Connect with us

Aktuale

Ekspozitë për kujtim të 1622 personave të zhdukur gjatë konfliktit të armatosur në Kosovë

Published

on

Ekspozita në kujtim të personave të zhdukur gjatë konfliktit të armatosur në Kosovë dhe menjëherë pas tij, duke përfshirë vitet 1998 – 2000, vjen në një kohë denoncimesh e zbulimesh të reja të varrezave masive të shumë dyshuara në territorin e Serbisë.

Kjo ekspozit do të mbahet të enjten, më 18 nëntor nga ora 17:00, sallë e Atelesë të Pallatit të Rinisë dhe Sporteve në Prishtinë.

Më i mirë ish varri sesa mos me ditë është një fragment marrë nga biseda me Kumrije Jahmurataj, një nga familjarët e shumtë që akoma sot presin më të dashurit e tyre. Kjo frazë kumbon rëndë po aq sa edhe pritja e pafund e familjarëve, duke marrë shëmbëlltyrën e një shprese makabre.

Të dhënat e 1622 personave në këtë ekspozitë nuk janë të dhënat e personave të zhdukur apo të pagjetur. Ato janë të dhënat e personave të zhdukur me forcë, të rrëmbyer, të ekzekutuar dhe të fshehur në varreza masive, të cilat, përgjatë më shumë se 20 viteve që na ndajnë nga krimet e kryera mbi popullsinë e Kosovës, janë tjetërsuar duke e bërë kërkimin dhe, si rrjedhojë, zbulimin e tyre sa vjen e më të ndërlikuar.

Mbi ato gjurmë dhe prova ka mbirë bari.
Në hapësirën që i jep formë, ekspozita merr një rol të vështirë, në mungesë dhe, në një shumësi mungesash e të munguarish, ajo bëhet një varr i përkohshëm që nuk e përmban njeriun, por vetëm kujtimin për të.

E kaluara është gjithmonë një mungesë, së pari një mungesë e pranisë dhe, mbi këtë enigmë ndërtohet edhe vepra e prezantuar nga artisti Driton Selmani. Enigma – është ajo e prezantimit të mungesës, e përshfaqjesh së të kaluarës që ka shkuar, të asaj që ruhet në kujtesë dhe që është në thelb e pashkatërrueshme. Duke ndjekur dhe përshtatur këtij konteksti mendimin e filozofit Paul Ricoeur mbi Memorien, Historinë dhe Harresën, vërejmë se “trauma mbetet, edhe pse është e paarritshme, e padisponueshme. Në vend të saj lindin fenomene zëvendësimi, simptoma, të cilat maskojnë kthimin e asaj çka ishte e shtypur” dhe se “në rrethana të veçanta, pjesë të tëra të së shkuarës së supozuar mund të kthehen”. (P.R 2004).

Ndërkohë që gjurmët materiale dhe memoria fizike në formën e dokumenteve dhe arkivave, në formën e trupit, mishit dhe eshtrave është e asgjësueshme dhe e paidentifikueshme dhe, si rrjedhojë, e humbur, gjurmët e lëshuara në sipërfaqen e korteksit cerebral, që shfaqen në formën e kujtimeve, perceptimeve apo rizgjimeve të pavetëdijes, arrijnë të mbijetojnë. Dhe është pikërisht kësaj kujtese, së cilës i kushtohet ndërhyrja artistike, kujtesës së gjallë të pashkatërrueshme të atyre që nuk harrojnë.

Gurët dhe koha e instalacionit, në të vërtetë, shkrihen njëra në misionin e tjetrës duke u bërë ekuivalentë. Një gur në thelb është një shumësi elementësh dhe mineralesh, të cilat, së bashku me kohën, bëjnë të mundur formimin e vetë masës së gurtë.

Gurët më shumë se çdo gjë tjetër janë dëshmitarë të kohës, sepse e përmbajnë atë, e, në anën e saj, koha është dëshmitare dhe përgjegjëse e secilit shtresëzim në masën e gurtë. Brenda të dy këtyre elementeve përmbahen edhe copat e shpërbëra të këtij njerëzimi barbar ku trupi i përbashkët civil mbetet fushëbeteja e fundme e konflikteve moderne.

Amnistia e performuar nga institucionet ndërkombëtare dhe ato lokale, kohë pas kohe, gjatë këtyre dy dekadave ka çuar në episode amnezie të përgjithshme kolektive, përjetësisht të pambyllur. Një harresë e strukturuar me një burokraci të shtresëzuar përgjatë të gjitha niveleve të përditshmërisë, e cila i vret për së dyti viktimat, i asgjëson për të satën herë të zhdukurit me forcë. Dhe në fund, harron se familjarët dhe të dashurit e të zhdukurve me forcë, të cilët e kalojnë jetën duke kërkuar dhe duke pritur përgjigjie, janë në të vërtetë viktimat që rezistojnë me forcën e këtyre gurëve duke pritur edhe ata një gur, që do të thotë mbyllje, shërim prej ankthit të papërshkrueshëm dhe mundësi për të qarë mbi barin që do të mbijë.

1622 – Është numri nga të dhënat e fundit sipas listës së Komitetit Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq. Data: 11 Tetor 2021./Media Ndërtimi.

 

Aktuale

Kompanitë do t’i drejtohen Gjykatës Komerciale në vend të Organit Shqyrtues të Prokurimit

Published

on

Rreth 800 është numri i lëndëve të cilat Bordi i Organit Shqyrtues të Prokurimit nuk do t’i trajtojë.

Kimete Gashi, anëtare e bordit të ri, ka thënë për emisionin e ekonomisë, Portofol në Klan Kosova FM, se ankesat që janë dorëzuar për mbi një vjet, sa OShP s’kishte bord, janë vlerësuar si të papërshtatshme.

“Bordi ka vendosur që nuk ka pas kompetencë që t’i trajtojë ato. Secilin operator e kemi njoftuar dhe ata tash mund t’i drejtohem Gjykatës Komerciale”, është shprehur Gashi.

“Afërsisht kanë qenë 800 lëndë që i kemi gjetur që kanë qenë të parashtruara si ankesa”.

Gashi ka theksuar se synimi si bord i ri është që të punojnë në formën më të drejtë.

“Misioni i bordit është që dera e OShP-së të jetë dera më e besueshme e çdo operatori ekonomik dhe çdo personi fizik ose subjekt ekonomik që mendon se i është shkelur një e drejtë”.

Continue Reading

Aktuale

Si e ndryshuan Gratë Arkitekturën në Amerikë?  

Published

on

Në kohën e këtij shkrimi, e ardhmja për gratë në Shtetet e Bashkuara duket e zymtë. Përmbysja e Roe kundër Wade nga Gjykata e Lartë e SHBA nuk do të thotë vetëm se gratë në të paktën 20 dhe deri në 30 shtete nuk do të jenë në gjendje të zgjedhin kur dhe nëse do të durojnë shtatzëninë dhe lindjen e fëmijëve.

Do të thotë gjithashtu se disa prej tyre nuk do të jenë në gjendje, për shembull, të lënë një punë të keqe, sepse u duhen para për të rritur fëmijën që nuk donin të kishin. Do të thotë se ata nuk do të jenë në gjendje të largohen nga një marrëdhënie në të cilën nuk duan të jenë më, sepse duhet të ndajnë detyrat e kujdesit për fëmijët. Kjo do të thotë se ata mund të vdesin nëse shtatzënia e tyre përfundon me një abort, trajtimi për të cilin është zgjerimi dhe kuretazhi, njësoj si një abort i vonshëm. Kjo do të thotë se, afërsisht në gjysmën e këtij vendi, gratë nuk kanë kontroll të plotë mbi fatet e tyre.

Politika bashkëkohore është një kornizë thellësisht e padrejtë përmes së cilës mund të rishikohen dy libra të botuar së fundmi për gratë në arkitekturë – Gratë që ndryshuan arkitekturën dhe zgjerimin e fushës së arkitekturës – por duke e bërë këtë ofron një mundësi për të vërejtur se si të kuptojmë dhe mbështesim më së miri betejat e grave sot.

Vëllimi i parë (The Women) është një koleksion i profileve të shkurtra të më shumë se 144 arkitektëve që janë gra. Ajo merr një qëndrim të ndërgjegjshëm revizionist; redaktori Jan Cigliano Hartman pretendon në parathënien e saj se “do të ndryshojë historinë e arkitekturës, duke sjellë arkitektet femra në narrativën qendrore”.

E dyta (Fusha e Zgjeruar) nuk është një koleksion njerëzish por projektesh; redaktorët deklarojnë paraprakisht se ata “parashikuan që ky libër do të ishte një koleksion prej 40 projektesh që ndodhin të hartohen nga gratë”.

Dëshira që ky tipar i përbashkët të shfaqet si një rastësi kur në fakt ishte një zgjedhje e qëllimshme pasqyron një shqetësim me kategorinë e “gruas arkitekte”, një e dhënë se ka diçka që nuk është plotësisht e drejtë me vendosjen e kësaj kategorie dhe mbajtjen e saj si të rëndësishme. . Ky shqetësim është i pranishëm në të dy vëllimet; në The Women, shfaqet si një sugjerim i përsëritur i deklaratës së Dorte Mandrup se ajo nuk është “një arkitekte femër”, por thjesht, “një arkitekte”. Në vend që të hetojnë këtë shqetësim, të dy vëllimet kalojnë drejt e në të.

Sigurisht, nuk po them që njerëzit e paraqitur në këto vëllime nuk duhet të festohen si individë. Shumë prej tyre kapërcyen vështirësitë personale dhe seksizmin shoqëror për të arritur sukses profesional. Kjo është e lavdërueshme.

Por ne nuk duhet të biem në grackën e të besuarit se gratë individuale që fitojnë pushtetin nën një sistem thellësisht të padrejtë është mirë për të gjitha gratë. Të ngatërrosh arritjet personale me përparimin kolektiv është naive në rastin më të mirë, cinike në rastin më të keq dhe e dëmshme në të gjitha rastet.

Pas leximit të të dy librave, zbuloj në secilin një shpresë se gratë do ta shohin veten të përfaqësuar dhe do ta dinë se është e mundur që ato të arrijnë atë që kanë bërë gratë në faqet e tyre. E kam të vështirë të imagjinoj një grua të tillë. Gratë nuk kanë nevojë për libra për gra arkitekte për të kuptuar se ato mund të jenë gjithçka që duan, se mund të bëjnë gjithçka që duan.

Në atë fushë loje, feminizmi tashmë ka pasur sukses. Gratë e dinë se janë të afta. Ne kemi nevojë vetëm për të drejtat themelore të njeriut.

Marianela D’Aprile është një shkrimtare në Brooklyn./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Aktuale

“I dyshimtë dhe favorizues”, tenderi për “Arkitektin e kryeqytetit”

Published

on

Tenderi në vlerë prej 12 milionë euro për “Konsulencë për themelimin e Shërbimit të Arkitektit të Kryeqytetit për nevojat e Komunës së Prishtinës”, po i duket i “dyshimtë dhe “favorizues” Lëvizjes Vetëvendosje.

Shefi grupit të asamblistëve të LVV-së në Komunën e Prishtinës, Gëzim Sveçla në konferencën për media, tha se kjo kontratë është e dyshimtë, pasi ka kosto tejet të lartë dhe është favorizuese pasi është fushë e njëjtë profesionale me atë të kryetarit të komunës, Përparim Rama, raporton Shqip.com.

Ai tha se komuna ka shumë probleme të tjera të cilat janë më emergjente.

“Veprime abuzive siç është rasti me tenderin për konsulencë, nuk është që s’e kemi pritur, por jo kaq shpejt. Pra, ka keqmenaxhim dhe rezultate zero nga kryetari Rama. Janë bërë tetë muaj, për këtë periudhë dhe lajmi më i mirë është se kryetari Rama ka mbaruar mandatin 20 për qind. Kryetari Rama nuk ka as vizion dhe vullnet për t’i zgjidhur problemet e shumta të qytetarëve të Prishtinës, pra asgjë nga premtimet e dhëna nuk kanë nis të zbatohen”, tha ai.

Tenderi është shpallur përmes procedurës së kufizuar. Ndërsa kohëzgjatja e kontratës do të jetë 36 muaj.

Afati i fundit për dorëzimin e ofertave është 31 gushti. Sipas njoftimit, në bazë të aplikacioneve të pranuara, më së shumti 6 kandidatë do të ftohen për të dorëzuar tenderët e detajuar të kësaj kontrate.

Në dosjen e tenderit thuhet se qëllimi i këtij projekti është krijimi i hartës unike të planifikimit të kryeqytetit, krijimi i bazave te shënimeve, krijimi i bazës së sistemit gjeografik të informacionit, krijimi i rregulloreve dhe manualeve të nevojshme për funksionimin e pakove programore për përcjelljen e lejeve, ndërtimeve, mirëmbajtjeve, tatimit dhe shërbimeve komunale dhe krijimi i sistemit interaktiv online të komunikimit me qytetarët./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trending