Connect with us

Arkitekturë

“Arkitektura popullore” që përdorë rrathët plastike për ushtrime

Published

on

Arkitekt dhe teoricieni Yona Friedman ka sjellë projektimet e tij të larmishme të “Arkitekturës Popullore” në Muzeun MAXXI të Romës, në Les Halles të Parisit dhe në Danimarkë, ku ata ishin grumbulluar kohët e fundit në një punëtori në “Shoqatën Daneze për Arkitektët”. Ndërtuar duke përdorur rrathë plastike që vendosen në bel për ushtrime , çdo pajisje është mbledhur spontanisht, duke krijuar ndryshime të reja të hapësirës me çdo kthesë.

“Arkitektura për njerëzit propozon një variant të origjinalit ‘Ville Spatial’. Bazohet në një strukturë të lehtë për ta modifikuar, një strukturë jo domosdoshmërisht të ngritur mbi nivelin e tokës, duke e mbajtur atë opsion të hapur nëse kërkohet”, thotë Friedman

Friedman, tani 94 vjeç, është një avokat i përjetshëm për arkitekturën e larmishme dhe të lëvizshme që rritet përmes një hapësire urbane të ngritur dhe i thur lavde njerëzve që jetojnë në shtëpitë të cilat i projektojnë vetë – si “jo specialistë” të arkitekturës. Vizualizimet e tij “Ville Spatial” merren si një nga kontributet më të rëndësishme të arkitektit së bashku me manifestin e tij të 1958 për arkitekturën e lëvizshme, e cila frymëzoi grupe avangarde si “metabolistët japonezë” dhe “Archigram”. Në Ville Spatial Friedman përshkruan marrëdhëniet me Arkitekturën Popullore.

Struktura e tij është variant kubik i strukturave hapësinore zinxhirore. Kubet janë të mbledhur në njësi të ngjashme me urën, duke lejuar dizajn të lirë dhe të ndryshueshëm për vetë infrastrukturën. Metoda e njëjtë e projektimit mund të realizohet me njësi të dodekahedrës (poliedër i rregullt konveks i cili kufizohet me 12 pesëkëndësha të rregullt barabrinjës (faqe) dhe  ka 20 kulme dhe 30 tehe) së montuar të kombinueshëm edhe me forma kubike. Origjina “Ville Spatiale” është konceptuar për vendbanime me densitet shumë të lartë të banimit. Varianti i modifikuar është përshtatur edhe për vendbanime shumë të vogla.

Teoritë e Fridman vazhdojnë të mbeten të rëndësishme sot, me migrimin, popullatat nomade dhe krizat e strehimit si çështje universale për popullsinë globale:

“Mendimi im për arkitekturën dhe vendbanimet e shekullit të ardhshëm është një orientim për format më të zbutura të habitatit, sepse teknologjia moderne zëvendëson komunikimin virtual me mënyrën e jetesës së lëvizjes fizike, si në aspektin social ashtu edhe në atë ekonomik. Dëshira për të jetuar me natyrën dhe me më pak fqinjë favorizon një habitat të ardhshëm tekno-natyrë. Varianti i propozuar këtu përpiqet drejt këtij ideali”.

Ekspozita “Arkitektura e lëvizshme, Arkitektura e Popullit” është duke u zhvilluar në Muzeun MAXXI të Romës deri më 21 tetor.

 

 

 

 

 

Arkitekturë

Arkitektura moderne solli tranzicionin në qytetet e Kosovës

Published

on

Zhvillimi i arkitekturës moderne në Kosovë (1960-1990) është një ndër periudhat që solli tranzicionin më të madh në qytetet e Kosovës, ku fryma e projektimit dhe rigjenerimit urban dallonte dukshëm nga ndërtesat dhe qendrat historike ekzistuese.

Kjo arkitekturë e re u ndërtua në bazë të shkatërrimit të trashëgimisë ekzistuese dhe në emër të një identiteti të ri arkitekturor. Duke ndjekur orientimin ideologjik socialist dhe modernist, qytetet e Kosovës ndoqën shembullin e qendrave tjera urbane të Jugosllavisë.

Bazuar në norma e standarde univerzale, ndryshimet dhe zhvillimet e reja u aplikuan në bulevardet dhe ndërtesat e reja publike dhe të banimit në vend.

E hapur ndaj cilësive të reja arkitekturore të periudhës moderniste, Kosova u bë tokë e mundësive, duke mbledhur disa nga arkitektët më të njohur të republikave tjera të Jugosllavisë.

Arkitektët vendas poashtu shfrytëzuan mundësinë për të kontribuar në zhvillimin e qyteteve moderne bashkëkohore kosovare, duke e parë arkitekturën moderne si një mjet që mund të përdoret për të vendosur Krahinën e Kosovës në të njëjtin nivel të zhvillimit urban dhe teknologjik me pjesën tjetër të Jugosllavisë.

Vlen të theksojmë se arkitektët vendas u përfshinë në projektimin e disa prej ndërtesave më të rëndësishme të arkitekturës moderniste në Kosovë.

Shumë prej tyre, ndonëse jo të gjitha, janë përfshirë në hulumtim, me qëllimin për të nxitur reflektimin mbi vlerat arkitektonike, kulturore, sociale dhe ekonomike të ndërtesave dhe hapësirave publike moderne në vend.

Periudha e modernizmit ka sjellë në jetë disa nga veprat më të mira arkitekturore të projektuara dhe të ndërtuara ndonjëherë në Kosovë. Shumë nga këto ikona të arkitekturës i gjejmë në kryeqytet, Prishtinë, megjithatë, ky hulumtim ka përfshirë hapësirat publike moderne edhe të qytetit të Pejës, Gjakovës, Ferizajt, Gjilanit dhe Istogut.

Bazuar në literaturën ekzistuese, është dhënë një pasqyrë e arkitekturës moderne dhe është bërë lartësimi i rëndësisë së numrit më të madh të hapësirave dhe ndërtesave moderniste në kryeqendrat e vendit.

Më pas, pas vizitave në terren, është përshkruar gjendja ekzistuese dhe janë vizionuar në vija të trasha një numër i përzgjedhur hapësirash në Prishtinë, Pejë dhe Ferizaj, që janë konsideruar si hapësira me potencial për intervenim.

Në përfundim, hulumtimi rezulton me vizionimin e katër hapësirave publike moderne, bazuar në tërë hulumtimin e kryer nga autorët dhe gjetjet nga punëtoria njëditore e mbajtur me studentë me po të njëjtën tematikë.

Ky hulumtim nuk është vetëm një provokues kalimtar, përkundrazi, ai qëndron si protestues mbi neglizhencën që i është bërë ndërtesave dhe hapësirave publike të periudhës moderne në Kosovë. Kjo, sepse duhet nxitur një thirrje për të vlerësuar, mbrojtur dhe promovuar arkitekturën moderne edhe për të parandaluar venitjen e vazhdueshme të trashëgimisë arkitekturore moderne të vendit./Media Ndërtimi.

Hulumtim i publikuar nga organizata Ec Ma Ndryshe dhe Iniciativa për Vlerësimin, Mbrojtjen dhe Promovimin e Trashëgimisë Moderne në Kosovë, MODERNe./

https://www.ecmandryshe.org/repository/docs/Vizionimi_i_hapesirave_publike_moderner.pdf?fbclid=IwAR3HyFn4yvZRMYot5B2peYYLCfS3KzJu7HWe-C6kf1kHQNFM6kmkvQH_wYU

Continue Reading

Arkitekturë

Një udhëtim nëpër historinë evropiane përmes Muzeut të muzikës në Hungari  

Published

on

Ky është një pikë referimi kulturor bashkëkohor kushtuar muzikës dhe konsiderohet si një nga ndërtesat më të pritura të vitit, projekti është i vendosur brenda pemëve të parkut dhe është projektuar si një zgjerim i mjedisit të tij natyror përmes vëllimeve të pandërprera xhami dhe një strukture çati të shpuar.

Muzeu ofron një përvojë unike artistike duke kombinuar peizazhin, arkitekturën dhe dizajnin e ekspozitës, të gjitha të dedikuara për krijimin e muzikës dhe zërit.

Projekti përmban salla koncertesh, hapësira ekspozite dhe një skenë në ajër të hapur, e cila i çon vizitorët në një udhëtim nëpër historinë e muzikës evropiane dhe tregon historinë e muzikës pop hungareze nga 1957-1993.

Kati përdhe strehon dy ambiente të performancës, ndërsa kati i sipërm përfshin klasa, një bibliotekë dhe hapësira për zyra, të lidhura përmes një shkalle spirale.

Nivelet e nëndheshme përmbajnë hapësira ekspozuese që nxjerrin në pah historinë e muzikës evropiane, me një fokus të veçantë në trashëgiminë hungareze.

Çatia alternohet midis thellësive, duke i lejuar pemët të integrohen me arkitekturën ndërsa filtron dritën në nivelin e poshtëm të ndërtesës.

Depërtimi i dritës krijon një atmosferë unike sikur vizitorët po ecin nën pemë brenda hapësirës së brendshme.

 

Continue Reading

Arkitekturë

Forumi Ndërkombëtar i Arkitekturës dhe Inxhinierisë mbahet më 9 qershor në Shkup

Published

on

Edicioni i 5-të i Forumit Ndërkombëtar të Arkitekturës dhe Inxhinierisë SHARE Skopje 2022, do të mbahet më 9 qershor, në Shkup.

SHARE Forumi Shkup 2022 paraqet projekte të mëdha në shkallë të gjerë dhe trajton qëndrueshmërinë përmes dizajnit dhe të ardhmes së jetesës urbane.

Programi i ngjarjes konsiston në leksione të paraqitura nga të ftuar ndërkombëtarë dhe raste studimore mbi projekte përkatëse kombëtare, duke shfaqur zgjidhje teknike inovative.

SHARE Forumi i Shkupit do të presë arkitektë me projekte të jashtëzakonshme dhe liderë ndërkombëtarë në teknologjitë e inovacionit dhe ndërtimit. Përmes prezantimeve dhe diskutimeve arkitekturore, SHARE Skopje Forum ofron informacionet dhe njohuritë më të fundit, si dhe mundësinë për rrjetëzim profesional në nivelin më të lartë./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trending