Connect with us

Aktuale

Fajdetë në fushën e ndërtimit dhe patundshmërive nuk janë më raste të izoluara, bëhen “të ligjshme” me noter!

Published

on

I fshehur pas kontratave për njohje të borxheve të vjetra, shit-blerjeve të aksioneve apo pasurive të paluajtshme, tregu i paligjshëm i fajdeve po e kanalizon paranë e pistë drejt bankave si të ligjshme. Ekspertët gjykojnë se ka të dhëna që dëshmojnë se “fajdetë” po përdoren nga grupet kriminale, duke krijuar një “ekonomi paralele”.

Lulëzimi i fajdeve ndihmohet nga terreni i vështirë, në të cilin po lëviz ekonomia shqiptare. Si pasojë, ato biznese, që nuk gjejnë rrugë ligjore për të marrë kredi nëpër banka për shkak të kritereve të rrepta, i drejtohen aktivitetit të paligjshëm të fajdeve.

Fajdet me noter

Policia e Shtetit arrestoi shtetasin kosovar, Qerim Krasniqi, me dyshimet se kishte mashtruar një biznesmen që vepronte në fushën e hotelerisë në Tiranë.

Kur çështja shkoi në gjykatë, u zbulua se përveç mashtrimit për marrjen e një shume me premtimin e investimeve në kripto-monedha, ishin dhënë edhe pará me interes.

Para gjykatës Krasniqi pranoi se shuma e marrë ishte 70 mijë euro, por për shkak të interesit kontrata ishte firmosur jashtë zyrës për 160 mijë euro, raporton INA MEDIA.

Kontratat noteriale u konstatuan se ishin përdorur si mjet për të ligjëruar paratë dhe pronat e fituara nga fajdetë, edhe në dosjen voluminoze në Shkodër.

Dhjetëra kontrata noteriale, të firmosura me persona që nuk ekzistonin apo që ndodheshin jashtë vendit, por edhe me identitetet reale të përfituesve, u gjetën si fiktive dhe të bëra në shkelje nga noterët.

Nënkryetari i Dhomës Kombëtare të Noterëve, Fatmir Laçej, pranon për INA MEDIA-n se rastet, kur fajdexhinjtë kërkojnë të noterizojnë borxhet, kohët e fundit janë shtuar. Megjithatë, ai shton se ato kanë ekzistuar gjithmonë në shoqërinë tonë dhe noterët nuk kanë shumë për të bërë në këto raste.

“Është një problem goxha i zgjeruar kohët e fundit. Janë të shumta rastet. Kryesisht vijnë si deklarata për njohjen e një borxhi ose dhënie huaje”, – thotë Laçej, i cili shton se noteri nuk mund t’i refuzojë, por ka detyrimin t`iu kujtojë ligjin.

Noteri ka detyrimin t’iu kërkojë palëve që çdo gjë të jetë formale, t`iu sugjerojë që transaksionin ta bëjnë në bankë, si dhe që shuma nuk duhet të përmbajë përqindje”, – sqaron ai.

Ligji për “Parandalimin e pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit” i detyron noterët, në rastet kur shumat janë të mëdha, të vënë në dijeni Drejtorinë e Pastrimit të Parave.

Kontratat për njohje borxhi kanë qenë më të shpeshta, në kohën kur të hapura kanë qenë lotot dhe bastet. “Vinin gjithmonë pasdite, deklaronin vlera të ulëta dhe bënin disa deklarata të tilla në noterë të ndryshëm, që vlera monetare të mos kalonte 1 milion lekë të reja,kështu noteri nuk e deklaron si pará fizike në Drejtorinë e Parandalimit të Pastrimit të Parave”, – shpjegon Elona Saliaj, notere.

Dy qytetarë në Tiranë, të lidhur me tregun e fajdeve, si persona që kanë marrë pará me interes, thonë se sjellja e personave, që japin fajde, ndryshon në raport me ata që i marrin ato.

“Personat që kanë garanci, marrin trajtim më të mirë. Nëse ke një pronë, të cilën e lë garanci, edhe përqindja javore është më e ulët dhe toleranca në pritje më e gjatë”, – tregon në kushtet e anonimatit i riu, afër të 35-ave. Ai u përfshi në rrjetën e marrjes së parave me fajde për shkak të lojërave të fatit dhe iu deshën të paktën 6 vite për të dalë nga skema.

“Ditën që ke këstin, ata të marrin në telefon. Personat, që nuk japin garanci dhe janë të përfshirë për shkak të bixhozit, marrin përqindje më të larta dhe, nëse kalon data, shkon deri në 500 euro dita”, – tregon më tej ai.

Një sipërmarrës në fushën e ndërtimit rrëfeu gjithashtu se për disa vite me radhë kishte qenë i lidhur me disa persona nga Laçi, nga të cilët merrte pará me fajde për menaxhimin e biznesit.

“Në këto vite 400 mijë euro kanë qenë vetëm interesat e paguara”, – tregon ai për INA MEDIA-ndhe shton se përqindja ka qenë deri në 7%.

Fajdetë në fushën e ndërtimit nuk janë më raste të izoluara. Për noterin Fatmir Laçej, edhe pse në këtë sektor shkohet shumë rrallë drejt kontratave noteriale për shkak të shumave marramendëse, fenomeni është i ditur.

“Rastet, kur ato futen në sipërmarrjet e ndërtimit, janë të zhvilluara, por pak të evidentuara nga noterët, pasi bëhet fjalë për shifra jo të vogla. Zakonisht marrëveshja bëhet mes njëri-tjetrit dhe pagesa bëhet në natyrë, me sipërfaqe ndërtimi”, – shpjegon ai.

Por, një pjesë e qytetarëve shkojnë drejt fajdeve për shkak të lehtësirave në kohë.

“Marrësit e fajdeve në të shumtën e rasteve janë hallexhinj, por edhe persona që kanë nevojë për pará, pasi bëjnë jetë mbi kapacitetet e tyre financiare. Ata kanë ambicie për të kapur paranë e madhe, bixhozxhinj apo përdorues droge”, – thotë Lutfi Minxhozi,

Lehtësirat në lëvrimin e parasë shihen si “kurthi” që gjithnjë e më shumë po i drejton qytetarët drejt parave në dorë, me interes.

“Një fajde e merr për një orë, për një kredi të duhen të paktën 3-4 ditë minimumi. Një fajde e merr thjesht me njohje, pa pasur nevojë të paraqesësh prova kolaterali, analizë të ardhurash, mbështetje kolaterale etj.; një fajde e merr, edhe nëse ke marrë 3,4 apo 5 fajde të tjera apo nëse ke qenë apo jo korrekt me shlyerjen e lekëve te fajdexhinjtë e tjerë”, – argumenton Pano Soko.

Sipas tij, fenomeni i fajdesë lidhet me “tablonë e panoramës së vendeve të pazhvilluara” apo vendeve të varfra, me nivel kulturor dhe emancipim të ulët,financiar, por me nivel të lartë informaliteti dhe institucione të dobëta, ligjzbatuese.

“Ky është sfondi, ku këto fenomene gjejnë tokë pjellore për t`u rritur”, – përfundon ai.

Të dhënat e Policisë së Shtetit, të siguruara nga INA MEDIA nëpërmjet kërkesave për informim, tregojnë një trend rritës të referimeve në prokurori gjatë 4 viteve. Në vitin 2019, policia thotë se ka zbuluar në të gjithë vendin 39 raste të dhënies së parave me fajde, me 64 autorë, mes të cilëve 29 janë arrestuar. Në vitin 2020, numri i rasteve të zbuluara është 49, me 56 autorë. Në vitin 2021, janë zbuluar 54 raste, me 60 autorë dhe viti 2022 duket se ka kurbën më të lartë. Deri në muajin shtator janë zbuluar 49 raste dhe janë referuar 66 autorë.

Në rast të moskthimit të parave të marra hua, në këtë rast me fajde, atëhëer personat jan të detyruar, që të lënë peng pasuritë, si dyqane, objekte banesore, automjete dhe gjëra tjera me vlerë”, – theksohet në materialin hetimor të Policisë./Media Ndërtimi.

Aktuale

Samiti i Tiranës, ndahen 2.5 miliardë euro për energji në rajon

Published

on

Pasojat e agresionit rus kundër Ukrainës, forcimi i sigurisë dhe ndërtimi i qëndrueshmërisë ndaj ndërhyrjeve të huaja në rajon, sfidat e emigrimit dhe lufta kundër terrorizmit dhe krimit të organizuar do të jenë disa nga temat kryesore që do të diskutohen në 6 Dhjetor në samitin e 27 vendeve anëtarë të BE me partnerët e Ballkanit Perëndimor, sipas burimeve zyrtare nga Unioni Europian.

Ky është samiti i parë mes liderëve të BE-së dhe Ballkanit Perëndimor që do të zhvillohet në rajonin e Ballkanit Perëndimor.

Samiti është një mundësi për të rikonfirmuar rëndësinë kyçe të partneritetit strategjik midis BE-së dhe Ballkanit Perëndimor.

Diskutimet në takimin e sotshëm në Tiranë, pritet të fokusohen edhe në efektet negative për furnizimin e rregullt me energji dhe ushqime pas luftës në Ukrainë.

Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, njoftoi më herët se tashmë ka një mbështetje financiare për të ndihmuar vendet në Ballkanin Perëndimor të përballen me mungesat dhe çmimet më të larta.

“Ne kemi krijuar një paketë mbështetjeje për energjinë që të gjithë së bashku duhet të mobilizojnë të paktën 2.5 miliardë euro për Rajonin”, – tha Várhelyi./Media Ndërtimi

Continue Reading

Aktuale

Bashkimi Evropian ndalon tërësisht importin e naftës ruse

Published

on

Një embargo e Bashkimit Evropian për importet e naftës ruse, e cila ishte miratuar nga Komisioni Evropian më 3 qershor, si pjesë e paketës së gjashtë të masave kufizuese kundër Moskës, hyri në fuqi të hënën.

Sipas paketës së sanksioneve, blloku 27 anëtarësh prezantoi një ndalim të plotë të importit për të gjithë naftën bruto ruse dhe produktet e naftës që transportohen në rrugët detare, të cilat BE thotë se “mbulon 90 për qind të importeve tona aktuale të naftës nga Rusia”.

“Ndalimi i nënshtrohet disa periudhave të tranzicionit për të lejuar që sektori dhe tregjet botërore të përshtaten, dhe një përjashtim të përkohshëm për naftën bruto të tubacionit për të siguruar që nafta ruse të hiqet gradualisht në mënyrë të rregullt,” tha një deklaratë pas miratimit të paketës.

Deklarata tregoi gjithashtu se vendet e BE-së që kanë një “varësi të veçantë të tubacionit nga Rusia”, mund të përjashtohen përkohësisht nga sanksionet me kusht që të marrin naftën me tubacion.

“Shtetet anëtare që përfitojnë nga ky përjashtim nuk do të jenë në gjendje të rishesin naftë të papërpunuar dhe produkte të naftës në shtete të tjera anëtare ose vende të treta”, vijon deklarata.

Sanksionet hyjnë në fuqi pasi Komisioni i BE-së propozoi një kufi çmimi prej 60 dollarësh për fuçi për naftën e transportuar nga Rusia përmes detit të enjten.

Zyrtarët rusë kanë njoftuar se do të refuzojnë t’u shesin naftë vendeve që bien dakord për kufirin e çmimit, ndërkohë që bisedimet janë ende duke u zhvilluar mes kërkesave për kufizime gjithnjë e më të larta të çmimeve nga disa shtete anëtare të BE-së./Media Ndërtimi

Continue Reading

Aktuale

Shefi i Komisionit Evropian: “Ne duhet ta bëjmë çdo ndërtesë të re neutrale ndaj klimës”

Published

on

Nënkryetari ekzekutiv i Komisionit Evropian ka përshkruar rëndësinë e ndërtimit për ambiciet e Marrëveshjes së Gjelbër të Bashkimit Evropian.

Duke folur në Asamblenë e Përgjithshme të Federatës Evropiane të Industrisë së Ndërtimit (FIEC), Frans Timmermans tha: “Jemi në një moment përcaktues për Evropën, demokracinë dhe lirinë.

“Industria e ndërtimit do të luajë një rol kyç për të rindërtuar Ukrainën, shpresojmë më shpejt se sa vonë. Dhe në të njëjtën kohë, mënyra se si ne ndërtojmë dhe çfarë bëjmë në mjedisin e ndërtuar po kalon një transformim themelor.

“Ne duhet ta bëjmë çdo ndërtesë të re neutrale ndaj klimës. Dhe ne duhet të rinovojmë, izolojmë dhe instalojmë sisteme të reja energjetike në mjedisin e ndërtuar që është tashmë këtu.”

Timmermans tha se sot përfaqësonte “një mundësi të jashtëzakonshme për sektorin e ndërtimit. Me rregullore të qarta dhe masa mbështetëse në fusha kyçe si lejet, trajnimi dhe dixhitalizimi, ne do të bëjmë çmos për të ndërtuar së bashku botën e së nesërmes.”

Kur u pyet në lidhje me çështjet aktuale me të cilat përballet industria, ai tha, “FIEC duhet të na ndihmojë të krijojmë një legjislacion me të cilin kontraktorët mund të punojnë dhe të vazhdojnë të krijojnë një bashkëpunim më të ngushtë midis industrisë dhe politikëbërësve në mënyrë që të sigurohet që nismat e BE-së të jenë të suksesshme”.

“Industria e ndërtimit të Evropës qëndron fort pas Marrëveshjes së Gjelbër. Ne jemi zgjidhja, jo problemi, për t’ju ndihmuar të realizoni Marrëveshjen e Gjelbër të BE-së.”, tha tutje presidenti i FIEC, Philip Crampton./Media Ndërtimi.

Continue Reading

Trending