Infrastrukturë
Si mund të revolucionarizojë inteligjenca artificiale shëndetin urban për një mirëqenie proaktive?
Published
8 months agoon
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/01/Shibuya-Crossing-Tokyo-Japan.jpg)
Sot, shëndeti është i lidhur me fusha të ndryshme, si shëndeti mendor, social, politik, ekonomik dhe urban. Këto ditë, një gamë e gjerë fushash akademike përfshihen kur diskutohet për shëndetin e popullsisë urbane, duke përfshirë shkencat sociale, ligjin, shëndetin publik, planifikimin urban, shëndetin shoqërues dhe shkencat mjekësore.
Sipas OBSH-së, planifikimi për njerëzit është në qendër të planifikimit të shëndetshëm urban. Ai përfshin përqendrimin e nevojave të komunitetit dhe njerëzve brenda procesit të planifikimit urban dhe duke marrë parasysh efektet e vendimeve në shëndetin dhe mirëqenien e njerëzve. Ai gjithashtu përfshin arritjen e ekuilibrit të duhur midis kërkesave sociale, mjedisore dhe ekonomike; si i tillë, ai ndan shumë ngjashmëri me planifikimin e zhvillimit të qëndrueshëm. Ideja bazohet në parimet themelore të Qyteteve të Shëndetshme të qëndrueshmërisë, përfshirjes së komunitetit, bashkëpunimit ndërsektorial dhe barazisë.
Ideja e një qyteti të shëndetshëm është edhe strategji edhe qëllim në vetvete. Ajo ofron vende pune, ruan mjediset historike dhe natyrore, ka një identitet të veçantë që është i mbrojtur, është i sigurt nga fatkeqësitë natyrore dhe fatkeqësitë e tjera, ka çmime të arsyeshme dhe ka zona banimi me cilësi të lartë, është shtëpia e shërbimeve publike të fuqishme si shëndetësia dhe arsimi, ka hapësirë të mjaftueshme të hapur dhe është e populluar nga banorë të zonës përreth. Një qytet i suksesshëm nxit kohezionin social dhe rritet sipas një plani të planifikuar.
Në Evropë, dy të tretat e njerëzve jetojnë në qytete dhe qytete. Për shkak të trafikut të tepruar, ndotjes, zhurmës, dhunës dhe izolimit social që përjetojnë familjet e reja dhe të moshuarit në rajonet urbane, këto zona janë shpesh vende jo të shëndetshme për të jetuar.
Sipas OBSH-së, qytetet e shëndetshme kanë prioritet investimin te njerëzit, duke inkurajuar përfshirjen, integrimin dhe mosdiskriminimin, dhe duke përfshirë të gjithë komunitetin. Ata vendosën standardin për të sjellë ndryshime pozitive, për të adresuar pabarazinë dhe për të mbrojtur qeverisjen dhe udhëheqjen e shëndoshë për shëndetin dhe mirëqenien. Qytetet e shëndetshme kanë prioritet diplomacinë shëndetësore, inovacionin dhe shkëmbimin e informacionit duke e mbajtur shëndetin e planetit dhe të njerëzve në qendër të të gjitha vendimeve politike. Nëpërmjet të gjitha akteve, politikave dhe procedurave të tyre, ata nxisin paqen dhe mbështesin kërkimin e shëndetit dhe mirëqenies duke krijuar një mjedis social, fizik dhe kulturor të aksesueshëm.
Është vlerësuar se sëmundjet kronike marrin jetën e rreth 41 milionë njerëzve në mbarë botën çdo vit, sipas Imperial College London. Projektimi i mjediseve të shëndetshme është bërë më i rëndësishëm pasi sëmundjet kronike bëhen shkaku kryesor i vdekjeve dhe paaftësisë në mesin e popullatave urbane.
Për shembull, OBSH raporton se ndotja e ajrit shkakton mbi 500,000 vdekje të parakohshme çdo vit në Rajonin Evropian. Gjithashtu, të paktën 20% e njerëzve jetojnë aty ku ndotja akustike nga makinat konsiderohet e pashëndetshme.
Ndërtimi i qyteteve të qasshme dhe të zgjuara është thelbësore për krijimin e qyteteve më të shëndetshme dhe përmirësimin e sistemit të kujdesit shëndetësor. Në nivel global, qytetet e kuptojnë se adoptimi i një qasjeje të gjelbër ndaj zhvillimit urban mund të zvogëlojë efektet e ishujve të nxehtësisë urbane, të zvogëlojë ndotjen e ajrit dhe të rrisë elasticitetin natyror mjedisor.
Për shembull, Buenos Aires krijoi një Plan Strategjik të AI pak përpara epidemisë së COVID-19, duke përshkruar tre pengesat kryesore që qyteti duhet të kapërcejë për të integruar AI: zhvillimin, vendosjen dhe aftësimin e teknologjisë.
Për t’i mbajtur njerëzit e qytetit të shëndetshëm, inteligjenca artificiale (AI) po ndryshon peizazhin shëndetësor urban dhe po hap mundësi të reja për qeveritë dhe sistemet shëndetësore për të kaluar nga reaktive në proaktive, parashikuese dhe madje parandaluese./Media Ndërtimi
You may like
Infrastrukturë
“Kulla s’asht cool”-qytetarët e Shkodrës po protestojnë kundër ndërtimit të objektit 35 katesh
Published
1 month agoon
July 25, 2024![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/1721676570_shkoder.jpg)
Ndërtimi i kullës 35 katëshe ‘Hotel Rozafa Tower’ në Shkodër mblodhi në protestë dhjetra qytetarë dhe aktivistë.
Kulla është një investim privat që do të ndërtohet përbri pallatit ekzistues Rozafa, nga “Uldedaj Group”, i zbatuar nga një studio spanjolle.
“Të vendosur përpara një fakti të kryer në një kohë kur për projekte kaq të mëdha duhen dëgjesa publike; të shqetësuar për dëmin urban dhe arkitekturor që kjo kullë paralajmëron ti kanosë Shkodrës; të indinjuar nga mosrespektimi nga ana e institucioneve i të drejtës sonë për qytetin dhe hapësirës që jetojmë vendosëm të marshojmë sot bashkë me ju kundër betonizimit të qytetit për të thënë: Jo kullave!“ – u shpreh aktivisti Amel Pervizi.
Sipas qytetarëve, zhvillimi i qytetit nuk vjen përmes kullave, ndërsa ky investim bie në kundërshtim me planin e përgjithshëm vendor të qytetit.
„Projekti i ri ka jo më pak se 43 mijë metër ndërtim të ri. Intensiteti I ndërtimit nga 4 që është i lejuar në planin e përgjithshëm vendor, shkon në 8.2, pra dyfishohet. Numri I lejuar i kateve nga 7 kate të lejuara shkon në 35, pra pesëfishohet. Lartësia në metra nga 29.8 metra e lejuar shkon deri në 100 metra lartësi. Parametër i cili trefishohet. Sa I përket distancave, kjo godinë me këtë lartësi duhet të mbajë jo më pak se 36 metër distancë nga kufiri i saj i pronës. Gjë që nuk mund ta realizojë dot”,-u shpreh urbanisti Imeldi Sokoli.
Ata theksuan se Shkodra ka nevojë për hapësira dhe investime publike dhe jo shëmbëlltyrë e “kryeqytetit rilindas”.
“Sot ne jemi të thirrur për ti dalë zot qytetit tonë, bukurisë së qytetit tonë, kulturës së qytetit tonë, historisë dhe trashëgimisë kulturore. Në 11 vite, kjo qeveri nuk solli asnjë investim për Shkodrën. Shkodra ka nevoja të mëdha, Shkodra ka objekte, monumente kulture që po bien brenda. Shkodra nuk ka nevojë për kulla, Shkodra ka nevojë për zhvillim dhe nëse flitet për inovacion, inovacioni nuk është një kullë e ndërtuar dhe e sjellë këtu jashtë të gjitha kritereve dhe jashtë të gjitha ligjeve. Ne nuk duam dhe nuk pranojmë betonizimin e Shkodrës“, -u shpreh Eliona Shkreli, anëtare e këshillit bashkiak Shkodër.
Mes thirrjeve „Stop betonizimit“ dhe “Kullat janë pastrim parash” qytetarët marshuan nga busti i Luigj Gurakuqit drejt godinës së bashkisë Shkodër, ku kërkuan realizimin e dëgjesave publike dhe konsultimeve me grupet e interesit.
“Një nga kompanitë, pjesë e Rozafa Group që do të investojë për kullë, sinjalizohet me shkresë për mos shlyerje të detyrimeve tatimore me vlerën 970 mijë euro. Nëse mbledhim fitime te deklaruara të këtij grupimi nuk arrijnë të shlyejnë as taksën e ndërtimit prej 8% ndaj bashkisë Shkodër, nëse ky investim prej 30 milionë eurosh realizohet. Si thoni ju a është me të vërtetë kjo kompani pas këtij ndërtimi? Zhvillimi duhet bërë duke ndjekur planin urbanistik të qytetit, duke bërë transparencë dhe duke u konsultuar”, – u shpreh Amel Pervizi./Media Ndërtimi
Infrastrukturë
Si Vladimir Putin krijoi një ‘flluskë’ të pasurive të paluajtshme
Published
1 month agoon
July 25, 2024![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/ndertim-rusi.jpg)
Çmimet janë rritur me 172% në qytetet më të mëdha të Rusisë gjatë tre viteve të fundit.
Hipotekat dikur ishin të papranueshme në Rusi. Dekada të propagandës sovjetike, e cila e denoncoi kredinë si një barrë të padurueshme, patën efekt.
Edhe pas përfundimit të komunizmit, rusët ende i referoheshin hipotekave si “skllavëri borxhi”, duke preferuar të kursenin derisa të mund të blinin shtëpitë e tyre. Vladimir Putin, presidenti i vendit, ka kaluar dy dekada duke u përpjekur të bindë qytetarët e tij, që të kenë një tjetër pikëpamje.
Në vitin 2003, gjatë mandatit të tij të parë, ai shpjegoi se hipotekat mund të ndihmojnë në zgjidhjen e “problemit akut të strehimit”, me të cilin përballen rusët. Lutja e tij ra në vesh të shurdhër.
Ai tani duket se ka më shumë sukses. Gjatë viteve të fundit, numri i rusëve që marrin hipoteka është rritur, për shkak të një programi bujar të subvencioneve shtetërore për blerësit e apartamenteve të reja. Por, shpërndarja e subvencioneve të shtetit ka nxitur një treg shumë ‘të nxehtë’ të pronave, duke i rritur çmimet e banesave.
Në vitin 2020, kur Rusia u mbërthye nga Covid-19, zyrtarët rritën ndihmat për ata, që blinin prona të sapondërtuara në një përpjekje për të forcuar ekonominë. Në fillim, bankat u ofruan aplikantëve për hipotekë një normë preferenciale prej rreth 6%, afërsisht dy pikë përqindje nën normën e tregut, dhe shteti paguante diferencën.
Zbritje të ngjashme, të cilat më parë ishin në dispozicion vetëm për familjet, iu ofruan më pas punëtorëve dhe njerëzve, që zhvendoseshin në vende duke përfshirë Arktikun, Siberinë dhe Ukrainën e pushtuar.
Megjithatë, vëllimet e hipotekave nuk filluan të rriteshin vërtet, derisa ekonomia e Rusisë shkoi në gjendje lufte. Bankat lëshuan kredi hipotekore me vlerë 7.7 trilion rubla (88 miliardë dollarë, ose 4% e PBB-së) vitin e kaluar, nga një total prej 4.3 trilionësh në vitin 2020. Shumica u mbështetën nga subvencione.
Kjo pasqyron faktin se rusët nuk kanë mundësi investimi: sanksionet rëndojnë mbi bursën dhe kontrollet e monedhës e bëjnë të vështirë lëvizjen e parave jashtë vendit. Inflacioni, i cili u ngrit përsëri në mesin e vitit 2023, ka luajtur gjithashtu një rol.
Kur Banka Qendrore e Rusisë (CBR) filloi të rriste normat e interesit, interesi për skemën u rrit. Ndërsa CBR ngriti normën e saj bazë në 16%, qeveria e mbajti normën e saj preferenciale të ulët, duke e rritur atë në vetëm 8%. Në qershor kishte një hendek prej më shumë se dhjetë pikë përqindjeje midis normës së qeverisë dhe normës së tregut për një hipotekë.
Në fillim të këtij muaji ajo i dha fund skemës së saj më të njohur, e cila ishte për blerësit e ndërtesave të reja. Numri i hipotekave të reja mund të bjerë me rreth 50% në gjysmën e dytë të vitit.
Industria e ndërtimit të Rusisë do të vuajë si rezultat. Kështu do të bëjnë bankat, të cilat kanë gëzuar fitime rekord të nxitura nga rritja e shpejtë e portofolit të hipotekave. Për momentin, megjithatë, tregu i banesave duket se do të arrijë të shmangë një kolaps.
Vasily Astrov i Institutit të Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare, thotë se “ngadalësimi dhe ndoshta stanjacioni” ka më shumë gjasa sesa një rënie e madhe e çmimeve.
Ekonomia e luftës e Rusisë, e cila ka parë rritje të shpejtë të pagave këtë vit, mund të jetë ende në gjendje të mbajë një treg të fortë pronash, edhe kundrejt normave më të larta dhe mbështetjes së pakësuar të shtetit./Media Ndërtimi
Infrastrukturë
Kinezët dhe turqit “gëzojnë” koncesionin e bakrit në Shqipëri
Published
1 month agoon
July 25, 2024![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/449843230_858707342817912_8980863323005389981_n-768x432-1.jpg)
Fabrika e përpunimit të bakrit në Fushë Arrëz iu dha me koncesion për 30 vite një kompanie turke. Ishte viti 2001 kur shteti shqiptar firmosi marrëveshjen koncesionare. Shumë shpejt në lojë hynë edhe partnerët kinezë. Periudha e artë e marrëdhënieve të Shqipërisë me Kinën u ndërpre rreth viteve 80-të, për t’u rivendosur sërish me ardhjen e demokracisë.
Përmes një operacioni financiar të zhvilluar në Turqi, ata morën nën zotërim pjesën më të madhe të rezervave shqiptare të bakrit, të cilat kaluan në pronësi të gjigantit botëror të minierave, kompanisë kineze “Jiangxi Koper”, shkruan citizens.al.
Ata blenë 48% të aksioneve të kompanisë “BerAlb” e cila zotëronte për 30 vite koncesionin e bakrit në vendin tonë, duke përfituar të drejtën për të administruar dhe shfrytëzuar minierën e bakrit Munellë, minierën e bakrit Lak-Rosh, minierën e bakrit Karmë, fabrikën e pasurimit të bakrit Fushë-Arrëz dhe të Mjedës si dhe impiantin e fraksionimit të skorieve të bakrit në Shëngjin.
Me një kapital fillestar prej vetëm 30 mijë USD ose 47 Milionë lekë, kjo kompani e ka zgjeruar kapitalin e saj çdo vit, ndërsa aktualisht deklaron një kapital prej 7.7 miliardë lekësh.
Pavarësisht rritjes së kapitalit, kompania deklaron se del vazhdimisht me humbje.
Megjithëse deklaron bilance negative, në vitin 2017 kompania nënshkroi një tjetër marrëveshje me shtetin shqiptar duke e shtyrë koncesionin edhe me 10 vite . Pra koncesioni i bakrit dhënë Turqisë dhe Kinës do të jetë në fuqi deri në vitin 2043. Ekspertët sugjerojnë se zgjatja e afatit duhet të ishte ballafaquar me performancën ekonomike, rritjen e niveli të mirëqënies së zonës si dhe ruajtjen e mjedisit./Meda Ndërtimi
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/1721676570_shkoder-80x80.jpg)
“Kulla s’asht cool”-qytetarët e Shkodrës po protestojnë kundër ndërtimit të objektit 35 katesh
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/ndertim-rusi-80x80.jpg)
Si Vladimir Putin krijoi një ‘flluskë’ të pasurive të paluajtshme
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/449843230_858707342817912_8980863323005389981_n-768x432-1-80x80.jpg)
Kinezët dhe turqit “gëzojnë” koncesionin e bakrit në Shqipëri
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/air-freshener-hanging-on-rear-600nw-1639535368-80x80.webp)
Deodorantë, shishe uji plastike…: Çfarë nuk duhet të lini në vetura në ditët e nxehta?
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/Kennedy-Space-Center-United-States-1024x683-1-80x80.webp)
Një autostradë dixhitale do të ndërtohet mes Tokës dhe Hënës
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/20240724-100940-DX235RTF7TunnellingExcavatorpic1red-80x80.png)
Develon prezanton ekskavatorin tunelues DX235RTF-7
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/20240723-200833-liebherrlogistikzentrumoberopfingen96dpi-80x80.jpg)
Liebherr blen 119 hektarë në SHBA për të ndërtuar një qendër logjistike
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/322A9899-80x80.webp)
Epiroc përballet me sfida në tregun e ndërtimit
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/20221208-101857-AdobeStock298588860-80x80.jpeg)
India do të shpenzojë 132 miliardë dollarë në infrastrukturë
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2024/07/bulevardi-6-80x80.jpg)
Bulevardi i palmave dhe agrumeve në Vlorë, 3.4 milion euro për projektin
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2022/09/rhrhr.png)
Ndërtuesi thotë se i përfundoi punët sipas kontratës te ‘Prishtina e Re’, 40 familje të një kompleksi mohojnë këtë, mbesin pa kushte jetese
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2020/05/88175343_2685516351566261_8458769155523346432_n-80x80.jpg)
Në Kosovë po prodhohen shtëpi të gatshme me beton të parafabrikuar [video]
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2021/09/Post-1-80x80.jpg)
Agroturizmi më i madh në Ballkan ndërtohet në Suharekë
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2022/09/m2.png)
Këto janë 5 kompanitë ndërtimore më të mëdha në Prishtinë, prinë Marigona Hill
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2022/12/2ee-1.png)
Kush po i pengon hetimet në rastin “Brezovica” ku u sekuestruan 75 villa
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2022/07/291368139_10166508543725437_3432133904018593708_n.jpg)
Pa e shkatërruar natyrën, lagjja Area34 vjen me shumë kasolla në liqenin e Batllavës
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2022/05/ggs.jpg)
Lëndohen dy punëtor të ndërtimit pas rrëzimit të një plloçe në Kaçanik
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2022/04/wsfsr.png)
Rruga A del këtë javë në tenderim, do të ketë gjashtë korsi
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2020/03/91036644_3104003359662927_6127414324039254016_o-80x80.jpg)
Kompania kosovare “FORMON” krijon ventilatorë të frymëmarrjes
![](https://ndertimi.info/wp-content/uploads/2022/12/Ballina.png)