Connect with us

Arkitekturë

Arkitektura moderne solli tranzicionin në qytetet e Kosovës

Published

on

Zhvillimi i arkitekturës moderne në Kosovë (1960-1990) është një ndër periudhat që solli tranzicionin më të madh në qytetet e Kosovës, ku fryma e projektimit dhe rigjenerimit urban dallonte dukshëm nga ndërtesat dhe qendrat historike ekzistuese.

Kjo arkitekturë e re u ndërtua në bazë të shkatërrimit të trashëgimisë ekzistuese dhe në emër të një identiteti të ri arkitekturor. Duke ndjekur orientimin ideologjik socialist dhe modernist, qytetet e Kosovës ndoqën shembullin e qendrave tjera urbane të Jugosllavisë.

Bazuar në norma e standarde univerzale, ndryshimet dhe zhvillimet e reja u aplikuan në bulevardet dhe ndërtesat e reja publike dhe të banimit në vend.

E hapur ndaj cilësive të reja arkitekturore të periudhës moderniste, Kosova u bë tokë e mundësive, duke mbledhur disa nga arkitektët më të njohur të republikave tjera të Jugosllavisë.

Arkitektët vendas poashtu shfrytëzuan mundësinë për të kontribuar në zhvillimin e qyteteve moderne bashkëkohore kosovare, duke e parë arkitekturën moderne si një mjet që mund të përdoret për të vendosur Krahinën e Kosovës në të njëjtin nivel të zhvillimit urban dhe teknologjik me pjesën tjetër të Jugosllavisë.

Vlen të theksojmë se arkitektët vendas u përfshinë në projektimin e disa prej ndërtesave më të rëndësishme të arkitekturës moderniste në Kosovë.

Shumë prej tyre, ndonëse jo të gjitha, janë përfshirë në hulumtim, me qëllimin për të nxitur reflektimin mbi vlerat arkitektonike, kulturore, sociale dhe ekonomike të ndërtesave dhe hapësirave publike moderne në vend.

Periudha e modernizmit ka sjellë në jetë disa nga veprat më të mira arkitekturore të projektuara dhe të ndërtuara ndonjëherë në Kosovë. Shumë nga këto ikona të arkitekturës i gjejmë në kryeqytet, Prishtinë, megjithatë, ky hulumtim ka përfshirë hapësirat publike moderne edhe të qytetit të Pejës, Gjakovës, Ferizajt, Gjilanit dhe Istogut.

Bazuar në literaturën ekzistuese, është dhënë një pasqyrë e arkitekturës moderne dhe është bërë lartësimi i rëndësisë së numrit më të madh të hapësirave dhe ndërtesave moderniste në kryeqendrat e vendit.

Më pas, pas vizitave në terren, është përshkruar gjendja ekzistuese dhe janë vizionuar në vija të trasha një numër i përzgjedhur hapësirash në Prishtinë, Pejë dhe Ferizaj, që janë konsideruar si hapësira me potencial për intervenim.

Në përfundim, hulumtimi rezulton me vizionimin e katër hapësirave publike moderne, bazuar në tërë hulumtimin e kryer nga autorët dhe gjetjet nga punëtoria njëditore e mbajtur me studentë me po të njëjtën tematikë.

Ky hulumtim nuk është vetëm një provokues kalimtar, përkundrazi, ai qëndron si protestues mbi neglizhencën që i është bërë ndërtesave dhe hapësirave publike të periudhës moderne në Kosovë. Kjo, sepse duhet nxitur një thirrje për të vlerësuar, mbrojtur dhe promovuar arkitekturën moderne edhe për të parandaluar venitjen e vazhdueshme të trashëgimisë arkitekturore moderne të vendit./Media Ndërtimi.

Hulumtim i publikuar nga organizata Ec Ma Ndryshe dhe Iniciativa për Vlerësimin, Mbrojtjen dhe Promovimin e Trashëgimisë Moderne në Kosovë, MODERNe./

https://www.ecmandryshe.org/repository/docs/Vizionimi_i_hapesirave_publike_moderner.pdf?fbclid=IwAR3HyFn4yvZRMYot5B2peYYLCfS3KzJu7HWe-C6kf1kHQNFM6kmkvQH_wYU

Arkitekturë

Arkitektura duhet të braktisë menaxhimin piramidal për të përmirësuar kushtet e punës!

Published

on

“Firmat e arkitekturës duhet të adoptojnë më shumë stile të udhëheqjes bashkëpunuese për të adresuar ankesat e punës në industrinë e ndërtimit”, thotë Andy Cohen, drejtues i një nga studios më të madhe të arkitekturës në botë.

“Unë mendoj se profesioni ynë do të fitonte shumë energji nëse nuk do të ishte kaq i fokusuar nga lart-poshtë dhe piramidat,”, tha Cohen.

Në vend të kësaj, firmat duhet të adoptojnë një “stil lidershipi më të sheshtë, më bashkëpunues si ai që jemi përpjekur të bëjmë”, tha bashkë-CEO i firmës gjigante për Dezeen.

Komentet vijnë mes kritikave të vazhdueshme për kushtet e punës në firmat e arkitekturës në mbarë botën, duke përfshirë paga të ulëta dhe orët e gjata.

Ai është i bindur se ndjenja e parimit dhe qëllimit është çelësi që studiot e arkitekturës të tërheqin dhe mbajnë talentin përballë konkurrencës së ashpër për talentin krijues nga industria e pasur e teknologjisë.

“Nëse nuk jeni të drejtuar nga qëllimi, nëse njerëzit nuk ndihen sikur kanë atë platformë të shkëlqyer për të lulëzuar, ata do t’i bashkohen organizatave të tjera, do t’i bashkohen Googles dhe Metas, dhe unë mendoj se profesioni ynë si një e gjithë duhet të krijojë atë ndjenjë qëllimi,”, tha ai.

“Dhe çfarë kohe më të mirë se tani, duke dalë nga Covid – çfarë kohe më të mirë kur ndodhin të gjitha këto ndryshime masive, që me të vërtetë firmat tona, profesioni ynë, të bëjnë një ndryshim pozitiv në botë.”/Media Ndërtimi.

Continue Reading

Arkitekturë

Arkitektura e hapësirës dhe eksplorimi i habitateve njerëzore

Published

on

Përderisa përparimet në teknologji përshpejtohen, ëndrra e fëmijërisë së secilit për eksplorimin e hapësirës do të kthehet në një realitet të arritshëm.

“Hapësira: kufiri i fundit” siç tregohet nga William Shatner në rolin e kapitenit James T. Kirk në serinë Star Trek, është oqeani i ri dhe i pakufizuar i njohurive dhe zbulimeve për qytetërimin tonë. Ëndrra për të arritur planetë të tjerë, sistemet fillestare dhe botët do të bëhet e vërtetë një ditë.

Kjo është arsyeja që njerëzimi duhet të kujdeset për format e tij të banimit dhe llojin e arkitekturës që do të ndërtojë në të ardhmen.

Në ditët e sotme, arkitektura hapësinore dhe vendbanimet njerëzore në orbitë dhe në planetë të tjerë, po bëhen temat më në zhvillim mes arkitektëve, projektuesve dhe inxhinierëve./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Arkitekturë

Inteligjenca Artificiale si një bashkëpunëtor i dizajnit kreativ për arkitektët

Published

on

Gjersa përparimet teknologjike në të gjitha industritë i shtyjnë kufijtë përpara, arkitektët gjithashtu po ndjekin trendin dhe kurrë nuk duan të mbeten prapa.

Shfaqja e Inteligjencës Artificiale (AI), robotikës, printimit 3D, algoritmeve dhe mjeteve llogaritëse ndihmojnë për të lehtësuar shumë detyra në jetën tonë të përditshme që do t’i duheshin orë, ditë dhe madje edhe javë që një njeri t’i bëjë ato.

Si një shembull i thjeshtë, algoritmet në sistemet e navigimit mund t’ju tregojnë rrugën më të shpejtë për në destinacionin tuaj, e cila është një mënyrë shumë e përshtatshme për udhëtimet tuaja të përditshme.

Nëse nuk mendojmë për qëllimet për të manipuluar procesin tonë të vendimmarrjes, algoritmet vërtet ndihmojnë.

Ndërsa kompani të tilla si Google, Open AI (DALL·E 2), Facebook dhe Tesla po dyfishojnë studimin e niveleve të larta të inteligjencës artificiale, mësimin e makinerive dhe mësimin e thellë në kërkimin e tyre, ato ndonjëherë bëjnë njoftime që i trembin të gjithë.

“DeepMind i Google thotë se është në prag të arritjes së inteligjencës artificiale të nivelit njerëzor”, raportuar nga Independent. Inteligjenca artificiale e nivelit njerëzor është afër arritjes më në fund, sipas një studiuesi kryesor në divizionin e AI të Google DeepMind.

E njëjta gjë vlen edhe për profesionin e arkitekturës. Arkitektët po përdorin algoritme shumë komplekse në një mjedis kompjuterik për të gjeneruar hapësira dhe gjeometri të paimagjinueshme. Këto gjeometri mund të krijohen në softuer të shumtë kompjuterik si Rhinoceros 3D, Grasshopper3D, Autodesk Maya, Houdini, Autodesk Revit, Dynamo, Cinema 4D, etj.

Duke përsëritur një parametër, këto algoritme mund të gjenerojnë qindra modele me të njëjtat parime siç janë përcaktuar në Kodi.

Por ishte kryesisht brenda kufijve të rregullave të paracaktuara. Nuk mund të shkonte përtej dhënies së një ideje të re dhe të menduarit në vend të stilistit.

Deri kohët e fundit, mësimi i makinës u shfaq dhe luante rolin e një engjëlli shpëtimtar për të gjithë./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trending