Renovimi i dështuar i objekteve të socializmit në Prishtinë konsiderohet krim nga arkitektët

0

Prishtina ende ka objekte të periudhave të ndryshme historike të cilat pavarësisht qëndrimit stoik në kohë, sot po dëmtohen dhe shëmtohen nga vetë njerëzit në tentim për t’i modernizuar dhe renovuar. Këto renovime nuk janë aspak të mirëpritura nga komunitetit i arkitektëve dhe njohës të arkitekturës e trashëgimisë kulturore.

Tanimë, sipas njohësve të fushës, janë “humbur” disa prej ndërtesave më domethënëse të qytetit si ish-objekti i Rilindjes , Hotel Grandi e fakulteti Teknik. Ka shumë zëra që i kanë kundërshtuar dhe që vazhdojnë të kritikojnë renovimet në këto ndërtesa për shkak të humbjes së identitetit, karakterit e simbolikës të asaj që këto ndërtesa përfaqësojnë.

Arkitektët thonë së duhet një vetëdije kolektive e gjithë njerëzve që të fillojnë të çmojnë ndërtesat që mbeten trashëgimi nga e kaluara. Lidhur me këto qëndrime të njohësve të arkitekturës, Nderimi.info ka biseduar me  dy arkitektë shumë të njohur.

Njëri nga ta është  Xhelal Llonçari, profesor në Fakultetin e Ndërtimtarisë dhe Arkitekturës. Ai thotë se këto renovime janë kthim mbrapa, pasi këto ndërtesa përpos identitetit, por edhe frymën e vërtetë.

“Renovimet në ndërtesat në Prishtinë dhe saj përket Pallatit të Rinisë si dhe renovimet tjera të ngjashme janë si vetëm dekadent apo kthim mbas .Këto ndërtesa e kanë humbur jo vetëm identitetin por edhe thelbin e identitetit dhe thelbin e asaj që quhet fryma e vendit dhe e kanë shëmtuar peizazhin urbanistikë të qytetit”, ka thënë Llonçari.

Sipas profesorit Llonçari janë arkitektët që kanë një pjesë të fajit në gjithë këtë që po ndodhë.

“Natyrisht edhe arkitektët kanë një pjesë të fajit të mirë në gjithë këtë çka po ndodh, pasi që janë nëpër komuna dhe në vende ku merren vendimet po jo gjithherë janë shumë të fuqishëm”, shtoi ai. Sikur shoqëria, ashtu edhe njërzit janë sikur arkitektura, sipas tij.

“Çdo 100 vjet përzgjidhen objektet të cilat hyjnë në mbrojtjen e shtetit,  pavarësisht se cilës periudhë i takojnë, ato flasin për një të shkuar, flasin për një histori e cila nuk bën të ndërrohet dhe as të korrigjohet nëpërmes rrënimit apo shëmtimit të objekteve të cilësdo periudhë qofshin ato”, përfundoi Xhelal Llonçari.

Njëjtë mendon edhe arkitekti me famë botërore, Përparim Rama. Ai thotë se me këto ndërtesa është bërë krim.

“Këto vepra janë krim kundër trashëgimisë tonë urbane, arkitektonike e kulturore. Janë krim ndaj një pjese të historisë sonë, çfarëdo që ajo të ketë qenë”, ka thënë Rama në një intervistë për Ndertimi.info.

Ai shton që këto vepra  janë një lidhje me të kaluarën, dhe në rast se zhduken atëherë do të fshihet identiteti jonë, duke shkaktuar nxitim negative në shoqëri.

“Andaj duhet që me çdo kusht te mbrojmë historinë, trashëgiminë tonë arkitektonike, sepse këto janë treguese e procesit tone zhvillues si shoqëri”, ka thënë Rama.

PËRGJIGJU

Please enter your comment!
Please enter your name here