Aktuale
A po kurdisen dhe përshtaten kriteret e tenderëve në Kosovë?
Published
9 months agoon
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2023/12/Tender_548766037.jpg)
Ligji i Prokurimit ka 135 nene, ndërsa janë edhe rregullat e prokurimit të hartuara nga Komisioni Rregullativ i Prokurimit, që në mënyrë të detajuar flasin për secilin prej hapave të prokurimit.
Përkundër kompleksitetit që kanë këto akte, janë tri parime bazë të prokurimit që mundësojnë që një tender të përmbyllet me sukses.
“Paraja publike duhet të përdoret në mënyrën më ekonomike” – është parimi i parë dhe kryesori. Parimi i dytë është se “operatorët ekonomikë duhet të trajtohen në mënyrë të barabartë dhe jo-diskriminuese”. Si dhe parimi tjetër, po aq i rëndësishëm, është se “institucionet duhet të veprojnë në mënyrë transparente”.
Këto parime janë fryma e ligjit dhe njëkohësisht duhet të zbatohen në secilin prej hapave në prokurim.
Cilido prej këtyre parimeve që shkelet, në cilindo hap të prokurimit, atëherë do kemi një proces të prokurimit të kontaminuar. Këto parime duhet të udhëheqin prej ditës kur caktohet projekti që synon të realizohet, pastaj kur caktohen rregullat dhe kriteret e tenderit, e deri tek nënshkrimi dhe menaxhimi i kontratës.
Fatkeqësisht, të dhënat që janë nxjerr në Raportin e fundit të monitorimit të prokurimit publik që është realizuar nga BIRN dhe Demokraci Plus, flasin për shkelje të këtyre parimeve.
E për më keq, këto parime janë duke u shkelur me veprime që janë në “përputhje me Ligjin e Prokurimit”.
Shembull, monitoruesit e dy organizatave i kanë monitoruar nëntë (9) tenderë me fokus në fazën e para-tenderimit. Synimi ka qenë të shihet se kush po i harton specifikat teknike dhe profesionale për një tender? A po kurdisen tenderët, pra a po ka përshtatje të kritereve të tenderëve? Apo nëse po ndërrohen rregullat e tenderit?
Janë disa gjetje shqetësuese.
Nga nëntë (9) tenderët që janë monitoruar në fazën e para-tenderimit, vetëm njëri prej tyre nuk ka pasur asnjë korrigjim të gabimeve në njoftime, përkatësisht kriteret teknike apo profesionale.
Në tetë (8) prej tenderëve të monitoruar, të paktën një herë ka pasur korrigjime të gabimeve përmes formularëve për korrigjim të gabimeve (B54).
Në dy (2) raste janë bërë nga gjashtë korrigjime të njoftimeve, kryesisht kishte ulje të kritereve teknike apo profesionale. Korrigjimet janë të lejuara me ligj, sepse ato janë të domosdoshme pasur parasysh që edhe mund të ketë gabime të paqëllimëshme.
Megjithatë, në disa raste kishte ulje deri në përgjysmim të kritereve teknike dhe profesionale që duhet t’i plotësonte një operator ekonomik për të hyrë në garë. Thënë me thjeshtë, pas korrigjimeve iu ka mundësuar edhe kompanive më të vogla të ofertojnë dhe të marrin një kontratë të caktuar.
Por, bazuar në të dhënat e publikuara në këtë raport, këto kompani të vogla kishin shumë më pak kohë për të përgatitur ofertën e tyre dhe për të ofertuar në këta tender. Pra, në këto raste janë shkelur parimet e Ligjit të Prokurimit, siç është trajtimi i barabartë i bizneseve, sepse disa biznese kanë pas kohë më të gjatë për të përgatitur ofertat e tyre.
Një tjetër gjetje në këtë raport flet për personat/komisionet për hartim të specifikacioneve teknike dhe profesionale. Hartimi i kushteve teknike, profesionale dhe financiare për një tender është baza e atij tenderi. Në këtë fazë mund të paracaktohet se kush do të marrë një tender, nëse këto kushte i përshtaten një operatori ekonomik. Kemi parë raste e raste në të kaluarën se si tenderët janë kurdisur që një operator ekonomik të marrë kontratë, kryesisht duke paraqitur kritere tepër të larta dhe të panevojshme për atë aktivitet të prokurimit.
Është për habi që Rregullorja e Prokurimit thotë se personat që kanë marrë pjesë në hartim të specifikacioneve ose termave të referencës nuk duhet të jenë të përfshirë në Komisionin për vlerësim të ofertave, e në anën tjetër institucionet nuk tregojnë se kush i ka hartuar specifikacionet teknike. Nëse nuk dihet kush i ka hartuar specifikacionet teknike e profesionale për një tender, si mund të dihet nëse ka konflikt interesi – pra që i njëjti person është i përfshirë në vlerësimin e ofertave apo menaxhimin e kontratës.
Në përgjithësi, komunat dhe MSh vazhdojnë të kenë sfida për të përmbyllur një proces të prokurimit pa shkelje të Ligjit dhe Rregullave të Prokurimit Publik. Që nga faza e parë e planifikimit të prokurimit e deri në menaxhimin dhe zbatimin e plotë të një kontrate janë evidentuar shkelje. Shkelje që janë konfirmuar edhe nga Organi Shqyrtues i Prokurimit. Disa prej shkeljeve janë të izoluara, mirëpo ka edhe të tilla që janë të shpërndara në shumicën e Autoriteteve Kontraktuese (AK) që janë monitoruar.
Me ligj nuk mund ta eliminojmë çdo mundësi për keqpërdorime, por është fakt që dikush po e shfrytëzon çdo zbrasti të ligjit për të bërë manipulime me tender. Dikush mund të thotë që ligji është mjaftueshëm i mirë sa të garantojë një procedurë të rregullt të prokurimit, për ata që duan. Por, të dhënat po na tregojnë se veprimet që janë në përputhje me disa nene të ligjit, po janë në kundërshtim me parimet e këtij ligji.
Pikëpamjet e autorit të shprehura në këtë artikull nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht pikëpamjet e Agjencisë së Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar (USAID) ose të Qeverisë së Shteteve të Bashkuara./Media Ndërtimi
You may like
Aktuale
Deodorantë, shishe uji plastike…: Çfarë nuk duhet të lini në vetura në ditët e nxehta?
Published
1 month agoon
July 25, 2024![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/air-freshener-hanging-on-rear-600nw-1639535368.webp)
Dielli dhe nxehtësia kanë një efekt shkatërrues në disa gjëra që përdorim dhe nuk është e mençur t’i lëmë në vetura.
Duket e arsyeshme të mbani një shishe me ujë në veturën tuaj gjatë një vale të nxehtë. Megjithatë, bisfenoli A dhe ftalat në plastikë, kimikate që veprojnë si lidhës dhe e bëjnë plastikën fleksibël, po shkaktojnë shqetësim tek ekspertët që studiojnë efektet e tyre në shëndetin e njeriut. Lënia e ujit në shishe plastike në një makinë të nxehtë mund të bëjë që këto substanca të lëshohen në ujë, shkruan The Sunday Times.
Nxehtësia e madhe në vetura mund të dëmtojë bateritë e të gjitha pajisjeve që i përdorin, që nga kompjuteri, celularët… Ka edhe shishe me krem kundër diellit, të cilat nuk duhet t’i lini në diell (një paradoks interesant, apo jo?) sepse në disa raste mund të shpërthejnë. Më pas janë të gjitha spërkatjet, nga deodoranti tek llaku i flokëve. Kur temperatura arrin rreth 48 gradë Celsius, presioni në rezervuar rritet mjaftueshëm për të shkaktuar një shpërthim, thonë ekspertët. Kornizat plastike të syzeve të diellit mund të shtrembërohen dhe zbardhen, dhe lentet mund të shtrembërohen.
Disa ilaçe, si antibiotikët, duhen mbajtur në frigorifer. Ilaçet në përgjithësi nuk e tolerojnë nxehtësinë dhe disa prej tyre do të bëhen të papërdorshme pas ekspozimit ndaj temperaturave jashtëzakonisht të larta. Nëse përdorni injeksione adrenaline, dobia e tyre zhduket në automjetet e nxehta. E cila, natyrisht, është çështje jete ose vdekjeje.
Buzëkuqi do të shkrihet në temperatura të larta.
Është dokumentuar se kanaçet e gazrave mund të shpërthejnë kur ekspozohen ndaj nxehtësisë ekstreme. Edhe lëngu i portokallit mund të shpërthejë nëse lihet në makinë për një kohë të gjatë, dhe kjo do të thotë një brendshme ngjitëse…
Lënia e çakmakut të disponueshëm në makina në ditët e nxehta nuk është një ide e zgjuar. Shpërthimi i tyre mund të shkaktojë dëme të mëdha dhe madje të thyejë xhamin e përparmë./Media Ndërtimi
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/897a60d3-c6be-4cd9-a951-f16fd70892e0-1333x1000-1.jpg)
Me ceremoni të mërkurën është bërë hapja e Odës së Minierave të Kosovës që u konsiderua një hap tejet i rëndësishëm për zhvillimin ekonomik, raporton Ekonomia Online.
Themeluesi, Mentor Demi, ka thënë se kjo ceremoni është një hap shumë i rëndësishëm në drejtim të zhvillimit të industrisë së minierave në Kosovë.
Alaudin Kodra, anëtar i Bordit në Odën e Minierave të Kosovës, ka thënë se gjeologjia e Kosovës, është e pasur dhe pikërisht kjo ka qenë një nga arsyet e fillimit të tij për punuar në Kosovë.
“Ligji minerar është ligj i mrekullueshëm i cilësisë së lartë për dallim nga. Pjesa perëndimore e Kosovës është një vazhdimësi e gjeologjisë së Shqipërisë. Kosovës i duhen kompani serioze, dua të iu urojë gjithë të mirat të keni suksese”, ka thënë nder tjera Kodra.
Zëvendësministri i Industrisë, Sipërmarrjes dhe Tregtisë, Mentor Arifaj, ka thënë se kontributi i madh për të ardhur deri te hapja e Odës është për tu vlerësuar.
“Do ta luajë një rol ndërmjet një katalizatori i akterëve të shumtë dhe investitorëve potencial qoftë vendor apo ndërkombëtarë. Oda do ta luajë një rol të rëndësishëm në kuptimin e avancimit duke përfshirë njësi të ndryshme në arenën ndërkombëtare në sektorin e minierave”, ka thënë ai.
Nurten Deva, Rektor i Universitetit Isa Boletini, ka thënë se zhvillimi i industrisë minerare ka një rol të rëndësishëm në zhvillimin ekonomik.
“E përgëzojë zotëri Demin për guximin që ka ndërmarrë një hap të tillë për themelimin e një odë nga privatët. Nuk e kanë pas mbështetjen e duhur për të arritur vizionin në planet e tyre strategjike”, ka thënë Deva. Andor Lips, Drejtori jo-ekzekutiv në Western Tethyan Resources, ka thënë se Osat kanë shumë të rëndësishme si një lloj urë lidhëse në mes të investitorëve të huaj dhe institucioneve shtetërore./Media Ndërtimi
Aktuale
Gjykata e Apelit anulon vendimin për ndërtimin e hidrocentralit të Poçemit në Vjosë
Published
2 months agoon
July 24, 2024![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/3.-Vjosa-at-Pocem-c-Gregor-Subic.jpg)
Pas 10 vitesh nëpër procese gjyqsore, banorët e Mallakastrës fituan të parën betejë ligjore për çështjet mjedisore në vendin tonë. Gjykata Administrative e Apelit në Tiranë anuloi të mërkurën vendimin për ndërtimin e hidrocentralit Poçem në lumin Vjosa. Gjykata i dha të drejtë banorëve dhe organizatave mjedisore, duke konfirmuar aktvendimin e plotë të shkallës së parë dhe argumentet e tij në mbështetje të pretendimeve të paditësve.
Vendimi shënon fitoren përfundimtare të çështjes së parë mjedisore të trajtuar nga Gjykata në Shqipëri.
Beteja ligjore ka nisur në dhjetor të vitit 2016 nga EcoAlbania, EuroNatur dhe Riverwatch, së bashku me 38 banorë të fshatit Kutë në Mallakastër. Ata kundërshtuan ndërtimin e hidrocentralit të Poçemit, duke pretenduar se “procedurat e ndjekura për dhënien e kontratës koncensionare si dhe procesi i konsultimeve me publikun, ishin zhvilluar në shkelje të legjislacionit shqiptar dhe të konventave ndërkombëtare”.
Banorët dhe organizatat fituan betejën e parë në maj të 2017, kur Gjykata Administrative e Shkallës së Parë vendosi në favor të tyre.
Palët e paditura janë Ministria e Mjedisit, Agjencia Kombëtare e Mjedisit, Avokati i Shtetit (në emër të Ministrisë së Energjisë) dhe shoqëria koncesionare (Kovlu Energy), të cilat apeluan vendimin e Gjykatës Administrative të Shkallës së Parë.
Pas 8 vitesh Gjykata e Apelit ka vendosur të rrëzojë padinë e tyre dhe të lërë në fuqi vendimin e Gjykatës Administrative të Shkallës së Parë.
Ndërkohë që vijonte kjo betje ligjore, banorë dhe organizata mjedisore si EcoAlbania nisën fushatën në mbrojtje të lumit Vjosa “Të shpëtojmë zemrën blu të Evropës”.
Pas një beteje të gjatë, në Mars 2023, lumi Vjosa dhe degët e tij Drino, Bënça, Shushica dhe Kardhiqi, u shpallën Park Kombëtar duke ofruar mbrojtje ligjore edhe nga 45 hidrocentralet e planifikura për t’u ndërtuar në gjithë basenin e Vjosës.
Drejtues i Eco Albania Olsi Nika në një reagim për mediat tha se “edhe pse ky vendim vjen në një tjetër realitet, pas shpalljes së Parkut Kombëtar të Vjosës, ne e konsiderojmë si një arritje për komunitetin, aktivistët dhe avokatët e angazhuar në mbrojtjen e lumit Vjosa, të cilët e kanë ndjekur këtë çështje me rigorozitet dhe vendosmëri”.
Hidrocentrali i Poçemit, ishte aktpadia e parë e një çështjeje mjedisore në Gjykatën Administrative në Shqipëri. Ajo i hapi rrugën shumë çështjeve të tjera mjedisore të ngritura nga organizatat dhe banorët për të kërkuar të drejtën për ruajtjen e pasurive natyrore të vendit.
Avokati i çështjes Vladimir Meçi tha se vendimi përfundimtar përbën një arritje në ndërtimin e praktikës gjyqësore administrative që lidhet me te drejtën mjedisore në Shqipëri.
“E gjithë ecuria e çështjes së kundërshtimit të ndërtimit të HEC-it të Poçemit në rrugë gjyqësore, është një model pioner për të gjithë ata që kanë qenë pjesë e tij, përfshirë Organizatat, komunitetin, ne avokatët por edhe vetë gjykatën”, tha Meçi./Mediqa Ndërtimi
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/1721676570_shkoder-80x80.jpg)
“Kulla s’asht cool”-qytetarët e Shkodrës po protestojnë kundër ndërtimit të objektit 35 katesh
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/ndertim-rusi-80x80.jpg)
Si Vladimir Putin krijoi një ‘flluskë’ të pasurive të paluajtshme
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/449843230_858707342817912_8980863323005389981_n-768x432-1-80x80.jpg)
Kinezët dhe turqit “gëzojnë” koncesionin e bakrit në Shqipëri
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/air-freshener-hanging-on-rear-600nw-1639535368-80x80.webp)
Deodorantë, shishe uji plastike…: Çfarë nuk duhet të lini në vetura në ditët e nxehta?
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/Kennedy-Space-Center-United-States-1024x683-1-80x80.webp)
Një autostradë dixhitale do të ndërtohet mes Tokës dhe Hënës
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/20240724-100940-DX235RTF7TunnellingExcavatorpic1red-80x80.png)
Develon prezanton ekskavatorin tunelues DX235RTF-7
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/20240723-200833-liebherrlogistikzentrumoberopfingen96dpi-80x80.jpg)
Liebherr blen 119 hektarë në SHBA për të ndërtuar një qendër logjistike
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/322A9899-80x80.webp)
Epiroc përballet me sfida në tregun e ndërtimit
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/20221208-101857-AdobeStock298588860-80x80.jpeg)
India do të shpenzojë 132 miliardë dollarë në infrastrukturë
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/bulevardi-6-80x80.jpg)
Bulevardi i palmave dhe agrumeve në Vlorë, 3.4 milion euro për projektin
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2022/09/rhrhr.png)
Ndërtuesi thotë se i përfundoi punët sipas kontratës te ‘Prishtina e Re’, 40 familje të një kompleksi mohojnë këtë, mbesin pa kushte jetese
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2020/05/88175343_2685516351566261_8458769155523346432_n-80x80.jpg)
Në Kosovë po prodhohen shtëpi të gatshme me beton të parafabrikuar [video]
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2021/09/Post-1-80x80.jpg)
Agroturizmi më i madh në Ballkan ndërtohet në Suharekë
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2022/09/m2.png)
Këto janë 5 kompanitë ndërtimore më të mëdha në Prishtinë, prinë Marigona Hill
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2022/12/2ee-1.png)
Kush po i pengon hetimet në rastin “Brezovica” ku u sekuestruan 75 villa
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2022/07/291368139_10166508543725437_3432133904018593708_n.jpg)
Pa e shkatërruar natyrën, lagjja Area34 vjen me shumë kasolla në liqenin e Batllavës
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2022/05/ggs.jpg)
Lëndohen dy punëtor të ndërtimit pas rrëzimit të një plloçe në Kaçanik
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2022/04/wsfsr.png)
Rruga A del këtë javë në tenderim, do të ketë gjashtë korsi
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2020/03/91036644_3104003359662927_6127414324039254016_o-80x80.jpg)
Kompania kosovare “FORMON” krijon ventilatorë të frymëmarrjes
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2022/12/Ballina.png)