Connect with us

Featured

FT: Mungesë çeliku, druri, betoni dhe bakri: Sektori i ndërtimit ‘do të rrëmbejë’ goxha para

Published

on

Drejtuesit e industrisë së ndërtimit në të gjithë Evropën kanë paralajmëruar se rritja e “rrezikshme” e çmimeve dhe mungesa e shumë materialeve të ndërtimit rrezikojnë të minojnë programin kryesor të BE-së për 800 miliardë stimuj ekonomikë.

Sektori i ndërtimit i BE gjeneron pothuajse 10 përqind të prodhimit ekonomik të bllokut dhe projektet e mëdha të infrastrukturës përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të fondit të rimëkëmbjes së Brukselit, i cili do të shpërndajë grante dhe kredi për të rindërtuar ekonomitë e vendeve anëtare pas pandemisë Covid-19.

Por çmimet e materialeve të ndërtimit nga çeliku dhe druri te betoni dhe bakri kanë filluar të rriten ndjeshëm javët e fundit pasi reagimi ekonomik si në Evropë dhe gjetkë, përfshirë SHBA dhe Kina, shkakton një bum ndërtimi.

Sipas Federatës Evropiane të Industrisë së Ndërtimit (FIEC), çmimet e bitumit janë rritur 15 përqind në vetëm tre muaj, çmimet e çimentos u rritën 10 përqind në një muaj të vetëm dhe çmimet e drurit u rritën mbi 20 përqind.

Projektet publike të infrastrukturës zakonisht vendosin ndëshkime për ndërtuesit për vonesat, ndërsa kontraktorët shpesh duhet të mbajnë koston e rritjeve të papritura të çmimeve.

Domenico Campogrande, drejtori i përgjithshëm i FIEC, paralajmëroi se çmimi rritet dhe vonesat shtesë rrezikojnë të zbehin ndikimin e fondeve të BE.

“Rreziku është që ne kemi këtë plan të madh të rimëkëmbjes së BE por nëse 30 deri në 40 përqind e këtyre fondeve zhyten në instrumente shtesë financiarë për të mbuluar çmime më të larta, do të ishte një marrëzi e vërtetë pasi nuk do të hyjë në ekonominë reale”, tha ai.

Në një letër të fundit për Komisionin Evropian, FIEC shprehu “alarm” për rritjen e çmimeve dhe mungesat e materialeve, duke përfshirë një më shumë se dyfishimin e çmimit italian të shufrave të çelikut të përdorur për të bërë beton të armuar në katër muaj deri në mars.

“Ky fenomen po rrezikon kontributin e sektorit të ndërtimit në rimëkëmbjen ekonomike dhe po kërcënon ndikimin e mundshëm të programeve evropiane të rimëkëmbjes”, tha ajo.

Në Itali, përfituesi më i madh i mjeteve monetare stimuluese nga Brukseli, qeveria po planifikon të shpenzojë më shumë se 100 miliardë euro nga fondet e saj të BE për ndërtimin e infrastrukturës së re gjatë pesë viteve të ardhshme. Por sektori i ndërtimit ka paralajmëruar zyrtarët se do të luftojë për t’u përballur me sfidën pa reforma të mëdha.

“Ne po përballemi me mungesa të shumë materialeve themelore për ndërtim dhe kjo është shumë e rrezikshme pasi Italia po goditet më shumë se pjesa tjetër e Evropës,” tha Flavio Monosilio, drejtor kërkimi në ANCE, shoqata e ndërmarrjeve italiane të ndërtimit. “Kjo krizë është në zemër të planit të ri të rimëkëmbjes së BE.”

Drejtuesit e ndërtimit fajësojnë disa faktorë për pengesat, përfshirë përfshirjen e shpejtë të kërkesës që ka tejkaluar furnizimin me materiale në shumë vende, si dhe përçarjen e lidhur me pandeminë në zinxhirët e furnizimit dhe tensionet e vazhdueshme tregtare.

Disa materiale janë goditur nga probleme shtesë të tilla si një infektim i brumbujve të lëvores që ka goditur prodhimin e drurit, dhe vonesat në rishpërndarjen e çelikut të papërdorur.

Thomas Birtel, shefi ekzekutiv i grupit austriak të ndërtimit Strabag, tha se rritjet e çmimeve ishin “rritur jashtëzakonisht në dy javët e fundit” dhe kompanisë iu desh të “raportonte vonesat në vendet e ndërtimit individual sepse materiali thjesht nuk është më i disponueshëm”.

Strabag, i cili ndërtoi Metroin e Kopenhagës në Danimarkë dhe Tunelin Limerick në Irlandë, operon fabrikat e veta të betonit dhe asfaltit, por Birtel tha: “Ndërtimi është një biznes në shkallë të vogël dhe nuk është as e mundur të kontrollohen zinxhirët e furnizimit për materiale.”

Në Gjermani, 44 përqind e ndërmarrjeve të ndërtimit të anketuara nga Instituti Ifo në maj raportuan probleme me blerjen e materialeve në kohë, nga më pak se 6 përqind në mars.

“Ne nuk kemi parë një ngushtim si ky që nga viti 1991”, tha Felix Leiss në Ifo. “Kjo dukshëm bëri që aktiviteti i ndërtimit të ngadalësohej në Prill, të paktën përkohësisht.”

Prodhimi në industrinë gjermane të ndërtimit ra 4.3 përqind në prill nga muaji paraardhës, pavarësisht se kompanitë në sektor raportuan një prapambetje rekord prej 62 miliardë eurosh në mars.

“Shumë prodhues nuk janë në gjendje të furnizojnë materialet para fundit të vitit dhe ky është një problem i vërtetë”, tha Stephan Rabe në shoqatën e industrisë gjermane të ndërtimit. “Shumë para po shkojnë në projektet e ndërtimit të sektorit publik dhe privat në SHBA dhe Kinë dhe kjo po thith shumë materiale. Druri po prodhohet në Gjermani dhe eksportohet në SHBA, kështu që këtu ka mungesë të madhe”.

Ndërsa qeveria e SHBA përgatitet të nisë një program infrastrukture 1.7 dollarë dhe reagimi ekonomik global pritet të fitojë ritëm, presionet pritet të mbeten të larta në muajt e ardhshëm.

“Do të duhet kohë për t’u kthyer në normale, të paktën në fund të vitit,” tha Campogrande.

Disa vende, të tilla si Franca dhe Gjermania, janë përgjigjur duke lehtësuar rregullat për disa kontrata të ndërtimit të sektorit publik, duke hequr dorë nga tarifat për vonesat dhe duke kompensuar kontraktorët për rritje të paparashikuara të çmimeve.

Monosilio tha se Roma ende nuk kishte ofruar ndonjë lehtësim për sektorin, i cili është dëmtuar nga një rënie dekadë e gjatë e investimeve në infrastrukturën publike, mungesa e fondeve nga bankat dhe vonesat e gjata në miratimet e projekteve dhe pagesa.

Kryeministri i Italisë Mario Draghi ka thënë se “fati i vendit” varet nga suksesi i një pakete prej 248 miliardë eurosh investimesh dhe reformash të financuara kryesisht nga Plani i Rimëkëmbjes dhe Qëndrueshmërisë së BE. Ai përfshin investime në linjat e trenave me shpejtësi të lartë, objektet e energjisë së rinovueshme, rrjetet e zgjuara të energjisë elektrike dhe ndërtesat me efikasitet energjetik.

Shtetet e BE-së kanë një rekord të dobët në shpërndarjen e fondeve; në gjashtë vitet deri në vitin 2020, ata mesatarisht shpenzuan vetëm pak më shumë se gjysmën e parave që u caktuan nga Brukseli.

Pa reforma për të adresuar problemet e sektorit italian të ndërtimit, Monosilio tha se probleme të ngjashme mund të përkeqësonin përpjekjet e shpenzimeve të rimëkëmbjes së BE. /Përkthyer dhe përshtatur për Konica.al nga Financial Times

Aktuale

‘Autostrada Hangar’ do të hapë dyert për publikun më 5 Mars 2022

Published

on

Autostrada Hangar synon të gjenerojë bashkëjetesë mes komuniteteve duke punuar dhe prodhuar së bashku si një ekip dhe do të përdoret veçanërisht për të plotësuar nevojën urgjente të një edukimi joformal dhe programeve të ndërtimit të aftësive në mënyrë që të fuqizojë të rinjtë në Kosovë dhe rajon.

“Edhe pse hapësira jonë u përdor si një nga ambientet kryesore të edicionit të tretë në 2021, ku patëm një vit mjaft të suksesshëm me ekspozitën tonë ndërkombëtare, programin e zhvillimit të aftësive dhe edukimit, më 5 mars ajo do të jetë gati të hapë dyert e saj me një dizajn i ri dhe një program vjetor.

Deri më tani, ne kemi qenë të përkushtuar për të institucionalizuar “Autostrada Hangar” si institucioni i vetëm i artit bashkëkohor në Prizren përmes krijimit të një programi publik vjetor bazuar në nevojat e komuniteteve dhe partnerëve duke ndjekur parimin e gjithëpërfshirjes, duke e bërë programin të hapur për komunitete të ndryshme dhe më shumë. ekologjikisht të qëndrueshme”, shkruan në njoftim./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Aktuale

Asociacioni i Arkitektëve shpallë zgjedhjet për kryetar

Published

on

Asociacionit të Arkitektëve të Kosovës, njofton se duke u bazuar në Ligjin Nr. 06/L-043, për Lirinë e Asocimit ne Organizata Joqeveritare dhe Nenit 27, të Statutit të Asociacionit të Arkitektëve të Kosovës, të vitit 2020, shpallë Zgjedhjet e rregullta për Kryetarin e AAK-së

Kuvendi zgjedhor i Asociacioni i Arkitektëve kosovar, do të mbahet të mërkurën, më 30.03.2022 nga ora 17:00, në Modelariumin e Fakultetit të Arkitekturës – Prishtinë.

Ftohen, të gjithë anëtarët e Asociacionit të Arkitektëve të Kosovës që të marrin pjesë në kuvendin zgjedhor, dhe në frymën e konkurrencës së lirë dhe kandidimit, të shprehin vullnetin e tyre për tu kandiduar për pozitën e kryetarit të a-a-k, duke u mbështetur në nenin 33, të statutit./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Aktuale

Fasadimi me stiropor do t’ia humbë identitetin ‘Soliterave’ ikonikë në Ulpianë!

Published

on

Komuna e Prishtinës në mars të vitit të kaluar kishte prezantuar planin për renonvimin e banesave të ‘soliterëve’ në lagjen Ulpiana të kryeqytetit.

Renovimi është projekt i përbashkët i Komunës së Prishtinës me Bankën Botërore dhe fondet e Korporata e Sfidës së Mijëvjeçarit (MCC), si një nga shtatë komunat që është përzgjedhur për renovimin e objekteve të vjetra.

Ish-kryetari Shpend Ahmeti kishte deklaruar se projekti në fjalë ka të bëjë me ndërtesat ikonë të lagjes Ulpiana, si shembulli më i mirë i planifikimit të një lagjeje.

Por, Komuna e Prishtinë për një projekt të tillë nuk ka organizuar paraparakitsh asnjë debat publik në të cilën do të mund të shprehshin mendimet për sa i përket këtij renovim në ndërtesat ikonike të Prishtinës.

Arkitekti A.K, i ka thënë Media Ndërtimit se ky lloj renovimi i ‘soliterave – Kullave ikonike të Prishtinës’ duhet të vlerësohet si shqetësuese për komunitetin e deri tek nivelet e komunës, drejtorit të urbanizmit, Arbër Sadikit kryetarit të komunës, Përparim Ramës dhe Asosacionit të Arkitektëve të Kosovës.

“Është me rendësi të ngritët si çështje identiteti i këtyre kullave ikonike te qytetit! Të ngritët si çështje para se te filloj renovimi, sepse mandej është vonë! Nëse ky projekt realizohet siç është propozuar, këto ndërtesa do te humbin identitetin e çmuar qe ja japin kryeqytetit, do të bëhen sikurse objekti i fakultetit teknik, e shume ndërtesa tjera të mbështjella me stiropor dhe llaq”, deklaroi arkitekti A.K.

“Këto ndërtesa prezantojnë vlera arkitektonike dhe urbanistike të një periudhe të caktuar të zhvillimit për kryeqytetin; poashtu edhe pjesë e memories kolektive!”, shtoi ai.

Një nga arsyeje se pse këto ndërtesa janë njëra nga ikonat e Prishtinës, nuk ka të bëj vetëm me lartësinë e tyre, por është materiali i veçantë që është i aplikuar vetëm në këto ndërtesa banimi, dhe detajet që e përbejnë këtë arkitekturë.

“Materiali i llamarinës dhe detajet/paternet ekzistuese të llamarinës janë me rendësi dhe duhet me u rishfaq ne fasade te rinovuar!

Investimi ne efiqience të energjisë është shumë me rendësi, edhe duhet të bëhet. Mirëpo renovimi i fasadës finale, dizajni dhe materiali i mbështjellësit nuk duhet të ndërrohet! Llamarina e re duhet te aplikohet duke u inspiruar nga fasada ekzistuese.

Në vend të stiroporit dhe llaqit, të aplikohet llamarinë sa me e ngjashme me atë ekzistuese, paternet dhe madhësitë e paneleve të llamarinës të ruhen poashtu!”, thotë për Media Ndërtimin arkitekti A.K.

Rina Meta, nga Milllenium Kosovo për Kallx.com ka thënë se, renovimi i pesë Soliterëve do financohet nga MFK 60 për qind, komuna 30 për qind dhe 10 për qind nga ndërmarrja publike banesore, 5 për qind prej tyre nga ana e banorëve.

Sipas Metës, për momentin është duke u punuar në zgjedhjen e dizajnit për fasadën, pasi komuna ka kërkuar kujdes të veçantë në fasadën që do përdoret, sepse duan të ruajnë identitetin e ndërtesave.

“Momentalisht, jemi në fazën e vlerësimit të dizajneve për fasadën e“Soliterëve”, kurse pas kësaj faze do të filloj procesi i tenderimit të kompanive ndërtimore. Për shkak të veçantisë arkitektonike të këtyre objekteve, Komuna e Prishtinës dhe MFK kanë kërkuar kujdes të veçantë në përzgjedhjen e fasadës dhe implementimin e fazave fillestare, për t’u siguruar ruajtja e identiteti vizuel të këtyre objekteve”, shtoi tutje Meta.

Sipas saj, punimet përfshirë edhe instalimet solare pritet të përfundojnë në pranverën e vitit 2022, kurse ne jemi afër kësaj kohe ndërsa punimet në terren as që kanë filluar./Media Ndërtimi.

 

Continue Reading

Trending