Connect with us

Aktuale

Dritat e para të kinemasë në Kosovë

Published

on

Ndërmjet dy luftërave botërore, në Kosovë, si në vendet e tjera të rajonit, shfaqjet e filmave ishin më shumë për qëllime fitimi sesa ideologjike.

Ndërkohë që nuk kishte asnjë kinema të ndërtuar nga shteti për këtë, sipërmarrësit privatë shfaqnin filma në disa taverna, kafene apo në salla të caktuara.

Nuk dihet se kur është realizuar shfaqja e parë e filmit në Kosovë. Edhe pse disa burime thonë se filmat u shfaqën në kinematë udhëtuese rreth viteve 1910, pakujdesia e citimit të burimeve na pengon ta marrim këtë informacion si bazë. Historiani i kinemasë, Dejan Kosonovìc, nga ana tjetër, argumenton se kinemaja nuk qe aktuale në Kosovë deri në fund të Luftës së Dytë Botërore.

Sipas një posteri qe gjetëm gjatë kërkimit tonë, në arkivin e kinemasë Lumbardhi, kuptohet se në vitin 1926 janë mbajtur shfaqje filmash në Prizren.

Posteri i ekspozuar që i përket një lexuesi projektues, nuk përmban detaje se në cilën kinema është shfaqur filmi. Në studime të tilla të historisë gojore, duke u fokusuar në dëshmi, kuptohet se ka pasur kinema të vogla në Prizren dhe Prishtinë si dhe në qytete të tjera.

Përderisa mes dy luftërave botërore në Kosovë, nuk kemi hasur në asnjë film të zgjedhur nga ndonjë kosovar, dihet se disa imazhe janë shkrepur nga kinematografët e ardhur në rajon.

Sipas ditarëve të shkruara në luftë të Gomonit, në rrugën Kolarčev është gjetur Bioskopi Modern, në të cilën filmi “Zarobljeni Arnaudi” u shfaq në ditët e fundit të vitit 1912. Një kopje e këtij filmi, i cili supozohet se është xhiruar në Kosovë, nuk gjendet sot.

Filmi më i hershëm i xhiruar në Prizreni dhe rrethinë daton në vitin 1913.

Një nga filmat që dimë se është shfaqur në Beograd me projekte të mbështetura nga qeveria mbretërore e asaj periudhe është filmi “Oduzimanje oružja od Arnauta u Dule-Hanu na putu za Prizrena”.

Në Mbretërinë e Jugosllavisë, ligji i parë për kinemanë u miratua në vitin 1931. Në të njëjtin vit u themelua institucioni “Jugoslovenski Prosvetni Film” dhe u xhiruan filma dokumentarë nga ky institucion në Kosovë.

Në vitin 1932 u xhirua filmi “U Starom Prizrenu”, i cili përshkruan bukuritë natyrore dhe historike të Prizrenit. Një kopje e këtij filmi është në Jugoslovenska Kinoteka.

***

Siç shihet, para Luftës së Dytë Botërore në Kosovë janë themeluar kinematë për të përfituar dhe disa xhirime janë bërë nga të huajt. Pas luftës, kinemasë iu kushtua rëndësi për qëllimin e ndërgjegjësimit të masës, po ashtu u planfikua veç e veç prodhimi, shpërndarja dhe shfaqja e filmave. Në këtë kuadër në Prizren në vitin 1952 u hap kinemaja “Bistrica” dhe më pas asaj iu shtua kinemaja në ambient të hapur dhe kinemaja “Radnik”.

(Analizë e shkruar nga Bengi Muzbeg, Tevfik Rada, e publikuar në Prizmamedium.com)/.Media Ndërtimi.

Aktuale

Sot përfundon faza e dytë e aplikimit për subvencionim të efiçiencës së energjisë

Published

on

Ministria e Ekonomisë (ME) njofton të gjithë qytetarët se sot, më 9 dhjetor 2022 në ora 23:59 përfundon Faza e dytë e thirrjes për subvencion të efiçiencës së energjisë.

Në Fazën e dytë për subvencion të drejtë aplikimi kanë të gjithë aplikuesit që janë kualifikuar në Fazën e parë, pra që i kanë plotësuar kriteret në thirrjen publike të ME-së për subvencionim të efiçiencës së energjisë.

Sqarime shtesë:

Faza II

Pas kualifikimit në Fazën e parë qytetarët duhet të blejnë pajisjen e përzgjedhur sipas kritereve të specifikuara në thirrje, dhe më pas mund të aplikojnë për Fazën II përmes platformës e-Kosova që t’ju mundësohet përfitimi nga ky subvencion, duke ngarkuar dokumentet në vijim:

  1. Faturën e rregullt apo kuponin fiskal të blerjes së pajisjes (fatura duhet të jetë jo më e vjetër se nga data e shpalljes së thirrjes së parë të datës 06.10.2022);
  2. Vërtetimin e xhirollogarisë bankare apo kopjen e kartelës bankare;
  3. Fotografi të pajisjes së blerë ose instaluar sipas kritereve të specifikuara në thirrje (pajisja duhet të jetë e instaluar dhe e gatshme për inspektim nga data 10.01.2023);
  4. Fotografi të numrit serik të pajisjes;
  5. Fotografi të etiketës së performancës së pajisjes (opsionale për stufa individuale me biomasë);
  6. Për nënat vetushqyese për përfitim të subvencionit prej 90% për stufën individuale me biomasë dhe 60% për pompën termike ajër-ajër inverter (kondicioner/ klimë efiçiente) kërkohet të ngarkohet një dëshmi që konfirmon statusin e nënës vetushqyese.
  7. Marrëveshja për Subvencionim duhet të shkarkohet në ueb faqen e Ministrisë së Ekonomisë, e cila pas plotësimit në mënyrë elektronike (direkt në dokument në hapësirat e hijezuara) duhet të ngarkohet nga ana e Palës në platformën e-Kosova në formatin (PDF), në kuadër të Fazës II të aplikimit. Marrëveshjen mund ta gjeni në këtë link: https://me.rks-gov.net/sq/shpallje

Faza II  – Aplikimi nga përfituesit e skemës sociale (kategoria I & II)

Për aplikuesit që janë përfitues të skemës sociale (kategoria I & II), faza II është e ndarë në dy hapa:

Hapi 1: Aplikanti duhet të ngarkojë në platformën e-Kosova, dokumentet në vijim:

  1. Profatura – do të mundësohet vetëm për stufat individuale me biomasë dhe pompën termike ajër-ajër inverter (kondicioner/ klimë efiçiente);
  2. Vërtetimin e xhirollogarisë bankare apo kopjen e kartelës bankare;
  3. Dëshmi që vërteton mbështetjen e skemës sociale (kategoria I & II).

Për përfituesit e skemës sociale, ME do të transferojë mjetet financiare të subvencionit para blerjes apo instalimit së Stufës individuale me biomasë ose Pompës termike ajër-ajër inverter (kondicioner/ klimë efiçiente).

Hapi 2: Pas pranimit të subvencionit dhe blerjes së pajisjes duhet të përcillen përmes email adresës: [email protected] dokumentet në vijim:

  1. Faturën e rregullt apo kuponin fiskal të blerjes së pajisjes (fatura duhet të jetë jo më e vjetër se nga data e shpalljes së thirrjes së parë të datës 06.10.2022);
  2. Fotografi të pajisjes së blerë ose instaluar sipas kritereve të specifikuara në Thirrje; (pajisja duhet të jetë e instaluar dhe e gatshme për inspektim nga data 10.01.2023);
  3. Fotografi të numrit serik të pajisjes;
  4. Fotografi të etiketës së performancës së pajisjes (opsionale për stufa individuale me biomasë).

Ministria e Ekonomisë fton të gjithë qytetarët që janë parakualifikuar në Fazën e I-rë, që brenda afatit të përfundojnë të gjitha procedurat e cekura më lartë dhe në thirrjen publike në mënyrë që të jenë përfitues të subvencionit./Media Ndërtimi

Continue Reading

Aktuale

Katër komunat veriore kanë shpenzuar 51 milionë euro energji elektrike brenda 10 muajve

Published

on

Sipas të dhënave zyrtare prej muajit Janar deri në Tetor të këtij viti, katër komunat veriore kanë shpenzuar 51 milionë euro energji elektrike.

Deputetja e Kuvendi te Kosovës, Hykmete Bajrami ka deklarura se për herë të gjashtë me propozim të Qeverisë, mazhoranca në Kuvend i votoj “masat emergjente për furnizim me energji elektrike”.

“Qeveria asnjëherë nuk ka raportuar në Kuvend se për çka i shërbejnë këto masa:

– Për blerje të energjisë elektrike, duke mos respektu rregullat e Ligjit të prokurimit?

– Për kontraktimin e kompanive për investim/remonte në KEK duke anashkaluar të gjitha procedurat e prokurimit?

– Për legjitimim të reduktimeve? – apo çfarë?”, deklaroi deputetja nga radhët e LDK-së.

Herën e parë Qeveria ka shpallur  “masat emergjente për furnizim me energji” me 21.12.2021, sot është data 08.12.2022, Qeveria ende me masa emergjente.

“Krejt çka ka ndodhë gjatë kësaj periudhe është se kostoja e energjisë elektrike për katër komunat veriore 51 milionë euro, vitin e kaluar ka qënë 33 milionë euro. Mos të harrojmë se gjatë kësaj periudhe ka ndodhë edhe rritja e çmimit të energjisë elektrike për 100%.

51 milionë euro Janar-Tetor përkundër “shtrirjes së sovranitetit, ndalesës se aktiviteteve të mihjes së kriptovalutave, luftimit të krimit dhe kontrabandës e mos ta përmend këtu situatën e rënduar të ditëve të fundit”, shtoi Bajrami./Media Ndërtimi.

 

Continue Reading

Aktuale

BERZH miraton kredinë prej 28 milionë euro për ndërtimin në Karavasta të impiantit fotovoltaik më të madh në Shqipëri

Published

on

Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) aprovoi pak ditë më parë kërkesën e kompanisë Voltalia për një financim 28 milionë euro lidhur me projektin e impiantit fotovotlaik të Karavastasë.

Në faqen e bankës statusi i kërkesës tashmë është “aprovuar” duke hapur kështu më pas rrugën për vijimin e hapave të tjerë deri në disbursimin e kësaj shume. Në disa dokumente të publikuara në shtator të këtij viti BERZH jepte detaje mbi kërkesën e kompanisë e cila është angazhuar në Shqipëri me dy projekte fotovoltaikë atë të Karavastasë dhe Spitallës.

Impianti fotovoltaik i Karavastasë i pari në këto dimensione që doli përmes procedurës së ankandit shpallur nga qeveria shqiptare parahsikohet të ketë një kosto 125 milionë euro. Banka ka qenë e angazhuar më herët në procedurën e ankandeve me qeverinë duke e asistuar për ecurinë e procesit që në fazat fillestare të tij dhe duket se kjo është edhe një nga arsyet pse kompania Voltalia ka parë të arsyeshme kërkesën e financimit pranë këtij insitucioni.

Në përshkrimin e projektit BERZH më herët nënvizoni se kërkesa e kompanisë lidhej drejtpërdrejt me një kredi afatgjatë për financimin e ndërtimit dhe funksionimit të centralit diellor të Karavastasë një impiant me fuqi të instaluar prej 140 MWp që ndodhet në bashkinë e Fierit.

“Projekti është rezultat i një tenderi konkurrues ndërkombëtar të mbështetur nga Banka dhe do të zbatohet nga Karavasta Solar, 100% në pronësi të Voltalia SA, një kompani ndërkombëtare e energjisë së rinovueshme e listuar në Euronext Paris” thuhet në dokument.

Projekti për Karavastanë dhe Spitallën

Kompania Voltalia në korrik të këtij viti mbajti ceremoninë për nisjen e punimeve në parkun fotovoltaik të Karavastasë.

Projekti 140 megavat ju dha Voltalia-s me vendim të Këshillit të Ministrave të Shqipërisë më date 21 janar 2020, sipas një procedurave dhe procesit konkurrues të tenderit të hapur nga Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë me mbështetjen e Bankës Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim – BERZH.

Sipas termave të tenderit, Parku i Karavastasë do t’i shesë operatorit publik shqiptar 50% të energjisë elektrike nëpërmjet një kontrate shitjeje 15-vjeçare, ndërsa pjesa tjetër do t’i shiten me kontrata afatgjata operatorëve privatë. Impianti pritet të vihet në punë në gjysmën e dytë të vitit 2023.

Impianti i ri i Energjisë do të mbulojë konsumin vjetor të energjisë elektrike të rreth 220 mijë banorëve, dyfishi i konsumit të qyteteve shqiptare si për shembull Vlora apo Kamza. Në mars të vitit të shkuar Voltalia fitoi një tjetër garë për projektin që do të zbatohet në Spitallë me një çmim 29.89 euro/MWh.

Parku Fotovoltaik i Spitallës do të ketë një kapacitet të instaluar prej 100 MWp nga të cilat 70 MW do të blihen nga Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike nëpërmjet një kontrate për blerjen e energjisë me çmim të paracaktuar dhe 30 MW do të tregtohen në treg të lirë.Revista Monitor/Media Ndërtimi

Continue Reading

Trending