Connect with us

Aktuale

Institucionet kanë dështuar ta mbrojnë Drinin e Bardhë nga gërmimet gurthyesve ilegalë

Published

on

Drini i Bardhë është lumi më i dëmtuar në Kosovë për shkak të eksploatuesve ilegalë të rërës dhe zhavorrit. Banorët e fshatrave përreth po i vuajnë më së shumti pasojat.

Ata janë të rrezikuar nga gropat e mëdha që janë hapur afër shtratit të lumit dhe nga vërshimet. Institucionet kompetente nuk kanë arritur ta mbrojnë këtë lumë.

Ato në të shumtën e rasteve nuk ua konfiskojnë makineritë operuesve ilegalë, të cilët po vazhdojnë degradimin e lumit, shkruan në hulumtimin e Qendrën Kosovare për Gazetari Hulumtuese e cila publikon revistën “Preportr”.

Për më shumë se dy dekada eksploatuesit e rërës dhe zhavorrit kanë operuar ilegalisht pothuajse para syve të institucioneve shtetërore, të cilat do të duhej ta mbronin mjedisin duke parandaluar, por edhe duke i ndëshkuar degraduesit.

Në Ministrinë e Mjedisit e pranojnë se Drini i Bardhë u dëmtua nga operatorët ilegalë. Kjo ministri, por edhe KPMM-ja i kanë inspektoratet përkatëse që dalin në terren për të verifikuar dhe monitoruar gërmimet që bëhen qoftë nga gurthyesit apo edhe nga eksploatuesit e rërës dhe zhavorrit.

Kryeinspektori i Inspektorati të Ministrisë së Mjedisit, Bedri Halimi, thotë se ky institucion ka nevojë për më shumë inspektorë pasi që aktualisht kanë vetëm 12 të tillë dhe vetëm tre prej tyre janë të ujërave.

“Në shumë raste inspektorët e ujërave apo natyrës, madje edhe ndërtimit e planifikimit, detyrohemi t’i përdorim edhe për inspektime që nuk janë të fushës profesionale të tyre. Krejt kjo për shkak se kemi staf shumë të vogël të inspektorëve”, thotë Halimi.

Ai thotë se kur hasin në operues ilegalë, rastet i procedojnë në gjykatat kompetente. Por shprehet i pakënaqur me trajtimin e lëndëve nga gjykatat, pasi që sipas tij, një numër i konsiderueshëm i lëndëve parashkruhen, ndërsa edhe dënimet që shqiptohen ndaj operuesve ilegalë janë shumë të vogla.

Parashkrimi konsiston në atë se për shkak të kalimit të afatit të caktuar me ligj, shteti e humbë të drejtën e ndjekjes së personave apo kompanive dhe rrjedhimisht nuk mund t’u shqiptohet dënim për veprat e kryera.

Halimi thotë se përmes parashkrimit të një numri të madh të lëndëve që ata i dërgojnë në gjykata po amnistohen degraduesit e mjedisit, të cilët në të shumtën e rasteve i përsërisin veprat.

“Vlen për t’u theksuar fakti se te lëndët e parashkruara, gjykatësi gjen hapësirë dhe kohë për të shkruar dy-tri faqe tekst si arsyetim sesi është parashkruar lënda, por nuk gjen kohë për ta shkruar gjysmë faqe për ta dënuar simbolikisht kryerësin e veprës”, thotë Halimi.

Kundër eksploatuesve që nxorën ilegalisht rërë dhe zhavorr në Rahovec dhe Prizren, që nga viti 2015 e deri në korrik të vitit 2021, KPMM ka dërguar në prokuroritë përkatëse 388 kallëzime penale.

Sipas Ligjit për Miniera dhe Minerale, nëse një person zhvillon aktivitete të hulumtimit, shfrytëzimit ose aktivitete të veçanta pa poseduar licencën ose lejen e nevojshme, gjobitet duke filluar nga pesë mijë euro për secilin aktivitet të tillë.

Por edhe në këtë institucion shprehen të pakënaqur me trajtimin e këtyre rasteve nga gjykatat.

Selvete Grajqevci-Pllana, kryesuese e departamentit Ligjor në KPMM, ka thënë për Preportr se parashkrimet po ndodhin për shkak të neglizhencës së institucioneve të drejtësisë.

Pasojat shumëdimensionale të operimeve ilegale

Operimet ilegale në shtratin e Lumit Drini i Bardhë kanë shkaktuar pasoja të shumta. Zeqir Veselaj, profesor dhe njohës i fushës së mjedisit, i sheh si shumë shqetësuese dëmet që janë bërë në këtë lumë.

Ai thotë se pasojat nuk janë vetëm në vendin ku eksploatohet, por edhe shumë kilometra më larg në drejtim të rrymës ujore, duke bartur dhe grumbulluar inertet e shtratit që në vende të caktuar rrisin mundësitë e vërshimeve. Sipas tij, pasojë tjetër, jo më pak e rëndë, është ndotja e ujit nga rrjedhjet e makinerive (derivate, vajra etj.) që përdoren për eksploatim.

“Gërryerja e shtratit gjithashtu provokon erozionin lumor që dëmton tokat bujqësore rreth lumenjve. Lumi përmes vërshimeve dhe erozionit ‘hakmerret’ kohë pas kohe për abuzimin që po ua bën faktori njeri”, thotë Veselaj.

Ai thotë se gërryerja e substratit të shtratit të lumit ndryshon karakteristikat fizike të ujit (tejdukshmërinë, turbullirat etj.) që e vështirësojnë jetën e organizmave akuatikë bimorë, e sidomos atyre shtazorë./ Media Ndërtimi.

Aktuale

Kompanitë do t’i drejtohen Gjykatës Komerciale në vend të Organit Shqyrtues të Prokurimit

Published

on

Rreth 800 është numri i lëndëve të cilat Bordi i Organit Shqyrtues të Prokurimit nuk do t’i trajtojë.

Kimete Gashi, anëtare e bordit të ri, ka thënë për emisionin e ekonomisë, Portofol në Klan Kosova FM, se ankesat që janë dorëzuar për mbi një vjet, sa OShP s’kishte bord, janë vlerësuar si të papërshtatshme.

“Bordi ka vendosur që nuk ka pas kompetencë që t’i trajtojë ato. Secilin operator e kemi njoftuar dhe ata tash mund t’i drejtohem Gjykatës Komerciale”, është shprehur Gashi.

“Afërsisht kanë qenë 800 lëndë që i kemi gjetur që kanë qenë të parashtruara si ankesa”.

Gashi ka theksuar se synimi si bord i ri është që të punojnë në formën më të drejtë.

“Misioni i bordit është që dera e OShP-së të jetë dera më e besueshme e çdo operatori ekonomik dhe çdo personi fizik ose subjekt ekonomik që mendon se i është shkelur një e drejtë”.

Continue Reading

Aktuale

Si e ndryshuan Gratë Arkitekturën në Amerikë?  

Published

on

Në kohën e këtij shkrimi, e ardhmja për gratë në Shtetet e Bashkuara duket e zymtë. Përmbysja e Roe kundër Wade nga Gjykata e Lartë e SHBA nuk do të thotë vetëm se gratë në të paktën 20 dhe deri në 30 shtete nuk do të jenë në gjendje të zgjedhin kur dhe nëse do të durojnë shtatzëninë dhe lindjen e fëmijëve.

Do të thotë gjithashtu se disa prej tyre nuk do të jenë në gjendje, për shembull, të lënë një punë të keqe, sepse u duhen para për të rritur fëmijën që nuk donin të kishin. Do të thotë se ata nuk do të jenë në gjendje të largohen nga një marrëdhënie në të cilën nuk duan të jenë më, sepse duhet të ndajnë detyrat e kujdesit për fëmijët. Kjo do të thotë se ata mund të vdesin nëse shtatzënia e tyre përfundon me një abort, trajtimi për të cilin është zgjerimi dhe kuretazhi, njësoj si një abort i vonshëm. Kjo do të thotë se, afërsisht në gjysmën e këtij vendi, gratë nuk kanë kontroll të plotë mbi fatet e tyre.

Politika bashkëkohore është një kornizë thellësisht e padrejtë përmes së cilës mund të rishikohen dy libra të botuar së fundmi për gratë në arkitekturë – Gratë që ndryshuan arkitekturën dhe zgjerimin e fushës së arkitekturës – por duke e bërë këtë ofron një mundësi për të vërejtur se si të kuptojmë dhe mbështesim më së miri betejat e grave sot.

Vëllimi i parë (The Women) është një koleksion i profileve të shkurtra të më shumë se 144 arkitektëve që janë gra. Ajo merr një qëndrim të ndërgjegjshëm revizionist; redaktori Jan Cigliano Hartman pretendon në parathënien e saj se “do të ndryshojë historinë e arkitekturës, duke sjellë arkitektet femra në narrativën qendrore”.

E dyta (Fusha e Zgjeruar) nuk është një koleksion njerëzish por projektesh; redaktorët deklarojnë paraprakisht se ata “parashikuan që ky libër do të ishte një koleksion prej 40 projektesh që ndodhin të hartohen nga gratë”.

Dëshira që ky tipar i përbashkët të shfaqet si një rastësi kur në fakt ishte një zgjedhje e qëllimshme pasqyron një shqetësim me kategorinë e “gruas arkitekte”, një e dhënë se ka diçka që nuk është plotësisht e drejtë me vendosjen e kësaj kategorie dhe mbajtjen e saj si të rëndësishme. . Ky shqetësim është i pranishëm në të dy vëllimet; në The Women, shfaqet si një sugjerim i përsëritur i deklaratës së Dorte Mandrup se ajo nuk është “një arkitekte femër”, por thjesht, “një arkitekte”. Në vend që të hetojnë këtë shqetësim, të dy vëllimet kalojnë drejt e në të.

Sigurisht, nuk po them që njerëzit e paraqitur në këto vëllime nuk duhet të festohen si individë. Shumë prej tyre kapërcyen vështirësitë personale dhe seksizmin shoqëror për të arritur sukses profesional. Kjo është e lavdërueshme.

Por ne nuk duhet të biem në grackën e të besuarit se gratë individuale që fitojnë pushtetin nën një sistem thellësisht të padrejtë është mirë për të gjitha gratë. Të ngatërrosh arritjet personale me përparimin kolektiv është naive në rastin më të mirë, cinike në rastin më të keq dhe e dëmshme në të gjitha rastet.

Pas leximit të të dy librave, zbuloj në secilin një shpresë se gratë do ta shohin veten të përfaqësuar dhe do ta dinë se është e mundur që ato të arrijnë atë që kanë bërë gratë në faqet e tyre. E kam të vështirë të imagjinoj një grua të tillë. Gratë nuk kanë nevojë për libra për gra arkitekte për të kuptuar se ato mund të jenë gjithçka që duan, se mund të bëjnë gjithçka që duan.

Në atë fushë loje, feminizmi tashmë ka pasur sukses. Gratë e dinë se janë të afta. Ne kemi nevojë vetëm për të drejtat themelore të njeriut.

Marianela D’Aprile është një shkrimtare në Brooklyn./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Aktuale

“I dyshimtë dhe favorizues”, tenderi për “Arkitektin e kryeqytetit”

Published

on

Tenderi në vlerë prej 12 milionë euro për “Konsulencë për themelimin e Shërbimit të Arkitektit të Kryeqytetit për nevojat e Komunës së Prishtinës”, po i duket i “dyshimtë dhe “favorizues” Lëvizjes Vetëvendosje.

Shefi grupit të asamblistëve të LVV-së në Komunën e Prishtinës, Gëzim Sveçla në konferencën për media, tha se kjo kontratë është e dyshimtë, pasi ka kosto tejet të lartë dhe është favorizuese pasi është fushë e njëjtë profesionale me atë të kryetarit të komunës, Përparim Rama, raporton Shqip.com.

Ai tha se komuna ka shumë probleme të tjera të cilat janë më emergjente.

“Veprime abuzive siç është rasti me tenderin për konsulencë, nuk është që s’e kemi pritur, por jo kaq shpejt. Pra, ka keqmenaxhim dhe rezultate zero nga kryetari Rama. Janë bërë tetë muaj, për këtë periudhë dhe lajmi më i mirë është se kryetari Rama ka mbaruar mandatin 20 për qind. Kryetari Rama nuk ka as vizion dhe vullnet për t’i zgjidhur problemet e shumta të qytetarëve të Prishtinës, pra asgjë nga premtimet e dhëna nuk kanë nis të zbatohen”, tha ai.

Tenderi është shpallur përmes procedurës së kufizuar. Ndërsa kohëzgjatja e kontratës do të jetë 36 muaj.

Afati i fundit për dorëzimin e ofertave është 31 gushti. Sipas njoftimit, në bazë të aplikacioneve të pranuara, më së shumti 6 kandidatë do të ftohen për të dorëzuar tenderët e detajuar të kësaj kontrate.

Në dosjen e tenderit thuhet se qëllimi i këtij projekti është krijimi i hartës unike të planifikimit të kryeqytetit, krijimi i bazave te shënimeve, krijimi i bazës së sistemit gjeografik të informacionit, krijimi i rregulloreve dhe manualeve të nevojshme për funksionimin e pakove programore për përcjelljen e lejeve, ndërtimeve, mirëmbajtjeve, tatimit dhe shërbimeve komunale dhe krijimi i sistemit interaktiv online të komunikimit me qytetarët./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trending