Connect with us

Aktuale

Akullorja shqiptare “Trato”, historia e pastiçerisë më të vjetër të Zagrebit

Published

on

Gjatë udhëtimit të tij rrugor prej 2,500 kilometrash në korrik 2008 nga Londra perëndimore për në familjen e tij në malet e Shqipërisë veriore, Festim Trota, atëherë 30 vjeç, kaloi me shpejtësi nëpër Evropë me gruan dhe vajzën e tij të vogël, duke bërë vetëm një ndalesë brenda natës diku në Austri.

Në mesditën e ditës së dytë, ai hyri në Zagreb me VË Golf-in e tij të ri dhe mori rrugën Maksimirska për në pjesën lindore të qytetit. Duke ngadalësuar shpejtësinë për të marrë numrat siç duhet, ai ndaloi dhe parkoi jashtë numrit 34, një ndërtesë gri trekatëshe me dy ose tre dyqane në përdhe. Një nga vitrinat ishte një pastiçeri e papërshkrueshme, tabela e artë e së cilës shkruhej “Orijent”.

Këtu ishte ai.

Hyri brenda dhe pyeti dy të reja në banak për Zulfi Tahirin. Zoti Tahiri, thanë ata, kishte vdekur disa vite më parë. “Po pronari?” Pyeti Festimi. Një grua e moshës së mesme me flokë të shkurtër e bjond iu afrua. “A je vajza e xhaxha Zulfit?” e pyeti ai.

“Po…”

“Unë jam djali i Hasan Trotës”, tha ai, “nipi i Hajrijes”.

Gruaja ndaloi për një moment. Motra e saj, e cila kishte bërë pasta në bodrumin poshtë, doli lart. Të tre u ulën në një tavolinë. “Ata qanë, unë qava,” kujton ai, “unë qava dhe ata qanë.”

Ata kaluan dy ditët e ardhshme së bashku. Ai u ka treguar fotot e babait të tij Hasanit, i cili i ngjante shumë Zulfit. Ata vizituan varrin e xhaxha Zulfit në Mirogoj, varrezat monumentale të qytetit. Kur i moshuari vdiq në vitin 2002, varrimi, i bërë sipas ritit mysliman, i thanë atij, ishte i pranishëm me qindra. Ata i dhanë Festimit dhe gruas së tij pasta (“As që kam ngrënë kurrë më parë apo më pas nuk është shkrirë në gojë si ato”) dhe e çuan atë dhe familjen e tij për një darkë luksoze.

Festimi dhe gruaja e tij takuan të gjithë tahirët. E veja e dobët e xhaxha Zulfit, e cila jetonte në një apartament aty pranë, i dha atij një byzylyk floriri për vajzën e tij të vogël dhe motrat i sollën ushqim për fëmijë. Familja e bashkuar e kaloi natën së bashku. Ai ishte anëtari i parë i ngushtë i familjes shqiptare të babait të tyre që kishin takuar ndonjëherë.

Në një moment gjatë qëndrimit, ai thirri vëllain e tij të madh në Shqipëri për të raportuar. “Unë i takova ata. Xha Zulfi ka vdekur, takova vajzat dhe gruan e tij”, tha ai. Por një gjë e befasoi. “Gruaja e tij nuk quhej Mejreme. Ishte diçka tjetër.”

Si një pastiçeri e vogël në një lagje mjaft të papërshkrueshme – vendi është vetëm 12 metra me pesë dhe jashtë qendrës së qytetit – Slastičarnica Orijent mund të mos i lërë përshtypje një të huaji.

Megjithatë, është pastiçeri më i vjetër që funksionon në Zagreb. Me një klientelë të përkushtuar (një “pasues kulti” sipas njerëzve të brezave të ndryshëm me të cilët fola) në mishërimet e ndryshme të saj, është në çdo udhërrëfyes dhe i njohur në të gjithë vendin dhe i është bërë homazh në filmat kulti jugosllav. Vetëm muajin e kaluar, Index, portali kroat me trafik të lartë, botoi një artikull me recetat e Orijent. Slasticarnica Orient është një institucion.

Rruga për në Maksimir

Maksimirska është rruga që lidh bërthamën më të vjetër të Habsburgëve të Zagrebit me Parkun Maksimir, hapësirën me peizazhe të shekullit të 19-të, e cila në kohën kur u krijua ishte shumë jashtë qytetit. Sot Maksimir i referohet stadiumit më të madh të futbollit në Kroaci, i cili ndodhet pikërisht përballë parkut.

Përgjatë rrugës midis Parkut Maksimir dhe qendrës së qytetit, artizanët u ftuan të ndërtonin shtëpi dhe dyqane, zhvilluesit ndërtuan blloqe apartamentesh dhe nga fillimi i shekullit të 20-të zona ishte mbushur.

Kishte një shumëllojshmëri danubiane këpucarësh, hekuri, endësit, marangozët. dhe kasapët. Kishte sllovakë nga Samobori, gjermanë nga Vojvodina, çekë, hungarezë dhe sllovenë, së bashku me çuditshmërinë osmane, tha Martina Petrinjak, gjyshi i së cilës, një këpucar i quajtur Juraj Majdak, kishte qenë një nga kolonët e hershëm atje në vitet 1880.

Diku nga fundi i viteve 1920, një adoleshent shqiptar që prezantohej si Ahmet doli në rrugë duke kërkuar një punë në një dyqan akulloresh të drejtuar nga një musliman. Ai shiti kone nga një karrocë rruge dhe flinte në një dhomë në papafingo në shtëpinë e Majdakut përballë rrugës. Pagën e parë e shpenzoi për një lugë alumini.

(Udhëpërshkrim nga Altin Raxhimi i cili është një shkrimtar i pavarur me qendër në Montreal, Kanada. Ky shkrim është publikuar në Kosovotëopointzero.com./Media Ndërtimi.

Aktuale

Kompanitë do t’i drejtohen Gjykatës Komerciale në vend të Organit Shqyrtues të Prokurimit

Published

on

Rreth 800 është numri i lëndëve të cilat Bordi i Organit Shqyrtues të Prokurimit nuk do t’i trajtojë.

Kimete Gashi, anëtare e bordit të ri, ka thënë për emisionin e ekonomisë, Portofol në Klan Kosova FM, se ankesat që janë dorëzuar për mbi një vjet, sa OShP s’kishte bord, janë vlerësuar si të papërshtatshme.

“Bordi ka vendosur që nuk ka pas kompetencë që t’i trajtojë ato. Secilin operator e kemi njoftuar dhe ata tash mund t’i drejtohem Gjykatës Komerciale”, është shprehur Gashi.

“Afërsisht kanë qenë 800 lëndë që i kemi gjetur që kanë qenë të parashtruara si ankesa”.

Gashi ka theksuar se synimi si bord i ri është që të punojnë në formën më të drejtë.

“Misioni i bordit është që dera e OShP-së të jetë dera më e besueshme e çdo operatori ekonomik dhe çdo personi fizik ose subjekt ekonomik që mendon se i është shkelur një e drejtë”.

Continue Reading

Aktuale

Si e ndryshuan Gratë Arkitekturën në Amerikë?  

Published

on

Në kohën e këtij shkrimi, e ardhmja për gratë në Shtetet e Bashkuara duket e zymtë. Përmbysja e Roe kundër Wade nga Gjykata e Lartë e SHBA nuk do të thotë vetëm se gratë në të paktën 20 dhe deri në 30 shtete nuk do të jenë në gjendje të zgjedhin kur dhe nëse do të durojnë shtatzëninë dhe lindjen e fëmijëve.

Do të thotë gjithashtu se disa prej tyre nuk do të jenë në gjendje, për shembull, të lënë një punë të keqe, sepse u duhen para për të rritur fëmijën që nuk donin të kishin. Do të thotë se ata nuk do të jenë në gjendje të largohen nga një marrëdhënie në të cilën nuk duan të jenë më, sepse duhet të ndajnë detyrat e kujdesit për fëmijët. Kjo do të thotë se ata mund të vdesin nëse shtatzënia e tyre përfundon me një abort, trajtimi për të cilin është zgjerimi dhe kuretazhi, njësoj si një abort i vonshëm. Kjo do të thotë se, afërsisht në gjysmën e këtij vendi, gratë nuk kanë kontroll të plotë mbi fatet e tyre.

Politika bashkëkohore është një kornizë thellësisht e padrejtë përmes së cilës mund të rishikohen dy libra të botuar së fundmi për gratë në arkitekturë – Gratë që ndryshuan arkitekturën dhe zgjerimin e fushës së arkitekturës – por duke e bërë këtë ofron një mundësi për të vërejtur se si të kuptojmë dhe mbështesim më së miri betejat e grave sot.

Vëllimi i parë (The Women) është një koleksion i profileve të shkurtra të më shumë se 144 arkitektëve që janë gra. Ajo merr një qëndrim të ndërgjegjshëm revizionist; redaktori Jan Cigliano Hartman pretendon në parathënien e saj se “do të ndryshojë historinë e arkitekturës, duke sjellë arkitektet femra në narrativën qendrore”.

E dyta (Fusha e Zgjeruar) nuk është një koleksion njerëzish por projektesh; redaktorët deklarojnë paraprakisht se ata “parashikuan që ky libër do të ishte një koleksion prej 40 projektesh që ndodhin të hartohen nga gratë”.

Dëshira që ky tipar i përbashkët të shfaqet si një rastësi kur në fakt ishte një zgjedhje e qëllimshme pasqyron një shqetësim me kategorinë e “gruas arkitekte”, një e dhënë se ka diçka që nuk është plotësisht e drejtë me vendosjen e kësaj kategorie dhe mbajtjen e saj si të rëndësishme. . Ky shqetësim është i pranishëm në të dy vëllimet; në The Women, shfaqet si një sugjerim i përsëritur i deklaratës së Dorte Mandrup se ajo nuk është “një arkitekte femër”, por thjesht, “një arkitekte”. Në vend që të hetojnë këtë shqetësim, të dy vëllimet kalojnë drejt e në të.

Sigurisht, nuk po them që njerëzit e paraqitur në këto vëllime nuk duhet të festohen si individë. Shumë prej tyre kapërcyen vështirësitë personale dhe seksizmin shoqëror për të arritur sukses profesional. Kjo është e lavdërueshme.

Por ne nuk duhet të biem në grackën e të besuarit se gratë individuale që fitojnë pushtetin nën një sistem thellësisht të padrejtë është mirë për të gjitha gratë. Të ngatërrosh arritjet personale me përparimin kolektiv është naive në rastin më të mirë, cinike në rastin më të keq dhe e dëmshme në të gjitha rastet.

Pas leximit të të dy librave, zbuloj në secilin një shpresë se gratë do ta shohin veten të përfaqësuar dhe do ta dinë se është e mundur që ato të arrijnë atë që kanë bërë gratë në faqet e tyre. E kam të vështirë të imagjinoj një grua të tillë. Gratë nuk kanë nevojë për libra për gra arkitekte për të kuptuar se ato mund të jenë gjithçka që duan, se mund të bëjnë gjithçka që duan.

Në atë fushë loje, feminizmi tashmë ka pasur sukses. Gratë e dinë se janë të afta. Ne kemi nevojë vetëm për të drejtat themelore të njeriut.

Marianela D’Aprile është një shkrimtare në Brooklyn./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Aktuale

“I dyshimtë dhe favorizues”, tenderi për “Arkitektin e kryeqytetit”

Published

on

Tenderi në vlerë prej 12 milionë euro për “Konsulencë për themelimin e Shërbimit të Arkitektit të Kryeqytetit për nevojat e Komunës së Prishtinës”, po i duket i “dyshimtë dhe “favorizues” Lëvizjes Vetëvendosje.

Shefi grupit të asamblistëve të LVV-së në Komunën e Prishtinës, Gëzim Sveçla në konferencën për media, tha se kjo kontratë është e dyshimtë, pasi ka kosto tejet të lartë dhe është favorizuese pasi është fushë e njëjtë profesionale me atë të kryetarit të komunës, Përparim Rama, raporton Shqip.com.

Ai tha se komuna ka shumë probleme të tjera të cilat janë më emergjente.

“Veprime abuzive siç është rasti me tenderin për konsulencë, nuk është që s’e kemi pritur, por jo kaq shpejt. Pra, ka keqmenaxhim dhe rezultate zero nga kryetari Rama. Janë bërë tetë muaj, për këtë periudhë dhe lajmi më i mirë është se kryetari Rama ka mbaruar mandatin 20 për qind. Kryetari Rama nuk ka as vizion dhe vullnet për t’i zgjidhur problemet e shumta të qytetarëve të Prishtinës, pra asgjë nga premtimet e dhëna nuk kanë nis të zbatohen”, tha ai.

Tenderi është shpallur përmes procedurës së kufizuar. Ndërsa kohëzgjatja e kontratës do të jetë 36 muaj.

Afati i fundit për dorëzimin e ofertave është 31 gushti. Sipas njoftimit, në bazë të aplikacioneve të pranuara, më së shumti 6 kandidatë do të ftohen për të dorëzuar tenderët e detajuar të kësaj kontrate.

Në dosjen e tenderit thuhet se qëllimi i këtij projekti është krijimi i hartës unike të planifikimit të kryeqytetit, krijimi i bazave te shënimeve, krijimi i bazës së sistemit gjeografik të informacionit, krijimi i rregulloreve dhe manualeve të nevojshme për funksionimin e pakove programore për përcjelljen e lejeve, ndërtimeve, mirëmbajtjeve, tatimit dhe shërbimeve komunale dhe krijimi i sistemit interaktiv online të komunikimit me qytetarët./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trending