Connect with us

Infrastrukturë

A është i mundur ndërtimi i megaqytetit linear NEOM në shkretëtirë?

Published

on

Imazhet vezulluese të qytetit të parashikuar saudit NEOM, të shpërndara publikisht në fund të korrikut, qarkulluan shpejt nëpër platforma të ndryshme të mediave sociale.

Shumë komentuan ngjashmërinë formale dhe vizuale që vizioni megaloman ka me një sërë precedentësh të qytetit linear në historinë e arkitekturës, nga propozimi i Michael Graves dhe Peter Eisenman për një Nju Xhersi linear në 1965; te teza famëkeqe e diplomimit të Rem Koolhaas, “Eksodi, ose të burgosurit vullnetarë të arkitekturës” nga viti 1972; ose, më e dukshme, ndaj kritikës së fundit të viteve 1960 të Superstudio në formën e Monumentit të Vazhdueshëm.

Grumbullimi i imazheve dhe videove që i japin formë arkitekturore çmendurisë më të fundit të Mohammed Bin-Salman, bëjnë më shumë se sa të ngjallin një sërë fantazish dhe propozimesh arkitekturore.

Përkundrazi, në mënyrë ironike ata tregojnë pikërisht një mospërfillje të historisë së arkitekturës dhe sjellin në mendje vëzhgimin e Karl Marksit mbi përsëritjen e ngjarjeve botërore: “Për herë të parë si tragjedi dhe përsëri si farsë”.

Në të vërtetë, spektakli i pasqyruar 170 kilometra i gjatë, 500 metra i lartë dhe 200 metra i gjerë i një qyteti, i cili në një farë mënyre supozohet të jetë i qëndrueshëm dhe nuk lëshon karbon, i jep veten pothuajse shumë lehtësisht kritikave, si dhe vëzhgimi se pjesa më e madhe e kulturës së pasluftës dhe Luftës së Ftohtë po përjeton një ringjallje të çuditshme vitet e fundit.

Për të mos u shpërfillur, këto vëzhgime tregojnë për natyrën e natyrshme – dhe kufijtë – e imagjinatës njerëzore dhe vështirësinë për të dalë përtej disa paradigmave të kulturës dhe përparimit.

E megjithatë, të shpërfillësh NEOM-in si thjesht fantazi megalomane të një sundimtari autoritar, do të përsëriste, në një farë mase, vëzhgimin e Marksit, këtë herë nga ana e kritikut.

Sido që të jetë, NEOM, pikërisht për shkak të guximit të tij, ofron një mësim të vlefshëm jo vetëm për arkitektët dhe historianët e arkitekturës, por për këdo që shqetësohet për të ardhmen e njerëzimit ndërsa përballemi me krizën klimatike.

Për të mos hequr dorë nga ekzekutimi i tij i mundshëm – ose realizimi disi tragjik se një pjesë e dizajnit i është dhënë fituesit të çmimit Pritzker, të dikurshëm shkelës të rregullave, i kthyer në tekniko-pozitivist, Thom Mayne nga Morphosis – imazhet e NEOM, kur merren seriozisht, dhe si hap i parë drejt realizimit, zbuloni jo të ardhmen e njerëzimit, por gjendjen aktuale të luftës sonë për të imagjinuar një të ardhme fare.

Edhe një herë, NEOM nuk duhet të shkarkohet ose kritikohet për atë që ofron – ose nuk ofron – por për atë që zbulon oferta.

Është paaftësia e demokracive liberale perëndimore për t’u mobilizuar përballë një krize që ato jo vetëm e kanë shkaktuar dhe përkeqësuar, por që tani kërcënon idealet e tyre, domethënë tona, përparimtare dhe liberale.

Megjithatë, kjo nuk është një thirrje për një qeveri shtypëse botërore që do ta trajtonte krizën klimatike me forcë të plotë.

Përkundrazi, është një njohje, e ofruar pa dashje nga njerëz si NEOM, se ne jetojmë në një realitet dikotomik në të cilin regjimet autoritare mund të mobilizojnë “ekspertët” perëndimorë, njohurinë dhe kapitalin në shërbim të një zgjidhjeje të supozuar madhështore dhe novatore, ndërkohë që vendet demokratike janë të zënë me debatin se çfarë duhet bërë.

Kështu, NEOM mund të shihet më së miri jo si një propozim, por më tepër si një alegori beniaminiane: një pasqyrë e madhe në të cilën shkretëtira nga e cila jemi të rrethuar shndërrohet në një imazh pa substancë; një vizion vezullues i së ardhmes përmes të cilit rrënojat e së tashmes shihen më qartë se më parë.

Eliyahu Keller është një arkitekt dhe historian i arkitekturës dhe anëtar themelues i fakultetit të Shkollës së Arkitekturës Negev në Izrael. Ai mban titullin Ph.D. në Histori, Teori dhe Kritikë të Arkitekturës nga MIT, ku ai hetoi ndikimin e kulturës apokaliptike bërthamore në përfaqësimin spekulativ arkitekturor në SHBA të Luftës së Ftohtë.

Infrastrukturë

Asfaltohen disa rrugë në Komunën e Prizrenit

Published

on

Në vazhdën e punimeve të shumta infrastrukturore, në rrugë të ndryshme, lagje e fshatra, në Komunën e Prizrenit, të martën kryetari i Prizrenit, Shaqir Totaj vizitoi nga afër punimet që po zhvillohen në rrugën “Rugova” në lagjen mbi spital.

Poashtu, në këtë lagje së shpejti fillon asfaltimi në Rrugën “Norë Kelmendi”, pasi të bëhet nivelizimi i pusetave.

Kryetari i Prizrenit, Shaqir Totaj, këto projekte i konsideroj se janë shumë të rëndësishme për rregullimin e infrastrukturës për banorët e zonës duke e lehtësuar jetën e tyre pas një periudhe të gjatë me vështirësi.

“Gjatë muajit tetor do të punojmë për rregullimin e infrastrukturës në shumë lagje brenda qytetit dhe në segmentet që lidhin të gjitha zonat e Komunës së Prizrenit, në përgjithësi, me ç’rast do të lehtësohet jeta e të gjithëve. Së bashku e ndërtojmë Prizrenin!”, deklaroi kryetari Totaj./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Infrastrukturë

Hapen dy objektet e reja parashkollore në Gjakovë

Published

on

Të martë, u hapën dy objektet e reja parashkollore në kuadër të Institucionit parashkollor “Ganimete Tërbeshi”, njërën në lagjen e Çabratit dhe tjetrën në Novosellë.

“Jemi përkujdesur në detaje që këto ambiente të përmbushin të gjitha kriteret e nevojshme për edukim të duhur për më të vegjlit tanë. Investime si këto do të vazhdojnë edhe më tutje në lagje dhe fshatra të tjera të komunës, për faktin se kërkesat vazhdojnë të jenë të mëdha” u shpreh Kryetari i Komunës, Ardian Gjini.

Continue Reading

Infrastrukturë

Planet e Gjermanisë, të bëhet me central të gjelbër

Published

on

Kompania energjetike me bazë në Gjermani, Lausitz Energie Bergbau AG (LEAG) thuhet se po planifikon të vendosë 7 GW kapacitet të energjisë së rinovueshme në zonat minerare të Luzacias deri në vitin 2030. Kompania shpreson se kjo do të funksionojë duke i dhënë një shtysë të konsiderueshme tranzicionit të energjisë në rajon.

LEAG vlerëson se plani do të përfshijë investime prej më shumë se 10 miliardë euro (9.7 miliardë dollarë amerikanë) përveç krijimit të vendeve të punës në Gjermaninë lindore.

Nisma, me nofkën GigawattFactory, do të kombinojë zgjidhjet e ruajtjes së energjisë, hidrogjenin e gjelbër si dhe termocentralet e erës dhe diellore për të vënë në dispozicion energjinë miqësore me mjedisin në rajonin e Gjermanisë Lindore.

Parqet fotovoltaike (PV) dhe me erë do të ndërtohen në zonat pas minierave të LEAG në bashkëpunim me partnerin dhe zhvilluesin e projektit EP New Energies GmbH (EPNE).

Drejtori menaxhues i EPNE, Dominique Guillou, komentoi se Fabrika Gigawatt me një kapacitet prej 7 GW dhe potenciali i mëtejshëm përtej 2030-ës janë një moment historik në tranzicionin gjerman të energjisë dhe do të avancojë ndjeshëm ndryshimin strukturor në zonat e minierave të hapura të Luzacias./Media Ndëtimi.

Continue Reading

Trending