in si thjesht fantazi megalomane të një sundimtari autoritar, do të përsëriste, në një farë mase, vëzhgimin e Marksit, këtë herë nga ana e kritikut.

Sido që të jetë, NEOM, pikërisht për shkak të guximit të tij, ofron një mësim të vlefshëm jo vetëm për arkitektët dhe historianët e arkitekturës, por për këdo që shqetësohet për të ardhmen e njerëzimit ndërsa përballemi me krizën klimatike.

Për të mos hequr dorë nga ekzekutimi i tij i mundshëm – ose realizimi disi tragjik se një pjesë e dizajnit i është dhënë fituesit të çmimit Pritzker, të dikurshëm shkelës të rregullave, i kthyer në tekniko-pozitivist, Thom Mayne nga Morphosis – imazhet e NEOM, kur merren seriozisht, dhe si hap i parë drejt realizimit, zbuloni jo të ardhmen e njerëzimit, por gjendjen aktuale të luftës sonë për të imagjinuar një të ardhme fare.

Edhe një herë, NEOM nuk duhet të shkarkohet ose kritikohet për atë që ofron – ose nuk ofron – por për atë që zbulon oferta.

Është paaftësia e demokracive liberale perëndimore për t’u mobilizuar përballë një krize që ato jo vetëm e kanë shkaktuar dhe përkeqësuar, por që tani kërcënon idealet e tyre, domethënë tona, përparimtare dhe liberale.

Megjithatë, kjo nuk është një thirrje për një qeveri shtypëse botërore që do ta trajtonte krizën klimatike me forcë të plotë.

Përkundrazi, është një njohje, e ofruar pa dashje nga njerëz si NEOM, se ne jetojmë në një realitet dikotomik në të cilin regjimet autoritare mund të mobilizojnë “ekspertët” perëndimorë, njohurinë dhe kapitalin në shërbim të një zgjidhjeje të supozuar madhështore dhe novatore, ndërkohë që vendet demokratike janë të zënë me debatin se çfarë duhet bërë.

Kështu, NEOM mund të shihet më së miri jo si një propozim, por më tepër si një alegori beniaminiane: një pasqyrë e madhe në të cilën shkretëtira nga e cila jemi të rrethuar shndërrohet në një imazh pa substancë; një vizion vezullues i së ardhmes përmes të cilit rrënojat e së tashmes shihen më qartë se më parë.

Eliyahu Keller është një arkitekt dhe historian i arkitekturës dhe anëtar themelues i fakultetit të Shkollës së Arkitekturës Negev në Izrael. Ai mban titullin Ph.D. në Histori, Teori dhe Kritikë të Arkitekturës nga MIT, ku ai hetoi ndikimin e kulturës apokaliptike bërthamore në përfaqësimin spekulativ arkitekturor në SHBA të Luftës së Ftohtë.

Continue Reading

Trending