Connect with us

Infrastrukturë

Ndryshimet klimatike në Kosovë, shkaktarët dhe pasojat

Published

on

Shkencëtarët kanë konkluduar se thëngjilli është shkaktari kryesor i ndryshimeve klimatike dhe është përgjegjës për 40% të emetimeve totale të CO2 në tërë botën.22 Corinne Le Quéré et al., (2018), ka gjetur se që nga viti 1959 e deri në vitin 2017, 82% e emetimeve totale në botë janë shkaktuar nga karburantet fosile, ndërsa 18% nga ndryshimet e pësuara nga përdorimi i tokës.

Të përqendruara në atmosferë janë 45% e emetimeve totale, në oqean 24% dhe në tokë 30%.23 Për të mbetur brenda kufirit prej 1.5°C të rritjes së temperaturës mesatare globale, studimi nga Welsby, D. et al. (2021), i botuar në revistën prestigjioze “Nature”, thotë se sasia e karburanteve fosile të cilat duhet të lihen pa u nxjerrë nga toka deri më 2050 është rreth 60% e naftës dhe gazit natyror dhe 90% e thëngjillit, i cili tash është nën tokë dhe i pashfrytëzuar, duhet të mbetet i paekstraktuar.

Me fjalë tjera, kjo do të thotë se maksimumi i lejuar për ekstraktim në tërë botën, deri në vitin 2050, është 10% i thëngjillit ekzistues në tokë, nëse duam të qëndrojmë brenda kufirit prej 1.5°C të rritjes së temperaturës mesatare globale.

Ndotësit kryesorë të ajrit në Kosovë janë aktivitetet nga prodhimi i energjisë elektrike, industria, transporti, deponitë e mbeturinave dhe amvisëritë.25 Pra, Kosova i kontribuon ndryshimeve klimatike kryesisht përmes prodhimit të energjisë elektrike në termocentralet me djegie të thëngjillit. Emetimet e CO2 nga thëngjilli për kokë banori për vitin 2020 në shtetet evropiane silleshin nga ato më të lartat në Bosnjë e Hercegovinë me 4.94 ton, Estoni 4.62 tonë e Gjermani 2.38 tonë për kokë banori, deri te ato më të ultat në Lituani, Spanjë e Portugali me 0.23 ton, Shqipëri me 0.16 dhe Latvi me 0.05 ton për kokë banori.26 Në vitin 2018 emetimet totale të gazrave serrë (në CO2 ekuivalent) për kokë banori në shtetet evropiane silleshin prej 15.3 tonë në Luksemburg, 12.1 tonë në Estoni, 8.6 tonë në Gjermani deri tek ato me emetimet më të ulta si Mali i Zi me 4.0 tonë, Maqedonia e Veriut me 3.5 tonë e Shqipëria me 1.9 ton CO2 ekuivalent për kokë banori.

Sipas Eurostat, në vitin 2019, emetimet totale në CO2 ekuivalent për 27 vendet anëtare të BE-së ishin 6.7 tonë për kokë banori.28 Raporti i Agjencisë për mbrojtjen e mjedisit të Kosovës (AMMK, 2021) mbi emetimet e gazrave serrë në Kosovë për vitet 2014-2019, thotë se emetimet totale për kokë banori ishin 5 tonë CO2 ekuivalent, pra janë më të ulta se vlera mesatare për shtetet e BE-së, ndërsa emetimet për njësi të Bruto Produktit Vendor (BPV) ishin 0.5 kg CO2 ekuivalent për $, e janë më të larta gati sa dyfishi i mesatares së BE-së.29 Emetimet totale për vitin 2018 për njësi të Bruto Produktit Vendor (BPV) në shtetet evropiane silleshin prej 0.1 kg CO2 ekuivalent për $ për Shqipërinë, Francën e Suedinë, 0.2 për Maqedoninë e Veriut, Greqinë e Gjermaninë, e deri te Serbia me 0.4 e Bosnja e Herzegovina me 0.5 kg CO2 ekuivalent për $.3

Të dhënat nga qendrat e mjekësisë familjare për vitin 2019, për aglomeracionin e Prishtinës (Prishtinë, Fushë Kosovë, Obiliq dhe Drenas, ku ndotja e ajrit shpeshherë ka qenë alarmante dhe e vlerësuar si me ndikim në shëndet) tregojnë se numri total i pacientëve të paraqitur në këto Qendra me sëmundje respiratore ka qenë 241,157 ndërsa i atyre me sëmundje kardiovaskulare ka qenë 92,312 persona./Media Ndërtimi.

Konsorciumi i Shoqërisë Civile për Zhvillim të Qëndrueshëm në Kosovës (KOSID) ka publikuar raportin me titull ‘Kah po shkon sistemi energjetik i Kosovës.

Infrastrukturë

Bizneset e Diasporës interesohen për investime në turizëm malor të Kosovës

Published

on

Kryetari i Rrjetit të Bizneseve Diasporës Shqiptare në Austri, Yll Blakaj ka thënë se Kosova duhet të jetë më e gatshme në pranimin e ofertave që vijnë nga jashtë.

Ai gjatë intervistës në Telegrafi.com bëri të ditur se mbajtja e Forumit të Bizneseve të Diasporës ka në fokus rritjen e bashkëpunimit dhe sjelljen e ofertave të reja.

“Forumi i ditës së premte dhe të shtunë e ka në fokus rritjen e bashkëpunimit. Kemi mbi 30 kompani që nuk janë partnerë tonë, pra jo shqiptare, siç janë gjerman, austriak, zviceran, francez, anglez dhe suedez nga profile të ndryshme”, tha Blakaj.

Ai shton se disa biznese kanë ardhur me projekte konkrete, ndërsa kanë paraparë një agjendë shumë të ngjeshur.

“Janë pesë storje të bizneseve që kanë nxjerr mbi 300 milionë euro janë ardhur me projekte konkrete për t’iu treguar prodhuesve këtu se duhet të punohet kjo apo ajo edhe se tregu i Evropës përmes neve është këtu”, shton ai.

Sipas tij, shpirti sipërmarrës i shqiptarëve ka bërë që në Gjermani dhe Zvicër të ketë dhjetëra-mijëra biznesmen.

“Ka pengesa, por se shpirti sipërmarrës i shqiptarëve ka bërë që në Gjermani dhe Zvicër të ketë dhjetëra-mijëra biznesmen. Në Austri ka mbi 3 mijë biznese. Në Kosovë, sigurisht që politikat e mira, si biznese duhet t’i shfrytëzojmë, por se çfarë kërkojmë është që institucionet përkatëse të janë më të shpejta me thithjen e këtyre ofertave”, thotë Blakaj.

Tutje tregoi se është kërkuar hapja e Shtëpisë së Bizneseve të Diasporës në Prishtinë, por se nuk kanë marrë ende përgjigje./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Infrastrukturë

Prodhuesi i makinerive të ndërtimit Weber feston 70 vjet e themelimit

Published

on

Kur Günther Weber, si murator vendosi në vitin 1952 të fillonte biznesin e tij dhe të krijonte një shitës mjetesh ndërtimi në qytetin e tij të lindjes, ai nuk e kishte idenë se kjo ndërmarrje e vogël fillestare do të kthehej në një kompani që tani është një emër i njohur në botën e industrisë së ndërtimit.

Disa vjet pasi hapi biznesin e tij, ai mori një kërkesë nga një klient për një tabelë vibruese që duhej të kishte madhësinë që të përshtatej. Duke kuptuar se nuk mund të ofronte një produkt të përshtatshëm, ai filloi të eksperimentonte me inxhinierinë e produkteve të tij.

Modeli i parë që ai zhvilloi ishte një pllakë vibruese që ai e quajti WVP 450. Ky ishte hapi i fundit drejt prodhimit.

Sot, Weber MT (Weber Maschinentechnik GmbH) e sheh veten si një ekspert në pajisjet e ngjeshjes së tokës të drejtuara me dorë. Në Evropë, kompania është një nga liderët e tregut. Arsyeja e mjaftueshme për të parë 70 vjet histori.

Zgjerimi i gamës së produkteve të kombinuara me risi dhe patenta të shumta teknologjike i hapi rrugën shkallës aktuale të kompanisë. Një shembull është shpikja e levës së marsheve WEFIX, e cila gjithashtu ka bërë të mundur funksionimin e pllakave vibruese më të lehta me lëvizje përpara dhe prapa.

Në vitet 1970, Weber prodhoi kompaktore toke të kthyeshme për prodhuesit e mëdhenj të njohur të makinerive të cilët dëshironin të plotësonin portofolin e produkteve të tyre.

Kjo bëri që Weber MT të rriste fokusin e saj në tregjet ndërkombëtare dhe, përveç zgjerimit të eksporteve të saj, kompania gjithashtu themeloi filiale në vende të tilla si Franca, Holanda, Shtetet e Bashkuara, Brazili dhe Republika Çeke.

Sot, pothuajse 60% e shitjeve krijohen jashtë Gjermanisë, me Shtetet e Bashkuara që janë tregu më i madh.

“Qëllimet që i vendosim vetes janë ambicioze,” thotë menaxherja e shitjeve Katharina Weber (gjenerata e tretë), duke përshkruar të ardhmen e kompanisë.

“Pasioni ynë për teknologjinë dhe standardi ynë për të ofruar vetëm cilësinë më të lartë, formojnë një bazë solide për rritje të qëndrueshme.”, tha ajo

“Objektivi ynë janë tregje të shumta në Evropë, Amerikën e Jugut dhe mbi të gjitha në SHBA. Këto janë tregjet në të cilat ne synojmë të rritemi dhe të forcojmë pozicionin tonë.”, shtoi Weber./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Infrastrukturë

Si do të duken qytetet e së ardhmes përmes industrisë së ndërtimit

Published

on

Me popullsinë globale që do të arrijë në 11 miliardë njerëz deri në fund të shekullit, politikëbërësit po mendojnë shumë për mënyrën se si zhvillohen qytetet. Por çfarë do të thotë kjo për industrinë e ndërtimit?

I formuar tërësisht nga platforma masive gjashtëkëndore të bardha që notojnë së bashku në brigjet e qytetit korean të Busan, Oceanix, një koleksion i planifikuar i eko-shtëpive, dyqaneve, zyrave dhe hapësirave publike, e cilëson veten si qyteti i së ardhmes.

Të zbuluara mes shumë bujë në selinë e OKB-së në Nju Jork, SHBA, në prill 2022, imazhet elegante të krijuara nga kompjuteri tregojnë një seri qelizash bio-shkëmbi secila të dizajnuara për të përfshirë ruajtjen e energjisë dhe mbetjeve, si dhe bujqësinë dhe kultivimin e peshkut.

I projektuar disi si një version mbi ujë i Octopodit nga seria televizive për fëmijë Octonauts, projekti është krijuar për të akomoduar 12,000 banorë dhe vizitorë në tre platforma të ndërlidhura që mbulojnë 6.3 hektarë. Në fund të fundit, ai mund të zgjerohet në më shumë se 20 platforma që strehojnë 100,000 njerëz.

Oceanix, një kompani e themeluar nga Marc Collins Chen, një ish-ministër i turizmit për Polinezinë Franceze dhe ish-zyrtar i Kombeve të Bashkuara Itai Madamombe, thotë se faza fillestare e projektit do të përfundojë deri në vitin 2025 me një kosto prej 200 milionë dollarësh, në kohën e janë pjesë e ofertës së Busan për të pritur World Expo 2030.

Mbështetur nga krahu i zhvillimit të qëndrueshëm të Kombeve të Bashkuara, UN Habitat dhe Busan Metropolitan City, Oceanix formon një prototip që përfshin bujqësinë aeroponike (procesin e rritjes së bimëve vetëm me ujë dhe lëndë ushqyese), mbledhjen e ujit dhe vendkalimet vetëm për këmbësorët, për të cilat kompania shpreson të përsëriten në shkallë jashtë qyteteve bregdetare në të gjithë botën.

“Zonat e larmishme urbane të sotme përballen me kërcënime të reja dhe në rritje – jo më pak nga ndryshimet klimatike dhe pabarazia në rritje”, thotë zëvendëssekretarja e përgjithshme e OKB-së, Amina Mohammed. “Qytetet lundruese mund të jenë pjesë e arsenalit tonë të mjeteve.”

Ajo që dihet është se zonat gjeografike ku ndodhen qytetet më të mëdha në botë do të ndryshojnë, si dhe ndërtesat që ndodhen brenda tyre. Të dyja këto fakte ofrojnë një mundësi reale për ata në industrinë e ndërtimit./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trending