Connect with us

Aktuale

Pse uji i pijes nuk ka qenë në fokusin e qeverive si program kombëtar?

Published

on

Qasja në ujë të pijshëm dhe kanalizim është një e drejtë themelore e njeriut që nga viti 2010.

Me qindra fushata botërore i kushtohen kursimit të ujit të pijës, duke ju referuar vendeve të kontinentit afrikan që vuajnë për ujë të pijës.

Megjithatë ka vende të cilat kanë burime të mjaftueshme të ujit, por që avaritë mund t’i sjellin situata të palakmueshme, wshtw ky konstatimi i organizatws “Ec ma ndryshe”.

Gjendja e ujësjellësve në Republikën e Kosovës viteve të fundit është përmirësuar dukshëm. Kjo kryesisht falë kontributit të donatorëve ndërkombëtarë.

Uji i pijes nuk ka qenë në fokusin e qeverive si një program kombëtar dhe me një përkushtim që të rregullohet i gjithë sistemi, ashtu sikur janë marrë me infrastrukturën rrugore. Por, uji pijës gjithmonë ka qenë në gojë të pushtetarëve lokalë. Ata e premtonin ujin. Më pas nëse nuk kishte ujë, drejtonin gishtin tek kompanitë rajonale të ujësjellësve, edhe pse në bordin e tyre kanë një përfaqësues si komunë kontribuese.

Me ndihmën e ndërkombëtarëve, me përkushtimin e tanëve dhe me bashkëfinancimin e vet qytetarëve, sipas një studimi në fund të vitit 2018 të profesorit dhe inxhinierit të hidroteknikës Lavdim Osmanaj, na del që në Kosovë vetëm 8.4% e banorëve nuk kanë qasje në ujësjellës. Më pak e nxjerrë këtë përqindje Autoriteti Rregullator i Shërbimeve të Ujit, që thotë se mbulueshmëria me ujësjellës është 78% nga shtatë kompanitë rajonale shtetërore në regjionet e Kosovës.

Por, çka po ndodhë me ujin që na vjen në shtëpi? A po i rrijnë gati mjaftueshëm atij?

Një tregues, edhe pse mund të quhet si rast i izoluar, është ngjarja në Deçan. Si pasojë e cilësisë së ujit, mbi 1500 qytetarë u drejtuan në Qendrën e Mjekësisë Familjare në këtë komunë për të kërkuar ndihmë. Ata kanë pas ankesa, pasi kishin pirë ujë që vjen nga ujësjellësi.

Megjithëse në fillim nuk dihej, analizat e Institutit Kombëtar të Shëndetit Publik të Kosovës, që Ligji për Ujëra i bën përgjegjës për monitorimin e cilësisë së ujit të pijes, e konfirmuan se në ujë kishte pasur baktere që kanë kontaminuar ujin.

E bazenet ku uji pushonte që të rridhte në çesmet e deçanasve mbuloheshin vetëm me një kapak të thjeshtë betoni, që mund ta lëvizte një i rritur pa problem dhe të shihte ujin duke rrjedhur. Dashakeqët edhe mund të hidhnin ndonjë gjë. Kjo ishte siguria e ujit në Deçan. Gjithë kësaj iu shtua edhe një vizitë e dyshimtë në këtë zonë nga dy persona.

Derivat i kësaj erdhi edhe arrestimi i zyrtarit që duhet të kontrollonte kamerat e sigurisë tek bazenet dhe burimi i ujit. Mirëpo, në deduksion kjo tregon një situatë jo fortë të sigurtë.

Dikush paska gjasa të kontaminojë ujin që përdorim për pije dhe gatim, pasi të dalë nga fabrikat e përpunimit. Kur kjo pohohet edhe nga ministri i Mjedisit, Liburn Aliu, atëherë njëmend këtu diçka nuk shkon. “Nga ajo që është pa në terren, është një nevojë emergjente për vendin tonë që të gjithë ujësjellësit në vendin tonë të inspektohen dhe të merren masa.

Të dalë nga lufta, investimet kanë pasur trajtën emergjente të ndërtimit. Mungesa e rregulloreve dhe autoriteteve mbikëqyrëse e kanë bërë situatën edhe më të brishtë.

Por, nuk është shumë më mirë edhe në vitet e mëvonshme. Mungesa e Odës së Inxhinierëve të Kosovës, që do të bënte një filtrim se kush mund të projektojë e ndërtojë ujësjellëse apo vepra tjera hidroteknike, vërehet.

Ka pasur ujësjellës në momentin që janë lëshuar në funksion kanë kolapsuar.

Edhe në këtë aspekt ka një dritë që po vërehet kah fundi i tunelit. Projektligji për Odat e Arkitektëve dhe Inxhinierëve të Kosovës ka kaluar leximin e parë në Kuvendin e Kosovës dhe së shpejti pritet të dalë si ligj.

Në gjithë këtë mes, duke gjykuar situatat dhe deklaratat mund të themi se ujë kemi, ujë prodhojmë, por për ujë nuk kujdesemi sa duhet, që të na përmbushet e drejta themelore njerëzore. Ajo që mund të paramendojmë është se uji do të ketë vitin e tij për t’u përmendur. Ngaqë, po vijnë zgjedhjet lokale në tetor.

Ky artikull është shkruar nga EC Ma Ndryshe dhe është përkrahur nga programi i Fondacionit Kosovar për Shoqëri Civile (KCSF)  ‘EJA Kosovë’, bashkëfinancuar nga Agjencia Zvicerane për Zhvillim dhe Bashkëpunim (SDC) dhe Agjencia Suedeze për Zhvillim dhe Bashkëpunim Ndërkombëtar (Sida). Përmbajtja e këtij artikulli është përgjegjësi e EC Ma Ndryshe dhe jo domosdoshmërisht paraqet qëndrimet e KCSF-së, SDC-së apo Sida-s.

Aktuale

Hapni dyert për instalimin e Valvulës Termostatike nga ekipet e autorizuara të Prishtina HeatSave

Published

on

Hapni dyert për ekipet e autorizuara ashtu që të përfitoni pajisjet si dhe instalimin e tyre falas. Pas nëntorit, këto pajisje së bashku me instalim do të kushtojnë deri në 500 euro për konsumator.

Andaj, nëse nuk do të jeni në shtëpi në datat e paralajmëruara për instalim në lagjen tuaj, ju lutem kontaktoni në 080099000 sa më parë, që të mos humbisni rastin për instalimin e pajisjeve të reja për radiatorët tuaj si:

Valvulës Termostatike e cila rregullon qarkullimin e ujit të ngrohtë nga sistemi i Ngrohtores Termokos deri tek radiatori.

Termo-Kokës e cila ndihmon në përcaktimin e temperaturës në radiator. Rrotullojeni për të caktuar temperaturën dhe për të kontrolluar shpenzimet e energjisë.

Alokatorit cili vendoset në radiator për të matur temperaturën dhe për të përcjellur shfrytëzimin e energjisë.

Prishtina HeatSave është investim 10M dollarësh nga Fondacioni i Mileniumit i Kosovës (MFK) & Korporata e Sfidave të Mileniumit (MCC), me qëllim të modernizimit të sistemit të matjes së shpenzimeve të ngrohjes përmes Termokos./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Aktuale

Raporti i UN-Habita alarmon qytetet botërore

Published

on

UN-Habitat sapo ka publikuar Raportin e tij vjetor të Qyteteve Botërore gjatë sesionit të njëmbëdhjetë të Forumit Urban Botëror, i cili u zhvillua në Katowice, Poloni nga 27 qershor deri më 30 qershor 2022.

I titulluar “Parashikimi i së ardhmes së qyteteve”, pikat kryesore të publikimit të vitit 2022 janë njohuri për të ardhmen e sferës urbane, bazuar në “tendencat, sfidat dhe mundësitë ekzistuese, si dhe kushtet përçarëse, duke përfshirë mësimet e vlefshme nga pandemia COVID-19”.

Në fakt, ai synon t’u paraqesë qyteteve mënyra për t’u përgatitur për sfidat e ardhshme dhe për të adresuar çështjet aktuale.

Meqenëse popullsia globale që jeton në zonat urbane do të rritet nga 56 përqind në 2021 në 68 përqind në 2050, kryesisht në Afrikë dhe Lindjen e Mesme, transformimi i qyteteve tona për të arritur një të ardhme më të mirë duhet të jetë një interes global.

Duke pasur nevojë urgjente për “zgjidhje inovative për zonat urbane për t’iu përgjigjur kësaj krize të trefishtë C të COVID, klimës dhe konfliktit”, siç deklarohet nga Nënsekretari i Përgjithshëm i OKB-së dhe Drejtori Ekzekutiv i UN-Habitat Maimunah Mohd Sharif, Raporti i Qyteteve Botërore 2022 bën thirrje për më shumë angazhim nga qeveritë kombëtare, rajonale dhe lokale dhe inkurajon adoptimin e mëtejshëm të teknologjive inovative dhe koncepteve të jetesës urbane./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Aktuale

Studentët e Arkitekturës të UP-së eksplorojnë ndërtimin e zonave urbane në Cottbus të Gjermanisë

Published

on

Studentët Behar Iberhysaj, Tringa Rama, Vanesa Nikqi, Dafina Balaj, Marina Frrokaj, ishin pjesë e Summer School – Introverted and Extroverted Spaces: Neë pedagogical approaches to the house and the city, në Cottbus të Gjermanisë, me dt. 11.06.2022 – 19.06.2022. Kjo vizitë është realizuar fal marrëveshjeve që Fakulteti i Arkitekturës ka me profesorët dhe universitetet në Gjermani.

Studentët kanë eksploruar se si është ndërtuar dhe përvetësuar hapësira urbane në disa territore në Cottbus përmes përjetimit të përvojës së tyre.

Gjate hulumtimit dhe punës së bërë janë përdorur metoda etnografike dhe vizuale për të identifikuar hapësirat që janë dhe mund të bëhen të dukshme dhe ato që janë dhe mund të mbeten të padukshme.

Qëllimi i shkollës verore ka qenë të rikonceptohet raporti mes shtëpisë dhe qytetit, duke reflektuar mbi nocionin se pjesët e dukshme dhe dimensionet prezentë e përbëjnë qytetin, ndërsa e padukshmja dhe jo-prezentja përfaqësojnë shtëpinë./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trending