Connect with us

Ambienti

Dënimet s’kryejnë punë, vazhdon shkatërrimi i lumenjve kosovar nga kompanitë e rërës dhe zhavorrit

Published

on

Inspektorati i Ministrisë së Mjedisit, Planifikimit Hapësinore dhe Infrastrukturë bazuar ne të dhëna për periudhën 2019-2021 ka realizuar rreth 200 inspektime me procesverbal ndaj operatoreve fizik dhe juridik (seperues), si eksploatues qe veprojnë dhe operojnë ne afërsi të lumenjve të Kosovës.

Bazuar në inspektimet e realizuara dhe konstatimit të gjendjes në terren, Inspektorati i MMPHI-së ka ndërmarrë masa në bazë të shkeljeve ligjore qe janë hasur ne terren, duke nxjerr vendime për ndalim të aktivitete, ndëshkim me gjoba, inicime kundërvajtëse dhe penale.

Gjatë vitit 2019 , Inspektoriati i MMPHI dhe Policinë e Kosovës-Drejtoria e Krimeve të Rënda, KPMM, APK, Policia Rajonale dhe Inspektoratet komunale kanë zhvilluar inspektime të përbashkëta ne tërë territorin e Kosovës duke përfshirë edhe Komunat e Mitrovicës Veriore, Zveçan dhe Leposaviq, tek operatoret me aktivitet për resurse minerare, duke përfshi edhe inspektimet ne seperecione – shfrytëzim i inertëve të lumenjve.

Inspektimet kanë vijuar kryesisht në lumenj ku ka pasur degradime me të mëdha si ne: Komunën e Prizrenit(pjesën e Drinit te Bardhë), Komunën e Rahovecit( pjesën e Drini i Bardhë), Komunën e Gjakovës(Lumi i Erenikut), Komunën e Pejës(Lumbardhi i Pejës), Komunën e Kamenicës(Lumi Krivareka dhe Desivojc), Komunën e Vushtrisë (Lumi Sitnica), Komunën e Mitrovicës(Lumi Ibër).

Gjatë këtyre aksioneve inspektues janë hasur – vërejtur degradime të mëdha nëpër brigjet e lumenjve dhe në përgjithësi të peizazheve natyrore.

Bazuar në gjendjen ne terren Inspektorati i MMPH-së, ka ndërmarr masa ndaj operatorëve qe operojnë afër shtratit të lumenjve, të cilët operonin në mungesë te dokumentacionit si dhe ndaj atyre që janë hasur duke operuar ilegalisht.

“Në vitin 2020 nuk kemi mundur ta realizojmë planin e punës ne tërësi për shkak të situatës se pandemisë, ndërsa ne vitin 2021 Inspektorati i MMPHI-së ka zhvilluar inspektime tek resurset minerare duke i përfshi edhe seperacionet e inerteve te lumit, mirëpo në pa mundësi që të inspektohet edhe gjendja e lumenjve.”, deklaruan nga MMPHI.

Në lumenjtë e evidentuar si më të degraduarit janë konstatuar disa forma të dëmtimit fizik të peizazheve dhe brigjeve të shtretërve të lumenjve. Format më të shpeshta të degradimit janë përcjell me pasojat si:

  • Ulja e lartësisë së shtratit të lumit,
  • Zgjerimi i shtretërve,
  • Ndryshimi i rrjedhës së ujërave,
  • Dëmtimi i substratit të florës përgjatë brigjeve të lumenjve,
  • Hapja e gropave të mëdha nga eksploatimi i inerteve,
  • Dëmtimi i substratit të florës dhe arealit të faunës,
  • Dëmtimin e ekosistemit të lumit etj.

Zgjerimi i shtretërve të lumenjve nga këto aktivitete i ka paraprirë edhe zgjerimi i mëtutjeshëm nga procesi natyror i erozionit si rezultat i gërryerjes dhe heqjes së bimëve drunore dhe shkurreve.

“Më këtë aktivitet qoftë nga njeriu apo edhe atij natyror është bërë rritja e gjerësisë së brigjeve dhe shtretërve të disa pjesë të lumenjve të vendit.

Vlerësimi i gjendjes mjedisore të lumenjve, e në veçanti i formës së degradimit fizik është një proces jo i lehtë për të analizuar në mungesë të shumë të dhënave zinxhiror si: mungesa e një rregullore për normat e aplikueshme të shkallës së degradimit dhe efekteve në proces, volumit të sasisë së eksploator të rërës dhe zhavorrit, aktiviteti ilegal apo legal etj.

Vlerësimi i gjendjes së lumenjve është bazuar nga monitorimi direkt në terren, matjet me GPS për përcaktim te pozicioneve me detaje, marrja e fotove nga vendngjarja.

Metoda për përcaktimin e sipërfaqeve të degraduar është bërë nga imazhet satelitore të ortofotove të viteve 2008/2014/2018, si dhe studimeve dhe modeleve krahasuese ndërkombëtare.”, shkruan në Raportin e Agjencionit për Mbrojtjen e Mjedisit të Kosovës “Ndikimi i shfrytëzuesve të rërës dhe zhavorrit në gjendjen mjedisore të lumenjve”./Media Ndërtimi.

Ambienti

Transporti dhe ndikimi i tij në mjedis

Published

on

Nevojat e njeriut për të lëvizur dhe zgjerimi i tyre në mbarë botën ka ndikuar në zhvillimin e transportit dhe modernizimin e tij ndër vite.

Zhvillimi ekonomik dhe nivelet më të larta të të ardhurave kanë bërë që transporti të jetë një sektor i fuqishëm, e me fuqizimin e tij janë rritur edhe ndikimet në mjedis.

Pjesa më e madhe e ndotjes së mjedisit shkaktohet nga transporti rrugor.

Atmosfera kërcënohet nga djegia e karburantit nga automjetet rrugore, duke kontribuar kështu në ngrohjen globale të Tokës.

Përveç tjerash transporti rrugor gjithashtu sjell edhe efekte të jashtme si ndotja akustike, dridhjet, bllokimet dhe aksidentet e trafikut.

Në disa vende – shpesh vende më të pasura me popullsi që udhëtojnë shpesh – transporti mund të jetë një nga indikatorët më të mëdhenj të gjurmës së karbonit të një individi.

Në përgjithësi, mënyrat më efikase për të udhëtuar janë ecja, biçikleta, autobusët (urban e ndërurban) dhe treni./Media Ndërtimi.

Artikull nga organizata Ec Ma Ndryshe./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Ambienti

Thirrje për të pastruar brigjet e Lumbardhit

Published

on

Kompania Regjionale për menaxhimin e mbeturinave “Ambienti” në bashkëkoordinim me komunën e Pejës, Let’s Do It-Ta Pastrojmë Kosovën dhe mbështetur nga WWF, do t’ju bashkohen me kapacitetet e tyre në aksionin për pastrimin e  brigjeve të lumit Lumbardhi i Pejës.

KRM Ambienti përveç angazhimit të tyre të përditshëm në grumbullimim e mbeturinave dhe mirëmbajtjen e qytetit, j’u bashkohen për të ndihmuar organizata të ndryshme mjedisore në aktivitete pastrimi, me qëllim të ngritjes së ndërgjegjësimit qytetarë për ruajtjen e mjedisit dhe pastrimin e ambientit.

Aksioni do të zhvillohet më datë 24 shtator 2022, nga ora 11:00 (Lokacioni-Pejë, afër tregut të gjelbër) ndërkaq nisja bëhet nga zyret e organizatës (Rr. Mujë Krasniqi, Ulpianë) në ora 09:30.

Continue Reading

Ambienti

Me rritjen e përshpejtuar urbane, Prishtina u bë qytet me zona të kufizuara të gjelbra

Published

on

Prishtinën, gjatë dy dekadave të fundit ka parë rritje të shpejtë urbane dhe të popullsisë, por pak investime në infrastrukturën e gjelbër.

Një studim i fundit mbi efektin UHI në Prishtinë e konfirmoi këtë, duke thënë se qyteti është më i nxehtë në krahasim me zonat me nivel më të lartë të vegjetacionit, duke përmendur dendësinë e popullsisë së Prishtinës dhe mungesën e gjelbërimit si kontribuesit kryesorë.

Zonat e kufizuara të gjelbra së bashku me temperaturat e larta rekord paraqesin sfida shëndetësore për jetën e përditshme të njerëzve, veçanërisht për grupet vulnerabël si të moshuarit, njerëzit me sëmundje kronike, fëmijët, gratë shtatzëna – dhe për njerëzit që punojnë jashtë, si punëtorët e ndërtimit dhe atletët.

Rreziqet mund të jenë serioze dhe variojnë nga lodhja e nxehtësisë deri te ngërçet dhe më e rënda – goditjet nga nxehtësia.

Me rritjen e përshpejtuar urbane, është e rëndësishme të njihen sfidat dhe faktorët që i bëjnë qytetet në mënyrë unike të prekshme ndaj ndryshimeve klimatike, ndotjes së ajrit dhe nxehtësisë urbane.

UNDP punon me autoritetet e Kosovës në nivel qendror dhe lokal për të avancuar tranzicionin e gjelbër.

Kjo organizatë mbështet bashkitë në zhvillimin e planeve të veprimit për të trajtuar ndotjen e ajrit dhe ndryshimet klimatike, promovimin e lëvizshmërisë së qëndrueshme urbane si dhe instalimin e paneleve diellore – duke kontribuar në zhvillimin neutral ndaj karbonit duke ushqyer zgjidhje inovative për tranzicionin e gjelbër dhe sisteme më të qëndrueshme dhe elastike.

Duke përdorur shkencën e sjelljes, ne synojmë të zvogëlojmë numrin e makinave në qendër të qytetit të Prishtinës, gjë që do të rezultojë në zvogëlimin e emetimeve dhe ndotjes së ajrit.

Së bashku me komunitetin, ne po bashkë-dizenjojmë një platformë bashkëpunuese që u mundëson komuniteteve, bizneseve lokale, bashkive dhe këshillave vendore të punojnë së bashku drejt zhvillimit të parqeve dhe zonave të gjelbra që do të reduktojnë akumulimin e nxehtësisë në strukturat urbane.

Edhe pse jo e lehtë, ndërmarrja e veprimeve klimatike për t’i bërë qytetet të qëndrueshme dhe më elastike ndaj krizave – duke përfshirë valët ekstreme të të nxehtit – është e mundur dhe urgjentisht e nevojshme për të mbajtur veten dhe brezat e ardhshëm të sigurt.

Duke vepruar kështu, ne jo vetëm që e kthejmë natyrën në qytete – ne gjithashtu përmirësojmë cilësinë e përgjithshme të jetës dhe sigurojmë zona urbane të jetueshme për nesër./Media Ndërtimi.

Artikull i botuar në UNDP KOSOVO.

Continue Reading

Trending